
از سیستم ترمز ABS چه می دانید؟ آیا این سیستم ایمنی بیشتری به نسبت ترمزهای معمولی دارند؟
ترمز خودرو در شرایط بارانی و یا در سرعت های بالا معمولا به خوبی نمی گیرد. سیستم ضدقفل ABS خصوصا در جاده های خشک و مرطوب به دلیل ویژگی هایی که دارد بهتر از ترمزهای معمولی عمل می کند. در سیستم ABS، اگرچه ممکن است خط ترمز یکسانی با مدلهای معمولی داشته باشد ولی حفظ تعادل خودرو و جلوگیری از سر خوردن و انحراف خودرو و همچنین فرمان پذیری بهتر در هنگام گرفتن ترمز از ویژگی های سیستم ترمز ضدقفل ABS است. در سیستم ABS اگر در مسیر خود مانعی ببینید همزمان با ترمز گرفتن می توانید خودرو را از مانع دور کنید اما در ترمز های معمولی اینکار مشکل است.
اگرچه ABS به طور کلی کنترل وسیله نقلیه را بهبود داده و فاصله توقف در سطح خشک و برخی از سطوح لغزنده را کاهش می دهد ، اما در سطوح ماسه ای یا پوشیده از برف ، ABS می تواند به طور قابل توجهی فاصله ترمز را افزایش دهد، در حالی که کنترل فرمان نیز بهبود می یابد.
-اتومبیل های مجهز به ABS کمتر دچار تصادف مهلک می شوند.
-ترمز ABS احتمال تصادف از جلو یا شاخ به شاخ در جاده های مرطوب و خشک را کاهش می دهد.
-اتومبیل های دارای ABS به ندرت از جاده منحرف می شوند.
لازم به یادآوری است که ABS در سطوح خشک بهترین عملکرد را دارد اما تجربه شما در مورد یخ ، برف یا شن می تواند متفاوت باشد.

سیستم ترمز ABS ،EBD،ESP ،BAS از انواع سیستم های ترمز هستند که ترمز ABS جزو قدیمی ترین آنها است.
سیستم ترمز ABS چندان پیچیده نیست و امروزه روی اکثر خودروهای ایرانی نیز نصب است. فلسفه ترمز ABS جلوگیری از سر خوردن چرخ و ایجاد چسبندگی بیشتر با جاده است. ترمزهای ABS با جلوگیری از سُر خوردن چرخها در هنگام ترمز، باعث توقف سریعتر و فرمان پذیری بهتر خودرو می شوند.
بهطور کلی سیستم ترمز ضد قفل از چهار بخش تشکیل شده است:

در سیستم ترمز ABS برای تشخیص قفل شدن ناگهانی ترمزها باید اطلاعات کافی ردوبدل شود. سنسورهای سرعت که که معمولاً در هر چهار چرخ یا در برخی خودروها در دیفرانسیل نصب شدهاند، این اطلاعات را فراهم میکنند.
سوپاپها
در هر لولهی ترمز، یک سوپاپ وجود دارد؛ در برخی سیستمهای ABS، سوپاپها در ۳ وضعیت قرار دارند:
پمپ
از آنجایی که سوپاپ قابلیت کم کردن فشار ترمز را دارد، باید راهی برای بازگشت این فشار در سیستم وجود داشته باشد. کار پمپ، برگشت دادن فشار در سیستم پس از کاهش دادن فشار توسط پمپ است.
کنترلکننده
کنترلکننده اساساً کامپیوتر این سیستم است که با نظارت بر سنسورهای سرعت و کنترل کردن پمپها، انجام وظیفه میکند.

سیستمها و الگوریتمهای مختلفی برای ترمزهای ABS در مدلها و برندهای مختلف وجود دارد. در ادامه نحوهی کارکرد یکی از سادهترین نوع از ترمزهای ABS را بررسی میکنیم.
کنترلکننده همیشه در حال بررسی سنسورهای سرعت است و به دنبال کاهش سرعت در چرخها میگردد. در واقع دقیقاً قبل از قفل شدن یک چرخ، کاهش سرعت شدیدی در آن اتفاق میافتد. در این شرایط، سرعت توقف چرخ در برابر سرعت توقف خودرو بسیار سریعتر است. در شرایط مناسب جادهای، حدود پنج ثانیه طول میکشد تا یک خودرو با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت به حالت توقف کامل برسد؛ درحالیکه یک چرخ قفلشده در کمتر از یک ثانیه از حرکت دورانی بازمیایستد.
کنترلکننده سیستم ضد قفل به واسطهی برنامهریزی خاصی که شده است، آگاهی دارد که چنین کاهش سرعت در زمان کم غیر ممکن است؛ بنابراین تا جایی که افزایش شتاب و دوران در آن چرخ به وجود بیاید، از فشار ترمز کم میکند. سپس بلافاصله فشار را زیاد میکند تا دوباره کاهش شتاب و دوران در آن چرخ اتفاق بیافتد. کنترلکننده این اعمال را با سرعت زیادی انجام میدهد و تغییر سرعت چرخ، روند ثابتی تجربه میکند. حاصل این کار، کاهش سرعت چرخ به موازات سرعت خودرو است؛ با وجود حداکثر سرعت ترمزگیری، چرخها تا نزدیکترین حالت ممکن به قفل شدن کنترل میشوند. زمانی که ترمز ABS در حال استفاده باشد، در پدال ترمز حالت تکانهای ضربان مانند حس میشود. دلیل این امر باز و بسته شدن سریع سوپاپها است. برخی سیستمها تا ۱۵ بار در ثانیه میتوانند سوپاپها را باز و بسته کنند.
سیستمهای ترمز ضد قفل بر اساس ترمزهای مختلف موجود در آنها، به چند طرح تقسیمبندی میشوند. در ادامه ردهبندی مختصری بر اساس تعداد کانالها (سوپاپهای مستقل) و سنسورهای سرعت از انواع ترمز ABS ایجاد میکنیم.

