ویرگول
ورودثبت نام
Fateme Mortezaei
Fateme Mortezaei
Fateme Mortezaei
Fateme Mortezaei
خواندن ۳ دقیقه·۷ سال پیش

نظریه های زیبایی شناسی (قسمت اول – سقراط، افلاطون، ارسطو)


گذشته مطالعات زیبایی شناسی در غرب، همچون بسیاری دیگر از علوم به قرون ششم و پنجم پیش از میلاد مسیح در یونان باستان باز می گردد. شاید بتوان گفت نخستین آرای صریح درباره این دسته از مسائل به سقراط و افلاطون منسوب است. زیبایی از جمله مطالب بحث انگیز، جذاب و پرکشش است که از روزگاران کهن یعنی دورانی که بشر بصورت مکتوب و مستند به آثار و آرا حکما و فلاسفه ای مانند سقراط، افلاطون و ارسطو دسترسی داشته تا عصر حاضر، همواره مورد توجه افکار و در معرض تغییر و تحول بوده است. در دوران باستان، زیبایی با قاعده کلی وحدت در عین تنوع شناخته می شده است . هنوز هم در مباحث زیبایی شناسی از آن صحبت به میان می آید.

فیثاغورسیها این هارمونی و نظام را، در اعداد می جستند . آنها نیز بود و نبود را جمع ناپذیر می دانستند. البته حاصل این ارتباط منظم، هارمونی و میزان بود و بیشتر خصلت شکل داشت. این امر، محتوای نظریه افلاطون را متزلزل می کند و یکی از تجلی های آن، توجه افلاطون به (تناسب) اعداد است . بنیاد هارمونی فیثاغورسی بر پایه ی کائنات غیرانسانی استوار بود، همان گونه که دنیای ایده های افلاطون در فضای غیرانسانی مکان یافته بود. همین حالت بر وحدت اساطیری-خدایی کمال یافته نوافلاطونی حکم فرماست، وحدتی که پرتو زیبای آن به جهان فروغ می بخشید و سرانجام، تصور خدا در فرهنگ اروپای قرون وسطی نیز از همین سنت نوافلاطونی متأثر بود که البته تفسیر و تعبیری متناسب با کلام اسکولاستیک زمان داشت .

سقراط عقیده داشت که زیبایی هر چیزی است که سودمند باشد (سقراط اشاره می کند که یک سطل آشغال کارا ، زیباتر از یک بشقاب طلای زینتی است زیرا آن بشقاب سودمند نیست.) افلاطون زیبایی را در اندازه و تناسب میدید و عقیده داشت که زیبایی یعنی تناسب اجزا با یکدیگر و با كل مجموعه و اساس کار هنر را در سازگاری با طبیعت میدید. از نظر وی، تقارن و کیفیات اندازه همواره زیبایی را کامل می کنند . افلاطون اعتقاد به وجود دو عالم داشت ؛ عالم معقول و عالم محسوس . بر مبنای عقیده وی عالم معقول از طریق عقل قابل درک است و عالم محسوس از طریق احساسات . بنابر عقیده افلاطون ، آدمی در سیری نزولی ، از عالم برین (که او آن را عالم مثال نامید) به این عالم آمده است و عالم طبیعت ، خود تقلیدی از عالم مثال است و بنابراین، هنر در منظر او گونه ای تقلید از تقلید است. افلاطون عقیده داشت که همه اشياء مصنوع ، بهره مند از صورتهای جاودانشان هستند و هرچه در این عالم به چشم می آید ، تقلیدی از عالم مثال می باشد. از نظر وی هر اثری که زیبایی را مجسم می سازد، نوعی نسبت مستقیم با صورت مثالی دارد. زیبایی در نظر افلاطون دارای مراتب و درجاتی است. بنابر عقیده او ، یک زیبایی مطلق و برتر وجود دارد که زیبایی های دیگر، زیبایی خود را از او گرفته اند. در نظر افلاطون، زیبا آن چیزی است که احساس تحسین ما را برانگیزد. بنابر عقیده پلوتین از حکیمان یونانی، زیبایی قابل تجربه معنوی است و سرچشمه آن روح است . برخلاف دیدگاه ایده آلیستی افلاطون، ارسطو تفسیری عینی تر از زیبایی دارد. وی بر ویژگی های قابل رؤیت یک پدیده در زیبایی شناسی تمرکز کرده و به زیبایی حسی عینی بخشیده است. ارسطو می گوید : یک پدیده زیبا خواه یک موجود زنده یا هر ساختاری که از اجزائی تشکیل شده است ، باید نه تنها از ترتیب منظمی از آن اجزا برخوردار باشد، بلکه باید نسبتها و اندازه هایی داشته باشد که تصادفی نباشد. ارسطو به زیبایی حسی عینی بخشید.

تاریخ هنرزیبایی شناسیافلاطونارسطوسقراط
۱۱
۱
Fateme Mortezaei
Fateme Mortezaei
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید