
سالهاست با خواندن هر شعری که نشانی از ساختارشکنی نیما دارد
یاد وصف او در «ققنوس» برایمان زنده میشود:
«باد شدید می دمد و سوخته ست مرغ!
خاکستر تنش را اندوخته است مرغ! ».
شاید ققنوس وصف حال خود نیماست؛
شاعری که قوانین هزارسالهی شعر را در هم میشکند
و سرفصل آشکار یک تحول خاص با او آغاز میشود.
هنر او در بدعت هایی است که آورده و مکررات صدسالهای که رها کرده.
بر خلافِ آنچه که در آغاز، اغلبِ اهل ادب میپنداشتند
وزن و قافیه، دو عنصرِ اصلیِ قالبِ شعرِ قدیمِ فارسی، در شعرِ او
با وسعت روینده و سازندهای هنوز به زندگی ادامه میدهند.
نیما مخالفان و منتقدان زیادی داشته حتی پس از مرگش!
اما جلال آل احمد که منتقدی تند و کوبنده است از اولین مدافعان نیما و شعر نیمائی بود و میگفت:
«شعر نیما نمونهی زنده و تکامل یافتهی هنر معاصر است. و نیما یک هنرمند شاعر است. شاعر، به معنی دارندهی شعور هنری و وجدان بیدار طبقاتی.»
و معتقد بود اولین مشکل درباره شعر نیما، برای کسانی که با شعر نوی فرنگی آشنا نیستند، طرز خواندن آن است.
روح نیما هنوز در ادبیات ایران جاری است،
چون هنوز شعر نو به حیات خودش ادامه می دهد
و سنگ بنای آن را هم نیما گذاشته است.
اما به نظر می رسد قالب نیمایی به قول حافظ خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود، چون کمتر کسی امروز در این قالب شعر می گوید.
خانهی نیما هم مانند سرنوشتِ مالکِ شاعرش روایتی خواندنی دارد.
خانهای که از "خانه موزه سیمین و جلال" کم ندارد و در همسایگی آنهاست.
جریان اصلی و اساسی شعر نو فارسی در آن شکل گرفته و
محفل شاملو، سپهری، اخوان ثالث، ابتهاج، شهرودی و... بوده است.
خانهای که یادگار پراهمیتترین جریان شعریِ ایران در عصر تجدد است اما بیش از نیم قرن درگیر معضلات و مشکلات جدی بوده،
از فروش و تخریب و تغییر کاربری به سفره خانه و ثبت در میراث فرهنگی و خروجش از آن بگیر تا محفل معتادان و استراحتگاه بی خانمانان و انبار زباله...
عاقبت بعد از گذشت ۶۲ سال، عصر شنبه ۲۲ آبان، خانهی نیما و عالیه خانم که سالها درش به روی همه باز بود، ملقب به "موزه شعر نوین ایران" میشود.