جمعه‌ای که گذشت بعد از سال‌ها نانوایی رفتم. منظورم نانوایی سر خیابان است. (غیر از آن یک سال که خوابگاهی بودم و قطعاً خودم باید نان می‌خریدم، انگشت‌شمار از جاهای دیگر خرید کردم).
تو خانه‌ی ما هر کسی یه وظیفه‌ای دارد. ولی از آنجایی که خانواده‌ام دو سه روزی به مسافرت رفتند، خودم باید نان می‌خریدم.
این اجبار برای خودم هم نبود، دلسوزی برای چند تا مرغ و جوجه‌ای بود که در انتهای حیات پشت خانه داریم. (اگر متوجه نشدید که چه ربطی داشت؛ غذای مرغ و جوجه‌ها می‌تواند گندم، جو، سبوس گندم و نان باشد. یا به صورت جدا یا مخلوطی از چند تا از این‌ها.)
مادرم وقتی صبح بیدار می‌شود، اول به آن‌ها غذا داده و بعد صبحانه می‌خورد. اول به گل‌های باغچه آب می‌دهد و بعد خودش غذا می‌خورد.
حتی زمستان گذشته، یک بچه اردک فکر کنم بود، که تنها بود. هوا سرد بود. مادرم در یک جعبه قرار داد و به خانه آورد. یادم نیست چرا اسمش را مایکل گذاشت؟! (لابد به‌خاطر اینکه فیلم‌های خارجی را بیشتر دوست دارد) ولی یادم است بهش مایکل می‌گفت:
«مایکل غذایش را خورده یا نه؟ آن جعبه را ببر نزدیک شوفاژ مایکل سردش می‌شود.»
تا جایی که یادم می‌آید از بچّگی همیشه چند مرغ یا بعضی وقت‌ها چند اردک می‌خریدیم و در زمین پشت خانه نگه می‌داشتیم. یعنی از آن‌ها استفاده می‌کردیم.
ولی هیچ‌وقت در همان بچّگی اهل بازی با مرغ و... نبودم.
یاد خاطره‌ای از چند سال پیش افتادم.
یک روز کارگرِ شرکت خیابان رو‌به‌رویی زنگِ خانهِ ما را زد. از این شرکت‌های آپارتمانی را تصور نکنید.
یک حیاط بزرگ، دفتر مهندسی، خانه سرایداری، وسایل و ماشین‌های بزرگ برای ساخت‌و‌ساز عمرانی (مثلاً پل و...).
کارگر شرکت گفت: شما دو تا اردک سفید ندیدید؟
مادرم گفت: نه، مال شما بود؟ گم شده‌اند؟
کارگر در جواب گفت: «این دو تا اردک برای مهندس است. فکر کنم حواسمون نبود، در هم باز بود، از جای خود در رفتند و گم شدند. مهندس خیلی حساس است. برای اینکه متوجه نشود، رفتم بازار دو تا اردک شبیه به همان خریدم.»
احتمالاً دنبال این بود که بتواند پیداشان کند و پول خودش را زنده کند. چون با پول خودش آن اردک‌ها را خریده بود.
کارگر مهندس رفت و نمی‌دانم آن اردک‌ها را پیدا کرد یا نه!
به مادرم گفتم: مهندس برای چه در شرکت اردک نگه می‌دارد؟ مسخره نیست؟
جوابش نمی‌دانم از زبان کارگر، بنا بر اعتقاد مهندس بود، یا همان چیزی که خود از قدیم می‌دانست:
«بعضی اعتقاد دارند، حیوان در خانه (یا هر جایی که افراد هستند) باشد، اتفاقات و بلاها بر سر آدم‌های آن خانه یا مکان نمی‌آید یا حداقل دور می‌کند.» (مثلاً اگر قراره بلایی سر موجود زنده بیاد، بر سر حیوان خانه بیاد.)
نمی‌دانم پیش خود الان چه فکری می‌کنید؟ این آدم‌ها به حیوان به عنوان سپر بلا نگاه می‌کنند، علاقه‌ای به حیوانات ندارند؟ ... .
ولی فقط یک اعتقاد قدیمی است مثل باقی اعتقاد‌ها و نمی‌دانم تا چه حد صحت دارد؟
حتماً شما هم شنیدید، حیوانات قبل از وقوع زلزله متوجه این واقعه می‌شوند و شروع به سروصدا می‌کنند.
شاید منظور آن‌ها هم شبیه به همین چیزها باشد.
یادم است از آن زمان، نصف شب‌ها که سکوت همه جا را فراگرفته، بیشتر به صدای همان چند مرغ و خروس توجه می‌کردم. (البته یکم ازم دورند، صداش شاید خوب نرسد).
فکر نکنم این اعتقاد برای مازندارنی‌ها باشد، چون مهندس اهل تهران است و مازندران زندگی می‌کند.
تقریباً یک ماه پیش، بیشتر مرغ‌هایی که داشتیم مریض شده و مردند. نمی‌دانم الان این را باید روی حساب بگذارم که بلایی از ما دفع شد؟ این الان خوبه یا بد؟ خوشحال باشیم یا ناراحت؟
خودمان که بیشتر ناراحت شدیم.
با اینکه این موضوع نه خنده‌داره، نه خیلی عجیب و نه بد است، اما قبلاً یاد گرفتم به اعتقادات دیگران (تا جایی البته)، اگر هم خنده‌دار و عجیب بود، احترام بگذارم.
راستش را بگویم چون از یکی دو نفر دیگر هم این قضیه را پرسیدم، تقریباً خودم هم بعضی وقت‌ها به آن باور داشتم.
فقط اینکه:
چرا باید در یک مکان بین دو موجود زنده، آدم و حیوان، لزوماً حیوان پیش مرگ آدم شود؟
یعنی واقعاً خدا انتخاب کرده، بلا بر سر حیوان بیاد، بهتر از آدم است؟
آدم‌ها خیلی مفید‌اند؟ بهتره زنده بمانند؟ حیوان کارایی ندارد؟
این وسط حیوانی که متوجه اتفاق بد مثلاً در زمان زلزله می‌شود، چقدر این لحظه می‌تواند برایش تلخ باشد؟
واقعاً چرا در آن لحظه سروصدا می‌کنند؟ برای چه کسی؟
آدم‌ها اگر هم متوجه شوند قطعاً جان خود را نجات داده و اصلاً سراغی از آن‌ها می‌گیرند؟
اما بعضی حیوان‌ها هم، داوطلبانه و آگاهانه پیش‌مرگ حیوانات دیگر یا حتی آدم‌ها می‌شوند.
هنوز صدای فیلم ضبط شده از ناله‌ی لحظه‌های آخر عمر یک سگ گله، که تا آخرین نفس جلوی گروهی از شغال‌ها ایستاد تا حتی یک گوسفند آسیب نبیند، در گوشم می‌پیچد.