در این طرح، برای هر چهار چرخ سنسور سرعت و سوپاپ مستقل وجود دارد که بهترین طرح ترمز ABS است. کنترلکننده سرعت هر چرخ را بهطور جداگانه بررسی میکند که حاصل آن، حداکثر قدرت ممکن در ترمزگیری است.

این نوع طرح بیشتر در وانت پیکاپهای مجهز به ترمز ABS در هر چهار چرخ وجود دارد. در این طرح، سنسور سرعت و سوپاپ در هر دو چرخ جلو وجود دارد؛ ولی برای دو چرخ عقب فقط یک سنسور سرعت در اکسل عقب و یک سوپاپ قرار داده شده است. در این سیستم سرعت هر دو چرخ جلو بهطور جداگانه بررسی میشود که به همین دلیل، حداکثر قدرت ترمزگیری در محور جلو وجود خواهد داشت. اما سرعت چرخهای عقب در کنار هم بررسی میشوند که به همین دلیل امکان قفل شدن یکی از چرخهای عقب در ترمزگیری وجود دارد. در مقایسه با طرح چهار کاناله، این طرح قدرت ترمزگیری کمتری ارائه میدهد.
این نوع طرح بیشتر در وانت پیکاپهای مجهز به ترمز ABS محور عقب دیده میشود. در این طرح یک سوپاپ برای کنترل هر دو چرخ عقب در کنار یک سنسور سرعت در محور عقب قرار گرفته است. این سیستم همانند نحوهی کارکرد محور عقب در طرح سه کاناله کار میکند که بنابراین احتمال قفل شدن یکی از چرخهای عقب وجود دارد. با نگاهی کوتاه به اتصال T شکل ترمز به دو چرخ عقب و وجود سنسور سرعت در نزدیکی دیفرانسیل در محور عقب، میتوان این خودروها را تشخیص داد.
مطلقاً خیر. تکنیک فشردن پیدرپی پدال ترمز معمولا در جادههای بارانی و لغزنده و جهت جلوگیری از قفل شدن چرخها در خودروی فاقد ترمز ABS استفاده میشود. در خودروهایی که به ترمز ABS مجهز هستند، همانطور که واضح است چرخها قفل نمیشوند و بنابراین استفاده از این تکنیک کاملا بیهوده است و صرفاً مدتزمان توقف و ترمزگیری را افزایش میدهد.
در خودروهایی که ترمز ABS دارند، باید پدال ترمز را فشار بدهید و آن را در همین حالت نگهدارید تا سیستم تمام کار را برایتان انجام دهد. همانطور که قبلا ذکر شد، ممکن است تکانهای ضربان مانند در پدال ترمز حس کنید؛ این حالت کاملاً طبیعی است پس نگران نشوید و پای خود را روی پدال ترمز نگهدارید.

بدیهی است که ترمز ABS بهطور کلی توقف خودرو را راحتتر و بهتر انجام میدهد، از قفل شدن چرخها جلوگیری میکند و در کمترین مسافت ممکن، خودرو را متوقف میکند. شاید بهترین ملاک برای آگاهی از تأثیر ترمز ABS، بررسی آن در آمار تصادفات جادهای باشد. آیا واقعا این سیستم ترمز، از تصادفات شدید جلوگیری میکند؟
کارشناسان مؤسسهی بیمه و ایمنی بزرگراههای آمریکا (IIHS) در طی چندین پژوهش، نقش ترمز ABS در تصادفات شدید را بررسی کردهاند. بر اساس پژوهشی که در سال ۱۹۹۶ انجام شد، پژوهشگران مشاهده کردند که احتمال تصادف خودروهای مجهز به ترمز ABS یا خودروهای فاقد این سیستم ترمز تفاوت چندانی نمیکند. نکتهی جالب این است که بر اساس یافتههای این پژوهش، خطر صدمات شدید به سرنشینانی که در خودروی با ترمز ABS هستند بهخصوص خودروهای تک سرنشینه، بیشتر است.
برای توجیه این نتایج، موارد مختلفی گفته شده است. برخی کاشناسان معتقد هستند که رانندگان خودروهای با ترمز ABS از این نوع ترمز بهدرستی استفاده نمیکنند؛ بهعنوان مثال تکنیک ترمز پیدرپی را بهکار میبرند یا با حس کردن تکان ضربانی در پدال ترمز، آن را رها میکنند. از سوی دیگر به دلیل اینکه خودروهای مجهز به ترمز ABS در حین ترمزگیری قابلیت فرمان دادن و هدایت دارند، برخی رانندگان در شرایط ترمزگیری به علت دستپاچه شدن از جاده خارج میشوند. بر اساس پژوهشهای امروزی، ترمز ABS برای جلوگیری از تصادف مفید است؛ البته هنوز نتایج به قدر کافی نیستند و در واقع شواهد لازم برای اثبات ایمنی بیشتر خودروهای مجهز به ترمز ABS وجود ندارد.
بهطور کلی ترمز ABS یکی از بهترین سیستمهای ترمز برای رانندگان معمولی است. از سوی دیگر در شرایطی که جاده مناسب باشد، رانندگان حرفهای هنوز هم ترمز معمولی را ترجیح میدهند.