دادزنِ لال

بسم الله الرحمن الرحیم

سلطان بلامنازع 10 های باارفاق ابتدایی و راهنمایی ابن سینا در دهه 60، مجید بود. و البته سلطان بلامنازع خالی بندی هایی با سطح متوسط برای رانده شدگان از فوتبال، درس و باندهای رفاقت در زنگ ورزش. هرهفته یکی دوبار پشت دروازه به تخت می نشست و نقش دادزنی که خودش باشد، را در دعواهای هفته ی گذشته برای رعایا تبیین می کرد. دعواها معمولا بین هواداران پرسپولیس با طرفداران تیم رقیبشان یا دعوایی در سطح بین محلی بودند. رعایای این پادشاهی یکی دوساعته که تعدادشان به زحمت از 3-4 تا عبور می کرد همیشه ته مشت هاو لگدهایی که مجید ادایش را در می آورد را می دانستند. در همه ی قصه های مجید یک طرف خیر بود که محله خودشان و پرسپولیسی ها بودند و یک طرف شر. مجید وارد دعوا نمی شد و در بخش حیاتی تدارکات فعالیت می کرد.درواقع از دوربا صدای مخصوص دعوایش که می گفت درخاورمیانه تک است، فحش می داد، و به دعوا احاطه داشت و دقیقا لحظه ای که شرها از نظر مجید مردانگی را کنار می گذاشتند با یک داد مخصوص، یا راهنمایی خاص به افراد دخیل در دعوا، همه شان را فراری می داد. مجید کم کم متوجه عدم توجه تنها طرفدارانش شده بود.پس داشت روی یک خالی بندی سطح بالا کار می کرد و به دوچشمش می دید روزی که تعریفش می کند، چطور حتی حبیب پنجه طلا که معروف ترین دروازه بان محله های اطراف و مدرسه است. دروازه را خالی ول می کند و می آید تا گوش کند چطور در صحنه ای که فقط و فقط خدا و مجید شاهدش بودند، پشت استادیوم تختی، مجتبی محرمی زده پای چشم زرینچه یا هر فوتبالیست دیگری بستگی داشت کِی یک دعوایی در استادیوم انقدر بترکاند که جزییاتش را در "دنیای ورزش" بنویسند و مجید بتواند برود توی حس و ادامه ی دعوا را پشت دروازه ته حیاط تعریف کند. فقط نقش خودش مانده بود که به داستان اضافه کند، طوری که مو لای درزش نرود، شجاعت محرمی در آن دعوای خیالی بخاطر دادزنی مجید بوده است.

اما این مال قبل از لحظه‌ای بود که دید حسام در پشت دروازه مجلس را دست گرفته، همان موقع تصمیم گرفت بی خیال دعوای واقعی شود و بی وقفه یک چیزی سرهم کند. حسام تا هفته پیش می توانست بیاید پشت دروازه و هرچقدر خواست بماند. اتفاقا حضورش باعث یادآوری خاطره ی کتک خوری اش از اشکان مرادی می شد و فضای شادی را رقم می زد. اما از هفته ی پیش اوضاع عوض شده بود. حسام به عنوان تنها هم مدرسه ای مجید، دیده بود که توی کوچه مجید چطور بعد از یک فحشی که خودش هم معنی اش را نمی دانست، توسط ناصرامیری، یلِ کوچه‌ی پایینی، ابتدا آویزان شده و سپس از ترس خودش را خراب کرده بود.

فکرش هم لرزه به تن مجید می انداخت. تنها آدم هایی که در دنیا، حداقل در 5 دقیقه ی اول حرف هایش، زل می زدند توی چشمانش و مسخره اش نمی کردند، نباید بدانند مجید خودش را خراب کرده. از ترس دعوا.

پس درحین دوییدن به سمت دروازه تصمیم گرفت بیخیال حس شود وهمین الان زرینچه و محرمی را بیاندازد به جان هم. و تا دامنه‌ی لرزش های لپ زرینچه ، پس از خوردن مشت را هم تعریف کند. و نگذارد کسی یک کلمه به حرف های حسام گوش دهد. البته این فکرها برای وقتی بود که به موقع به بحث برسد. اگر کار از کار گذشته باشد، حتی اگر مرحوم تختی را هم می آورد توی بازی، دیگر فایده نداشت. در آن صورت باید طوری می سوزاندشان که قبل از گرفتن پسوندو خواندن شعرهایی در وصفش، او هم ضربه اش را زده باشد. هرچند کم.

