
چند شب پیش دنبال فایلی توی لپتاپم میگشتم به اسم «نهایی». در کمال تعجب، ۱۷ فایل با همین اسم پیدا کردم: «نهایی ۲»، «نهایی ادیتشده»، «نهاییییییییی» و شاهکارشان: «این دیگه واقعاً نهاییه»!
همانجا فکر کردم ما آدمها چقدر شبیه فایلهای وردمان هستیم. مدام نسخه تازهای از خودمان میسازیم و خیال میکنیم این یکی دیگر نهایی است.
منِ چند سال پیش اگر امروز مرا میدید، احتمالاً میپرسید: «ببخشید، تو دقیقاً کجای برنامهای هستی که من برای زندگیمون ریخته بودم؟»
و من باید توضیح میدادم که بعضی آرزوها دیگر آرزو نیستند، بعضی آدمها رفتهاند و بعضی تصمیمها برخلاف تمام پیشبینیهایم گرفته شدهاند.
اما عجیبتر از تغییر کردن ما، اصرار دیگران به ثابت ماندنمان است.
«تو که قبلاً اینطوری نبودی!»
این جمله را طوری میگویند که انگار تغییر کردن جرم است. انگار قرار بوده تا آخر عمر به سلیقهها، باورها و تصمیمهای گذشتهمان وفادار بمانیم.
خودمان هم چندان مهربانتر نیستیم. انتخابهای پنج سال پیشمان را با آگاهی امروز قضاوت میکنیم و از نسخه قدیمی خودمان انتظار داریم چیزهایی را میدانسته که تازه یاد گرفتهایم.
البته هر نسخه جدیدی لزوماً نسخه بهتری نیست.
گاهی در مسیر بزرگ شدن، چیزهای ارزشمندی را هم حذف میکنیم؛ جسارت شروع کردن، ذوق اتفاقهای کوچک یا اعتمادی که روزی به زندگی داشتیم. بعد اسم این حذفهای ناخواسته را میگذاریم «بلوغ».
شاید مسئله این نیست که چقدر تغییر کردهایم؛ مسئله این است که کدام تغییرها واقعاً انتخاب خودمان بودهاند و کدامها را فقط برای راضی نگه داشتن دیگران پذیرفتهایم.
راستی، آن فایل را بالاخره پیدا کردم. اسمش «نسخه نهایی ۷» بود و در همان صفحه اول نوشته بودم: «نیازمند بازنگری»!
خندهام گرفت.
فکر کردم اگر قرار باشد روی خودم هم اسمی بگذارم، دیگر نمینویسم «نسخه نهایی».
مینویسم: «فعلاً همینم.»
چون هنوز چیزهایی هست که باید تغییرشان بدهم، چیزهایی که شاید لازم باشد برگردانم و صفحههایی که هنوز ننوشتهام.
شاید هنر زندگی همین باشد؛ نه اصرار به ماندن در نسخه قبلی، نه پذیرفتن کورکورانه هر تغییر تازه.
بلکه اینکه گاهی قبل از ذخیره کردن نسخه جدید، از خودمان بپرسیم:
«این تغییر را واقعاً من انتخاب کردم؟»