وارن بافت یکی از شناخته‌شده‌ترین سرمایه‌گذاران جهان است؛ نکته جالب درباره روش سرمایه‌گذاری او این است که موفقیتش به استفاده از فرمول‌های پیچیده در معاملات وابسته نبوده است. بخش مهمی از رویکرد بافت را می‌توان در چند اصل ساده خلاصه کرد: "چیزی را که نمی‌فهمید نخرید، روی کیفیت تمرکز کنید، صبور باشید، همیشه مقداری نقدینگی داشته باشید و هزینه‌های غیرضروری را کاهش دهید."
این اصول لزوما به این معنی نیستند که هر سرمایه‌گذاری باید دقیقا مانند بافت عمل کند؛ اما این اصول می‌توانند برای سرمایه‌گذار ایرانی هم چارچوب فکری خوبی ایجاد کنند. در ادامه این اصول را عمیقتر بررسی می‌کنیم:
یکی از معروف‌ترین اصول بافت، ماندن در «دایره شایستگی» است؛ یعنی سرمایه‌گذار فقط سراغ کسب‌وکارها و دارایی‌هایی برود که واقعا آن‌ها را درک می‌کند.
این اصل در بازار ایران هم کاربرد زیادی دارد. اگر نمی‌دانید یک شرکت دقیقا چه محصولی می‌فروشد، درآمدش از کجاست، چه عواملی روی سودآوری آن اثر می‌گذارد یا چرا قیمت سهمش تغییر می‌کند، فقط به‌دلیل اینکه دیگران درباره آن صحبت می‌کنند، نباید در آن سرمایه‌گذاری کنید. همین موضوع درباره طلا، صندوق‌ها، رمزارزها و سایر دارایی‌ها هم صدق می‌کند.
اگر نمی‌توانید به زبان ساده توضیح دهید روی چه چیزی سرمایه‌گذاری کرده‌اید و چرا، احتمالا هنوز برای سرمایه‌گذاری روی آن آماده نیستید.
ارزان بودن یک دارایی الزاما به معنی مناسب بودن آن برای سرمایه‌گذاری نیست. بافت در انتخاب سهام بیشتر به دنبال کسب‌وکارهای باکیفیت و دارای مزیت رقابتی است؛ حتی اگر قیمت آن‌ها در نگاه اول فوق‌العاده ارزان نباشد. او معتقد است وقتی سهام یک شرکت را می‌خرید، در واقع مالک بخشی از یک کسب‌وکار می‌شوید.
برای یک سرمایه‌گذار عادی، این دیدگاه یک تغییر مهم ایجاد می‌کند:
به‌جای اینکه فقط بپرسید «این سهم چقدر ارزان شده؟»، سؤال‌های دیگری هم مطرح کنید:
شرکت چه محصول یا خدمتی ارائه می‌کند؟
درآمد و سود آن چگونه ایجاد می‌شود؟
وضعیت صنعت آن چگونه است؟
آیا شرکت مزیت رقابتی مشخصی دارد؟
آیا قیمت فعلی با ارزش و چشم‌انداز شرکت تناسب دارد؟
این نگاه کمک می‌کند تصمیم سرمایه‌گذاری کمتر تحت تأثیر هیجان بازار قرار بگیرد.
یکی از مهم‌ترین درس‌های سرمایه‌گذاری بافت، قدرت زمان و سود مرکب است. سرمایه‌گذاری موفق لزوما به معنی پیدا کردن سهمی نیست که طی چند هفته چند برابر شود. در بسیاری از موارد، نتیجه واقعی سرمایه‌گذاری از ترکیب بازدهی، استمرار و زمان به دست می‌آید. این موضوع برای سرمایه‌گذاران ایرانی اهمیت بیشتری هم پیدا می‌کند؛ چون نوسانات بازار ممکن است افراد را دائما به خریدوفروش وادار کند.
اما تغییر مداوم سرمایه‌گذاری فقط به‌خاطر حرکت کوتاه‌مدت قیمت‌ها، می‌تواند هزینه و اشتباهات تصمیم‌گیری را افزایش دهد. صبوری البته به معنی نگه داشتن هر دارایی برای همیشه نیست. اگر دلیل اولیه سرمایه‌گذاری از بین رفته یا وضعیت دارایی تغییر کرده است، تصمیم باید دوباره بررسی شود.
یکی از نکات مهم در رویکرد بافت، نگه داشتن ذخایر نقدی است. این ذخیره به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد در شرایط سخت بازار مجبور نشود دارایی‌هایش را با عجله بفروشد. برای یک فرد عادی، این اصل را می‌توان ساده‌تر کرد:
تمام پول قابل‌دسترس خود را سرمایه‌گذاری نکنید.
هزینه‌های ضروری زندگی و یک ذخیره اضطراری باید از سرمایه‌ای که برای سرمایه‌گذاری بلندمدت کنار گذاشته‌اید جدا باشد. این موضوع زمانی مهم است که درآمد شما ثابت نیست یا احتمال دارد در آینده نزدیک به پول نقد نیاز پیدا کنید.
کارمزد معاملات، هزینه‌های خریدوفروش و سایر هزینه‌های سرمایه‌گذاری ممکن است در هر معامله کوچک به نظر برسند، اما در بلندمدت می‌توانند بخش قابل‌توجهی از بازدهی را از بین ببرند. به همین دلیل، خریدوفروش بیش از حد معمولا مزیت محسوب نمی‌شود. قبل از هر معامله از خودتان بپرسید:
آیا واقعاً دلیل خوبی برای این خرید یا فروش دارم، یا فقط به‌خاطر حرکت قیمت و هیجان بازار تصمیم گرفته‌ام؟
اگر پاسخ مشخصی ندارید، شاید بهترین تصمیم انجام ندادن معامله باشد.
نه. بافت در یک بازار، اقتصاد، دوره زمانی و شرایط مالی متفاوت فعالیت کرده و هیچ نسخه‌ای را نمی‌توان بدون تغییر برای همه سرمایه‌گذاران استفاده کرد. چیزی که ارزش یادگیری دارد، بیشتر از انتخاب یک سهم خاص، طرز فکر او درباره سرمایه‌گذاری است.
برای سرمایه‌گذار ایرانی نیز شاید مهم‌ترین درس این باشد که سرمایه‌گذاری موفق بیشتر از آنکه به پیش‌بینی مداوم بازار وابسته باشد، به انتخاب منطقی، مدیریت ریسک، صبر و انضباط نیاز دارد.
