ظهور هوش مصنوعی مولد (GenAI) باعث تحولات عمدهای در طراحی محصول، رفتار کاربران و شیوههای تحقیق UX شده. طراحی تجربه در این زمینه با چالشهای جدیدی روبهروست که نیاز به تحقیقاتی عمیق و بهروز دارد. در این مقاله، یک نقشهی پژوهشی پیشنهادی ارائه میشود که به تیمهای UX کمک میکند با این تغییرات همسو شوند و سؤالات درستی را مطرح کنند.

هوش مصنوعی مولد رابطهایی با ورودیهای متنی، صوتی یا تصویری ایجاد میکند که غیرخطی و باز هستند. در این سیستمها، تعامل کاربر از مسیرهای از پیش تعیینشده پیروی نمیکند.
کاربر در مواجهه با یک رابط باز (مثل چتبات) چه انتظاراتی دارد؟
درک کاربر از نقش خود و سیستم چطور تغییر میکند؟
در رابطهای باز، کاربران ممکن است احساس گیجی، عدم اطمینان یا کنترل نداشته باشند. چالش طراحی اینجاست که تجربهای منعطف اما هدایتشده ایجاد شود.
چطور میتوانیم به کاربران در نوشتن دستورهای مؤثر کمک کنیم؟
کاربران کجا احساس میکنند باید سیستم را «هدایت» کنند و کجا «منتظر پاسخ» باشند؟
در برخی تعاملها مشخص نیست چه کسی چه کاری انجام میدهد: کاربر دستور میدهد؟ یا هوش مصنوعی خودش تصمیم میگیرد؟ این ابهام ممکن است منجر به بیاعتمادی شود.
آیا کاربران میدانند چه کسی کنترل تعامل را دارد؟
آیا مسئولیت خروجیها را قبول میکنند یا به گردن سیستم میاندازند؟
اعتماد به هوش مصنوعی متأثر از درک کاربر از عملکرد سیستم است. شفافسازی دربارهی منبع دادهها، محدودیتها و قابلیتها ضروری است.
کاربران چطور تصمیم میگیرند که به پاسخ AI اعتماد کنند؟
چه بازخورد یا نشانههایی باعث افزایش یا کاهش اعتماد میشود؟
در محصولات مبتنی بر GenAI، کاربران میتوانند تولیدکننده، تنظیمکننده، یا ارزیاب محتوا باشند. این تنوع نقش بر رفتار و نیازهای آنان تأثیر میگذارد.
کاربران چه هویتی برای خود در تعامل با AI قائلاند؟
ترجیح میدهند در کجا کنترل داشته باشند و کجا برونسپاری کنند؟
در تعاملات با GenAI، نتایج اولیه ممکن است نیاز به اصلاح، بازنویسی یا تکرار داشته باشد. این مدل تعاملی چندمرحلهای طراحی و ارزیابی خاصی میطلبد.
کاربران چطور با نتایج خام تعامل میکنند؟
چقدر اصلاح یا تکرار انجام میدهند؟ و چرا؟
محصولات مبتنی بر GenAI طراحی تجربه متفاوتی میطلبند که با روشهای سنتی UX قابل پیشبینی نیست. با تعریف مسیرهای پژوهشی دقیق، میتوان درک عمیقتری از تعامل کاربر با هوش مصنوعی بهدست آورد و طراحیهایی مؤثرتر و انسانیتر انجام داد.
این ترجمه کامل از مقاله رسمی Nielsen Norman Group با عنوان:
The UX Research Agenda for the Generative-AI Era
نوشتهی: Raluca Budiu