شاید تک خوان گروه سرود شدن برای آن هایی که داشتند فوتبال بازی می کردند یا آن هایی که تعداد مُهرهای صدآفرینشان در ابتدایی 2 رقمی بود یا انشا نویسانی که همه با انشا هایشان روده بر می شدند، مقام مهمی نباشد. اما برای این هایی که از همه ی مقام های بالا به علاوه ی رفیق فابریک بی بهره اند، چیزی درحد امضای ناصرمحمدخانی بود.

وقتی رسید، در اوج خنده ها بود. پس حس کرد همه چیز تمام شده. به سمت حسام حمله ور شد. اما دو سه نفر او و دوسه نفر حسام را گرفتند. پس پلن بی را اجرا کرد:" تو زورت اومده عظیمی به من گفت تک خوان سرودم داری چرت و پرت می گی.

_ تو بشی تک خوان؟ بدبخت اون داشت مسخره ات می کرد. وگرنه چرا باید شرط بذاره امتحان فردا رو بالای پونزده بشی ؟ چرا نگفت 20؟ تو زورت به ۱۵ هم نمی‌رسه بیچاره.

-فکر کردی خرخونی کاری داره؟ فک کردی من نمیتونم مثل تو بشینم صبح تا شب درس بخونم؟ انقد بی عرضه ای که از اشکان خوردی. اینا اشکانو ندیدن. ولی براشوت گفتم، دماغشو بگیری جونش در میره.

بچه ها خندیدند. حسام گفت:" اونی که فکر می کردیو نگفتم، نمی خواستمم بگم. ولی فردا اگه نمره ات 15 نشه، همشو تعریف می کنم." و پوزخندی زد.

تا قبل از شرط عظیمی که از شانس گند مجید، معلم جغرافیا و پرورشیشان باهم بود، مجید می خواست هرطور شده تک خوان بشود. به هرحال خوبیت نداشت تنها دادزن محله و مدرسه، در گروه سرود سیاهی لشکر باشد. از طرفی معمولا داور مسابقات سرود منطقه، بابای مجید بود، می خواست یک بار هم که شده، جلوی همکارهایش سربلندش کند. حداقل این بار که پشت تلفن سرخ و سفید می شد و به این معلم و آن معلم برای یک ده ساده رو می انداخت بگوید داشته سرود تمرین می کرده. اما عظیمی که شرطش را گفت، فکر کرد سیاهی لشکر بودن هم بد نیست. به هرحال مهم گروه سرود است. ولی حسام ورق را برگندانده بود.

مجید برگشت توی کلاس، همه رفته بودند بیرون. بساط میز جلویی هارا گشت. نفر سوم همه ی کتابهایش را آورده بود. جغرافی اش را در آورد که بخواند. سوال های مهم را علامت زده بود. تا زنگ بخورد سه تا از سوال ها را حفظ کرد. خودش را از همین حالا تک خوان دید و تا خانه " مادر برام قصه بگو" را خواند.

تا رسید رفت سر وقت کتابش. 100 صفحه کتاب، سفید مثل برف؛ برای شروع درس خواندن بعد از 16 سال. نمی توانست گزینه ی خوبی باشد.

تا صفحه ی ده را مدرسه خوانده بود، از سه بعد از ظهر تا 8 شب، 60صفحه را فقط ورق زد. حس می کرد هیچ چیز یادش نیست. بیخیالش شد. گفت:" می روم با حسام حرف می زنم. میگم غلط کردم. اصلا جلو بچه های پشت دروازه می گم. اونم بیخیال میشه دیگه. بیخیالم نشد، به درک. بعد دوسه هفته دلشون برا تعریفام تنگ میشه میان التماس." و رفت دنبال "دنیای ورزش" که دیروز خریده بود، گشت. پیدایش نکرد. اگر نباشد، از کجا بداند کی با کی زده اند به تیپ و تاپ هم؟ تلوزیون و استادیوم را که غدقن کرده بودند. حالا هم دنیای ورزش. امپراطوری اش از ظهر هی متزلزل و متزلزل تر شده بود. تا رفت آشپزخانه کمی به شاه فکر کرد. خودش را تصور کرد که ایستاده جلوی بچه ها و می گوید:" مدتی است احساس خستگی می کنم..." ترجیح داد همه ی شعارهای مخصوص بچه‌هایی که شب ادراری داشتند و خودش برایشان خوانده بود را فراموش کند. و تصور کند، هیچ کس هیچ چیز نمی گوید.

