
در چند سال اخیر صحبت از مهارتهای ارتباطی بسیار زیاد است. بارها و بارها از بیلبوردهای خیابان گرفته تا پیامکهای موبایل به تبلیغ جلسات مهارتهای سخنوری و ارتباط کلامی اشاره شده و میشود.
مدام در برنامههای روانشناسی از مهارت ارتباط با همسر، فرزند و... سخن به میان آمده است.
افراد نیز به سبب عدم توانایی در ارتباط درست و رساندن پیام خود به مدیر، فرزند، دوست و... به این جلسات مراجعه میکنند یا بهدنبال آموزشهای اینترنتی هستند.
در پی مطالعه مطلب مهارتهای ارتباطی، تاریخچهای از تغییرات مهارت ارتباطی در گذر زمان نکاتی بیان شد.
در ابتدا مهارت ارتباط با دست، اشاره و علائم چهره بوده، چیزی شبیه به زبان بدن که امروزه ما از آن یاد میکنیم.
و بعدها مهارتهای ارتباط کلامی و سخنوری در میدانهای جنگ، سیاست و عدالت دیده میشد.
و با دوران صنعتی شدن و افزایش نقشها، مهارت کلامی نیز پیچیدهتر شد. اما در اینجا به نظرم باید اشاره کنم که، نقشها از قبل وجود داشت، نقش مادر، پدر، کارگر و کارفرما شاید با نامهای دیگر...
پس شاید پیشرفت انسان، مجهز شدن، ماشینی شدن، علم و سواد، ارتباطات را دستخوش تغییرات کرد. و به اهمیت تفاوت این ارتباط در خانه یا محل کار و یا... بیشتر تأکید شد.
و نهایتاً اشاره به نسلی که ظهور تکنولوژی، سخن را از سخنور جدا کرد. و میتوانند از هر جایی با بسیاری از ابزارها کلام خود را انتقال دهند.
ارتباط بهعنوان یک وظیفه در نقشهای ما، یعنی باید کاری کنیم برای خود و دیگران ارتباط اثربخش و قابلقبول (انتقال و دریافت پیام با حداکثر دقت) صورت گیرد.
جدایی سخن از سخنور، مسئولیت و وظیفه افراد را کمرنگ کرده و برای اثربخش بودن، دروغ میگوییم، حرفهایی بدون سند و مدرک میزنیم و...
از طرفی اینکه به دفعات متعدد از اهمیت اثربخش بودن کلام و ارتباط، صحبت شده، شاید یک دلیل همین تکنولوژی بوده است. وقتی زبان بدن و احساس شخص در پی پیام منتقل نشود، اثر بخشی کم میشود.
اما اثر بخش بودن در کلامها و ارتباطهای حضوری چه؟
به نظر من مانند برخی دوستان، تا زمانی که افراد در باور نداشتن خود، ارزشمند بودن خود و تواناییهای خود شک داشته و به آن اعتمادی نکنند، هیچ کلاس و آموزش مهارت ارتباطی برای اثربخش سخن گفتن و متقاعد کردن دیگران به کار نمیآید.
و اینکه باورداشتن خود و تواناییهای خود، لزوماً در ارتباطهای حضوری اثر دارد؟
آیا افزایش تعداد نقشها سبب سردرگمی انسان در چگونگی روابط در هر مکان و نقش خاص آن شده است؟
آیا ما در ارتباط کلامی برای اثربخش بودن ارتباط به طرف مقابل هم فکر میکنیم؟