جریمه خودرو های آلاینده هم به صورت نقدی است و هم به صورت فک پلاک و انتقال به تعمیرگاه برای اجرای عملیات تعمیر. از آنجا که خودروهای آلاینده و دودزا یکی از عوامل آلودگی هوای تهران هستند، بنابراین باید همیشه و در همه حال با آنها برخورد شود تا وضعیت آلودگی هوا را به حالت اضطرار نرسانند و اوضاع را از همین که هست بدتر و وخیم تر نکنند. بنابراین تمام کاربران ترافیک باید آگاه باشند که جریمه خودروهای آلاینده در همه حال در صورت رویت ماموران راهنمایی و رانندگی اعمال می شود. گرچه اعمال جریمه خودروهای آلاینده در شرایط اضطرار آلودگی هوا جدی تر است، اما در هر صورت هیچ خودروی آلاینده و دودزایی حق ندارد در کلانشهرها، شهرها و روستا ها تردد کند. زیرا ذرات آلاینده به شدت تهدید کننده جان و سلامتی انسان هستند.

بر اساس جدول تخلفات رانندگی، کد جریمه 2090 از میان کد تخلفات رانندگی برای رانندگی با وسیله دودزا و آلاینده است. رانندگی و تردد با چنین وسیله ای در معابر شهری و روستایی، خلاف قانون است و جریمه به همراه خواهد داشت. مطابق اطلاعات جدول تخلفات رانندگی، جریمه خودروهای آلاینده به ترتیب برای کلانشهرها، شهرها و روستاها 45، 30 و 15 هزار تومان است.
گرچه جریمه خودروهای آلاینده در تهران به عنوان یک کلانشهر 45 هزار تومان است و در کنار آن ممکن است فک پلاک نیز انجام شود و خودرو به تعمیرگاه اعزام شود، اما با این وجود روزانه چیزی بین 1100 تا 1200 خودروی آلاینده در تهران تردد می کنند. همین مقدار خودروی آلاینده برای بدتر کردن وضعیت آلودگی هوای تهران کفایت می کند.
با توجه به اینکه آلاینده های ناشی از سوخت خودروها تاثیر عمیق و شدیدی در سلامت انسان دارند، بنابراین حتی اگر جریمه خودروهای آلاینده به طور عجیبی افزایش پیدا کند تا به این ترتیب تعداد خودروهای آلاینده در شهر و کشور کاهش پیدا کند، این اقدام می تواند به نفع سلامت شهروندان باشد. شاید جالب باشد بدانید که هر ساله در کل جهان حدود 4/5 میلیون نفر به دلیل تاثیرگرفتن از آلودگی هوا می میرند و جان خود را از دست می دهند. گرچه در آلودگی هوای هر شهر و کشوری عوامل متعددی تاثیر دارند، اما همیشه خودروها یکی از عوامل اصلی آلایندگی هستند که باید حتما به آنها توجه شود. بر اساس آمار موجود و با توجه به جمعیت تهران، سالانه در شرایط بحران آلودگی هوا ۵۰۰۰ نفر در تهران بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند. این یعنی اینکه مشکل آلودگی هوا مشکلی کاملا جدی است که هرگز نمی توان به آن بی توجه بود. به همین دلیل است که در قسمت قبل این طور گفتیم که اگر افزایش جریمه خودروهای آلاینده بتواند مانع از تردد آنها شود، این اقدام باید به طور قطع انجام شود تا سلامتی افراد جامعه تامین و تضمین شود.
شاید جالب باشد که بدانید آلودگی هوای تهران باعث شده است که حتی پرندگان زیادی تهران را ترک کنند و دیگر به تهران رجعت نداشته باشند.