وقتی رسید آشپزخانه خواست بپرسد "دنیای ورزشش کجاست؟ " که پدرش از توی هال داد زد: "مامانت گفت دیروز که کتونی سفیده رو برات خریده گفتی مشکیشو میخوام. خوبه والا. بگو ببینم تا الان عمرت چه غلطی کردی. نه هنری نه ورزشی نه درسی، هی مجله مجله؟ مجله بی مجله. اصلا همه چی تعطیل. داداش جوادت همسن تو بود...

نگذاشت حرفش تمام شود:" شدم تک خوان گروه سرود."

مجید مطمئن نبود خطای دید بوده یا یک لحظه اخمش باز شد و کمی صافتر نشست.

گفت:" خب تعریف کن. چطوری انتخاب شدی ؟"

-هیچی دیگه به هرکی یه بیت داد گفت بخونید. من خوندم خیلی ازم تعریف کرد. عظیمی گفت صدات به بابات رفته برعکس بقیه رفتارت. من برم یه دیقه در خونه حسام اینا زود میام.

رفت توی حیاط. سرما مو را به تنش راست کرد. به نظر خودش یکی دو دور اما به نظر ساعت مچی اش بیست دقیقه عرض حیاط را رفته و برگشته بود. فکر کرد با چه قیافه ای برود. حق به جانب یا با گردن کج؟ تند تند بگوید به بابایش چه گفته و اگر توی مسابقه تک خوان نباشد، مجله نیست، مجله نباشد آن بدبخت ها همه ی دلخوشی شان را از دست می دهند.

یا بگوید یک دنیای ورزش بهت می دهم کتابت را بده سوال هایی که نوشتی را توی کتابم بنویسم یا به روی خودش نیاورد و فقط بگوید کتابش رابدهد. این از همه بهتر بود. به هرحال حسام همین حالایش هم کلی فکر توی سر بچه ها انداخته بود. معلوم نبود بعدش چه شایعه هایی پخش بشود.

هر طور حساب می کرد علی رغم این که بازی را خودش شروع کرده بود. یک یک مساوی بودند.

زنگ که زد. حسام خیلی زود آمد دم در. انگار اصلا از قبل پشت در ایستاده باشد. یک کاغذ توی جیب شلوار سه خطش بود. بجای دمپایی یک کتونی سفید انداخته بود جلوی پایش. مجید خواست بخندد بهش اما به اندازه کافی اوضاع خراب بود. حسام در خانه را پشت سرش بست و یقه اش را گرفت:" چی شد پس تو که گفتی درس خوندن کاری نداره."

مجید هم یقه اش را چسبید:" برا خرخونی مثل تو کاری نداره. یقه رو ول کن. هیچ می دونی چه غلطی کردی؟ الان چجوری می خوای جمعش کنی؟ اگه 15 هم بشم باز..."

یقه ام را ول کرد:" تو اول 15 بشو." دستش را کرد توی جیبش و کاغذ را درآورد" بیا قسمتای مهم و برات تو این نوشتم."

مجید کاغذ را از دستش کشید.

-فردا صبح که برم. امیر میاد بهم می گه بین خودمون میمونه فقط ببینم قضیه مجید چیه؟ منم میگم بعد که زدنت، گریه کردی.

مجید خواست باز یقه اش را بچسبد:" خا باید یه چیزی بگم که به اندازه کافی مهم باشه."

مجید برای محکم کاری گفت:" حواست باشه. بشنوم یه کلمه فقط یه کلمه بیشتر ازین بگی، به همه میگم انقد منگلی که درس می خونی تا مهندس بشی کارخونه بزنی."

خوشبختانه همان موقع مادر حسام از پنجره صدایش زد و مجبور شد برود.

سه روز پیش وقتی شنیدند آقای رجبی، یکی از همسایه هایشان در جریان تعدیل نیروی کارخانه ای، بیکار شده. خیلی رفته بودند توی لک. حسام انگار که بخواهد مجید را دلداری بدهد این را بهش گفته بود. البته بعدش هم با تاکید زیاد اضافه کرده بود به کسی چیزی نگوید.

