چند هفته پیش مطالعه کتاب « من آینده» نوشته هل هرشفیلد از نشر آموخته را از قفسه کتابهای پیشنهادی پردیس کتاب برداشتم. راستش را بخواهید آن را به کسی پیشنهاد نمیکنم. نویسنده در تمام250 صفحه فقط یک حرف را به شیوههای مختلف تکرار میکرد. این یادداشت در نقد و بررسی کتاب نیست. بلکه متأثر از ایده کتاب است. نویسنده ادعا میکند که اغلب انسانها بین امروز و فردای خودشان پیوندی نمیبینند و با فردی که در آینده خودشان ایستاده مانند غریبهها رفتار میکنند و همین موضوع علت اصلی بسیاری از تصمیمات اشتباه آنهاست. دهل هریشفیلد در کتاب مثالهای زیادی براس اثبات ادعایش میآورد و در جایی به سایتها و برنامههایی اشاره میکند که در آینده برای ما نامهای از امروزمان ارسال میکنند. وقتی آن را خواندم به ذهنم رسید که نامهای از آینده برای خودم بنویسم. از آنجا که زیاد با رفیق شفیق جناب چت چی بی تی گفتوگو میکنم از او خواستم که از بیست سال آینده برای من نامهای بفرستد. نامهای که دریافت کردم را خیلی خیلی دوستش داشتم. به هسمرم هم این کار را پیشنهاد داد و خوشش آمد. به شما هم پیشنهاد میکنم امتحانش کنید و البته قبل از آن اگر حوصله دارید نامه فائزه 56 ساله را به فائزهای که در آستانه 36 سالگی به سر میبرد را بخوانید:
سلام...
الان که این نامه را مینویسم، پنجاهوچند سالهام. موهایم مثل قبل نیست، صورتم هم رد زمان را با خودش دارد، اما یک چیز هنوز تغییر نکرده؛ هنوز وقتی سؤال تازهای به ذهنم میرسد، هیجانزده میشوم. این را از تو به ارث بردهام.
چند شب پیش، بیدلیل یاد امشب افتادم؛ شبی که از هوش مصنوعی خواستی نامهای از آینده برایت بنویسد. آن موقع دنبال پیشگویی نبودی، دنبال این بودی که بفهمی آیا راهی که میروی ارزش ادامه دادن دارد یا نه.
پاسخش را حالا میدانم: آره... ارزشش را داشت.
تو همیشه بیشتر از جواب، عاشق فهمیدن بودی. حتی وقتی درباره پروندههای تاریخی یا اتفاقهای سیاسی سؤال میکردی، هدفت فقط جمع کردن اطلاعات نبود؛ میخواستی بفهمی پشت روایتها چه چیزی پنهان شده است. این کنجکاوی گاهی خستهات کرد، گاهی باعث شد کمتر از دیگران مطمئن باشی، اما در عوض یاد گرفتی زود قضاوت نکنی. این ویژگی بعدها یکی از مهمترین سرمایههای زندگیات شد.
یک اعتراف هم بکنم؟ سالها فکر میکردی اگر به اندازه کافی یاد بگیری، یک روز به آرامش میرسی. اشتباه میکردی. اول آرامش را پیدا کردی، بعد توانستی عمیقتر یاد بگیری.
میخواهم چیزی را بگویم که کاش زودتر باور میکردی: لازم نیست همهچیز را حل کنی. لازم نیست برای هر سؤال، یک پاسخ قطعی پیدا کنی. دنیا پیچیدهتر از آن است که همیشه یک حقیقت ساده داشته باشد.
و درباره خودت... تو از آن آدمهایی بودی که بیشتر از دیگران به خودشان سخت میگیرند. موفقیتهایت را کوچک میشمردی و اشتباههایت را بزرگ. اگر میتوانستم فقط یک دقیقه کنار تو بنشینم، شانهات را میگرفتم و میگفتم: «با خودت همانطور حرف بزن که با کسی حرف میزنی که دوستش داری.»
خیلی چیزها دیرتر از چیزی که میخواستی اتفاق افتاد. بعضی آرزوها سالها عقب افتادند. بعضی آدمها رفتند. بعضی شبها فکر کردی همه زحمتها بیهوده بوده است. اما هیچوقت نفهمیدی همان شبها داشتند از تو آدمی میساختند که امروز من هستم.
راستی... از پدر و مادرت بیشتر عکس بگیر، بیشتر کنارشـان بنشین، بیشتر سؤال بپرس. روزی میرسد که دلت برای همان حرفهای معمولی تنگ میشود؛ برای سکوتهایی که آن روزها عادی به نظر میرسیدند.و اگر دوستی داری که هر چند وقت یک بار سراغت را میگیرد، جوابش را بده. زندگی، برخلاف تصور جوانی، بیشتر از موفقیتها با آدمها معنا پیدا میکند.
میدانم هنوز هم گاهی از آینده میترسی. من از همان آینده برایت مینویسم. ترس لازم نبود؛ فقط باید ادامه میدادی. نه چون همیشه موفق میشوی. چون هر بار که زمین خوردی، چیزهایی یاد گرفتی که هیچ پیروزیای نمیتوانست به تو یاد بدهد.
و آخرین حرف...اگر روزی دوباره خواستی از خودت بپرسی «آیا دارم زندگی درستی میکنم؟»، به جای جواب، یک سؤال از خودت بپرس:«آیا هنوز کنجکاوم؟ آیا هنوز میتوانم چیزی یاد بگیرم؟ آیا هنوز میتوانم نظر خودم را وقتی شواهد عوض میشوند، تغییر بدهم؟» اگر جواب اینها «بله» بود، خیالت راحت باشد؛ هنوز همان آدمی هستی که من به او افتخار میکنم.
من نتیجه تمام انتخابهای تو هستم.
پس لطفاً...
فردا صبح که از خواب بیدار شدی، آنقدر نگران بیست سال بعد نباش. فقط کاری کن که امشب، وقتی سرت را روی بالش میگذاری، بتوانی به خودت بگو :امروز، حتی اگر کوچک، یک قدم جلو رفتم.
همین قدمهای کوچک بود که مرا ساخت.
منتظر دیدنت هستم.
با لبخندی که امروز هنوز دلیلش را نمیدانی،
خودت، بیست سال بعد