آلودگی هوا به معنی افزایش میزان گازهای سمی و ذرات ریز جامد و مایع در هوا در غلظتهایی است که تهدیدکننده سلامتی انسان باشد. این افزایش می تواند ناشی از عملکرد های مختلفی باشد که در اکثر قریب به اتفاق موارد مربوط به انسان و دخالت های انسانی در محیط زیست است. آلودگی هوایی که ناشی از تردد خودرو ها باشد، آلودگی با منابع متحرک نامیده می شود. حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد از آلودگی هوای تهران ناشی از وسایل نقلیه است. گرچه طرح معاینه فنی در تهران الزامی شده است و خودروهایی که معاینه فنی ندارند، نمی توانند در تهران تردد کنند و در صورت تردد 50 هزار تومان جریمه می شوند، اما واقعیت این است که این طرح نتوانسته است به طور کامل تاثیر واقعی خود را در کنترل آلودگی هوای تهران بگذارد. زیرا اساسا بسیاری از خودروها معاینه فنی خود را به صورت صوری و در ازای پرداخت پول دریافت می کنند. در بسیاری از موارد جریمه خودروهای آلاینده به خودروهایی تعلق می گیرد که برگه معاینه فنی دارند، اما آلاینده و دودزا هستند. بدیهی است که چنین خودرویی معاینه فنی واقعی ندارد.
از آنجا که ذرات آلاینده هوا و ذرات جامد ذرات بسیار ریز و تهدید کننده جان و سلامتی هستند، به راحتی از سد دفاعی بدن عبور می کنند، به طور عمیق روی ریه ها نفوذ می کنند و باعث تشدید آسم و اختلال عملکرد ریوی می شوند. چنانچه غلظت ذرات معلق موجود در هوا از یک حد مشخصی فراتر برود، منجر به مرگ خواهد شد. به عبارت تخصصی تر اگر غلظت ذرات معلق به حدود ۳۵ میکروگرم در مترمکعب برسد، میزان مرگ و میر در اثر استشمام غیر عادی این ذرات چند برابر می شود. اگر در شهر تهران غلظت ذرات جامد به این میزان برسد، احتمال مرگ و میر به صورت سالانه به سه تا چهار هزار نفر خواهد رسید. پس منطقی است که جریمه خودروهای آلاینده افزایش پیدا کند تا شاید با این ترفند و اهرم از تعداد اینگونه خودروها در شهر کاسته شود و به موازات آن از شدت آلایندگی هوا نیز کم شود.
بد نیست بدانید که بخشی از آلاینده های موجود در هوا از جنس مواد آلی یا هیدروکربن ها هستند و اگر میزان غلظت آنها به بیشتر از ۳۵ میکروگرم بر متر مکعب برسد، می توانند به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ۵۵ نفر را به کام مرگ بکشانند. از لحاظ پزشکی مواد آلی تاثیر عمیقی در ایجاد سرطان ریه دارند.
دی اکسید نیتروژن، منواکسید کربن، سرب، دی اکسید گوگرد، سولفات ها و سولفید هیدروژن، آکرولئین(Acrolein) و دیوکسین از دیگر ذرات آلودهکننده هوا هستند که به شدت تهدید کننده سلامتی و جان انسان هستند. آکرولئین ابتلا به آسم را تشدید می کند و و دیوکسین باعث تشدید اختلال در تکامل جنین و افزایش خطر سرطان می شود.
بد نیست بدانید که شاخص آلودگی هوا را نسبت به عدد ۱۰۰ می سنجند. اگر غلظت آلایندهها برابر با ۱۰۰ واحد باشد، به این معنی است که کیفیت هوا استاندارد است. چنانچه غلظت آلایندهها کمتر از این میزان باشد، کیفیت هوا خوب یا متوسط است و اگر بالاتر از ۱۰۰ باشد نشاندهنده افزایش غلظت آلایندههای هوا است. در نتیجه هوا برای استشمام خطرناک و ناسالم است.
با توجه به اینکه جریمه خودروهای آلاینده و مواردی چون اعمال محدوده طرح ترافیک می تواند تا حدی از تردد اینگونه خودروها در شهر کم کند، لذا واجب است که همه روزه و همیشه با اینگونه خودروها برخورد جدی شود و جریمه کردن و متوقف کردن این خودروها فقط محدوده به روزهای اضطرار آلودگی هوا نباشد.