مجید تا ساعت 3 صبح همزمان با 50 درصد ظرفیت مغزش سوالات حسام را خواند. با 20درصد باقی مانده، هی آن صحنه ای که اخم بابایش باز شد را مرور کرد. و با 30 درصد باقی مانده هی خواند" روزای روشن خداحافظ، سرزمین من خداحافظ"

هر سوالی را که اقای عظیمی رویش خط می کشید، مجید ناخنش را با سرعت بیشتری می جوید. چون مسابقه ی گروه سرود نزدیک بود و تمرین باید از امروز شروع می شد، مجید اصرار کرده بود آقای عظیمی برگه اش را حتما الان تصیح کند. کلی قسم و قرآن خورده بود که خیلی زحمت کشیده . آقای عظیمی هم گفته بود، مطمئن است نمره را نگرفته ولی اشاره کرد پشت سرش برود دفتر.

برگه که تصیحش تمام شد، تقریبا پرتش کرد جلوی مجید. مجید قبل از این که برگه را بردارد، برای بار 1538 ام صحنه ای که اخم بابایش باز شد را توی ذهنش ترسیم کرد. البته در 38 بار آخر خودش یک لبخند هم به تصویر اضافه کرده بود.

-آقا این که نصفش تصیح نشده.

-فکر کردی من خرم؟چون نشسته بودی پیش حسام مطمئن بودم تقلب می کنی. برگه هاتونو با هم تصیح کردم. سوال 3 رو اتفاقی با هم غلط نوشتین؟

مجید خواست برگه اش را بگذارد روی میز. کی حرفش را باور می کرد؟ برای بار آخر تصویر بابایش را مرور کرد. الان از دفتر می رود بیرون. زنگ که خورد از مدرسه می رود بیرون. می رود یک جایی که هیچ کس ندیده توی کوچه از ترس خودش را خراب کرده. و بعد آنقدر آنجا میماند تا بمیرد. آن وقت هیچ کس یادش نمی آید چه فضاحتی به بار آورده. هیچ کس لازم نیست زنگ بزند سفارشش را جایی بکند. به اولین زنگ ورزشی که پشت دروازه نیست ، فکر کرد. به یک دنیای ورزشی که توی کیوسک محله اضافه می ماند. یک بار دیگر به تصویر تحریف شده ی بابایش فکر کرد:" تقلب نکردم. حسام دیشب سوالای مهم رو نوشته بود بهم داد..."

-قبلا بدون فکر کردن پشت سرهم چاخان می بافتی.

مجید زد زیر گریه. خدا خدا می‌کرد حسام نخواهد انتقامِ قضیه کارخانه را که دیشب پرانده بود، الان بگیرد.

-از حسام بپرسین. از دیشب تا صبح درس می خوندم به بابام گفتم تک خوان شدم.

یکهو انگار برق گرفته باشدش دستش را برد توی جیبش: اصلا بیاین این برگه است. خط حسام روشه.

-بشین همینجا تکون نخور. اگه حسام چیزی به جز این که تو گفتی بگه، همین الان میری خونتون.

عظیمی وقتی برگشت که ناخن های دو دست مجید تمام شده بود. و سه بار نذر کرده بود ازین به بعد همه ی درس هایش را بخواند.

عظیمی که آمد، نگاهش نکرد:

- بمون تو دفتر تا بقیه بچه ها بیان تمرین کنیم.

- تک خوان شدم؟

عظیمی سرش را به بالا و پایین تکان داد.

مجید آن لحظه فهمید " قر تو کمرم فراوونه نمی دونم کجا بریزم." تا چه اندازه می تواند سوال عمیق و بجایی باشد، وقتی جلوی معلم پرورشی ات به تنها موفقیت زندگی ات می رسی. ترجیح داد فعلا بیخیال جواب بشود و به نذرهایش رسیدگی کند، پس سریع از خدا عذرخواست و قول داد لطفش را طور دیگری جبران کند. مثلا قول داد در اولین فرصت مردانگی را در حق حسام تمام کند. و در خریدها به مادرش بیشتر از قبل کمک کند. و یادش آمد آن کتونی سفید را که پای حسام هم دیده، خیلی بد نبود... حتی خوب بود، پس همان را از فردا می پوشد، که دل مادرش را شاد کند.

