برند، کسب و کار، شرکت، سازمان، هر چیزی اسمش را بگذاریم، همیشه از تک تک افراد دخیل در آن بزرگتر و مهمتر است، حتی از کسی که آن را ساخته و به عرش رسانده است.
مثال: استیو جابز در سال 1985 از مدیرعاملی اپل، شرکتی که با پای برهنه (به معنای واقعی کلمه) ساخته بود اخراج شد. در حقیقت، جابز مدیرعامل وقت پپسی را استخدام کرده بود که فروش و مسائل مالی را مدیریت کند. جابز به جان اسکالی گفته بود: میخواهی تا آخر عمر آب و شکر بفروشی؟ یا با کمک اپل، دنیا را تغییر دهی!
اما تنها دو سال بعد، اسکالی کاری کرد تا جابز اخراج شود. به سادگی، هیات مدیره اپل فکر میکرد جابز مانع پیشرفت و حرکت به جلو شرکت است.

جابز به دنبال ساخت استارت آپ جدید خود NEXT رفت و چند سال بعد مجددا به اپل بازگشت.
خیلی ساده، کسب و کار دنیای تصمیمات متضاد است. کسی که زمانی اسطوره بود، اخراج شد، سپس در شمایل اسطوره دوباره بازگشت.
درباره اینکه آیا تصمیمات جابز هم درست بوده یا چه اشتباهاتی کرده است صحبت نمیکنیم، به این اشاره میکنیم که هیچ شخصی، حتی موسس شرکت از خود شرکت بزرگتر نیست و اگر لازم است، باید فدا شود.
خاطره: در شرکت بسیار مشهوری کار میکردم. در زمانی که سکوی پرتاب از یک مجموعه 50 نفره به سازمانی 2000 نفره آماده شده بود. سرمایه گذارات خارجی با میلیونها دلار آمده بودند تا رشد سریعی را رقم بزننند. در یک بازه سه ماهه، تیم بررسی سرمایهگذران غیر ایرانی شرکت را کاملا بررسی کرد و سه شرط اساسی برای تزریق پول تعیین کرد که دو تای آن خیلی برای بحث ما جالب است:
اول: جایگزینی موسس شرکت با یک مدیرعامل کاملا حرفه ای در یک بازه 5 ساله
دوم: اخراج دو نفر از ارشدترین مدیران، که یکی از آنها، رفیقی ده ساله و دیگری برادر بزرگتر موسس شرکت و مدیر ارشد مالی بود.
تصور کنید برادر موسس شرکت با آن همه اعتبار و در اختیار داشتن میلیاردها تراکنش ماهیانه، باید کنار گذاشته میشد. یا مدیر دیگری که ده سال بود با موسس شرکت شبانه روز کار کرده بود و مهمترین بخش سازمان را مدیریت میکرد.
تردید و کلافگی را در چشمان موسس شرکت می دیدم، باید یک دوست قدیمی (کسی که از روز اول تاسیس شرکت با او بود) و همچنین برادرش را اخراج می کرد و این اصلا کار ساده ای نبود.
ولی در نهایت، با مشاوره و راهنمایی متخصصان و ... این کار انجام شد و این شرکت الان یکی از بزرگترین و مشهورترین و موفق ترین برندهای ایرانی است.

پی نوشت: تصمیم دارم برخی تجربیات حاصل از بیست و چند سال فعالیت در سازمانها و برندهای مختلف را به تدریج با شمادر میان بگذارم. امیداور این تجربه ها به دوستان جوانتر کمک کند بتوانند درک بهتری از فضای کسب و کار در کشور داشته باشند.