فرصت جبران را خدا خیلی زود انداخت جلوی پای مجید. حسام چند هفته بعدش گفت می خواهد برود سرکار و یکی دو هفته نمی تواند برود مدرسه. و نمی خواهد به خانواده اش هم بگوید.

-من می تونم صدامو کلفت کنم. زنگ میزنم مدرسه می گم باباتم ، مریض شدی، هرهفته باید دوروز بری بیمارستان نمی تونی بری مدرسه.

-سرجدت زنگ نزنی. بدتر تابلو میشم.

-باشه خیالت راحت.

مجید چرت گفت. فردا خودش را زد به سرما خوردگی. وقتی کسی درخانه نبود، زنگ زد مدرسه. و خودش را بابای حسام جا زد.

مطمئن بود خیلی زود لو می رود، ولی چه می کرد؟ قول داده بود. یک بار قبلا نذرش را عوض کرده بود. نمی‌شد باز هم عوضش کند. البته به خدا گفت این علی الحساب است و همچنان برای حسام جبران می کند.

هرروز که می رفت مدرسه منتظر بود بهش بگویند برود دفتر. معمولا خیلی مجید را نمی بردند دفتر، نه چون سر به راه بود و دیگر یاد گرفته بود مودب باشد و درس هایش را بخواند. نه. چون دیگر امیدی بهش نداشتند. همه جور تهدید و ارعابی را رویش امتحان کرده بودند. فایده ای نداشت.

بعد از غیبت های یک ماهه و دوماهه دیگر کلا حسام نیامد مدرسه و در محله هم کم پیدا شد. شاید هم چون مجید تا دیروقت می ماند مدرسه و بیشتر از قبل تمرین آواز می کرد، برای مسابقه استانی، فکر می کرد حسام توی کوچه هم نیست.

اما مجید همچنان منتظر بود که بیایند در کلاس را بزنند و صدایش کنند دفتر. ساعت آخر سه شنبه 18 اردیبهشت این اتفاق افتاد. مجید ایستاد پشت در دفتر، آب دهانش را جمع کرد وسط زبانش و انگشتش را گذاشت توی دهانش. وقتی از خیسی اش مطمئن شد، درش آورد و انگشتش را به مژه اش مالید. این حرکت را سه چهارباری تکرار کرد. به محض باز کردن در شروع کرد به ادای گریه را درآوردن. الان مجید هم داد زن بود هم دو سه ماهی تمرین آواز کرده بود، با این اوصاف حجم صدای پخش شده در دفتر، تن هر جنبده ای را به لرزش وا می داشت. مدیر مجید را ساکت کرد. گفت می‌داند همسایه‌ و رفیقش بوده و برایش سخت است. مجید سرش را تکان داد. و بینی‌اش را با پشت دستش پاک‌کرد. بعد مدیر یک پارچه گرفت جلوی مجید، یک پارچه سیاه. "خونه‌تون نزدیکشونِ. الان ببر بزن در خونه‌اشون از طرف مدرسه. راستی اعلامیه‌ای چیزی ندیدی که کی میرن گلزار شهدا؟"

مجید اول کمی مدیر را نگاه کرد. انقدر که مدیر داشت می‌ترسید. بعد دستش را که بینی‌اش را باآن پاک کرده بود، باشلوارش پاک کرد. خم شد، پشت کتونی سفیدش را کشید بالا.

پارچه را از مدیر گرفت. و تا کلاس به این فکر کرد که کسی دیگربه آقای رجبی_ همان همسایه شان که بیکار شده بود_ فکر نمی کند. تا صدسال آینده، هیچ کس از محله شان معدلش بالای 15 نمی شود. و هیچ کس دیگر با یادآوری خاطره ی کتک خوردن حسام از اشکان، نمی خندد. اگر جایی می‌نوشتند به یک دادزنِ لالِ گریان نیازمندیم، مجید در آن لحظه بهترین گزینه بود برای استخدام.

دم در کلاس، باآستینش اشک‌هایش را پاک کرد. رفت نشست سرجایش.

پارچه را آرام گذاشت توی طاقچه پنجره کنارش. بعد سرش را خم کرد، طوری که کتاب بغل دستی اش را ببیند.

زنگ که خورد، رفت میز جلو به بچه‌های آنجا گفت:" می‌خوام درس یادم بدین."

گفتن:" مرادی به توام گفته بهت پول می‌ده؟می‌خوای بجاش امتحان بدی؟"

گفت:" به جای مرادی نه. به جای حسام."