
سرخکن بدون روغن یا ایرفرایر (Air Fryer) به یکی از وسایل محبوب آشپزخانه تبدیل شده است؛ دستگاهی که با گردش هوای داغ، غذاهایی مانند سیبزمینی، مرغ، سبزیجات و حتی بعضی کیکها را آماده میکند. اما آیا استفاده از آن واقعاً هزینه برق را کاهش میدهد؟ آیا میتوان فر برقی را کنار گذاشت و بیشتر غذاها را با سرخکن بدون روغن پخت؟
اگر قصد خرید این دستگاه را دارید، در این راهنمای مجله اوپاکالا مصرف برق، هزینه تقریبی هر بار استفاده، تفاوت با فر و نکات مهم پیش از خرید را بررسی میکنیم.
مصرف برق سرخکن بدون روغن به توان دستگاه، مدت پخت، ظرفیت مخزن، دمای انتخابشده و میزان فعالیت المنت بستگی دارد.
بسیاری از مدلهای خانگی توانی در محدوده تقریبی ۱۴۰۰ تا ۱۸۰۰ وات دارند؛ البته مدلهای کوچکتر یا بزرگتر ممکن است خارج از این محدوده باشند.
نکته مهم این است که توان دستگاه با میزان برق مصرفی آن یکسان نیست. برای مثال، دستگاه ۱۵۰۰ واتی در صورت کارکرد مداوم با حداکثر توان بهمدت ۲۰ دقیقه، حدود ۰٫۵ کیلوواتساعت برق مصرف میکند. در استفاده واقعی، چون المنت برای حفظ دما بهصورت دورهای روشن و خاموش میشود، مصرف ممکن است کمتر باشد.
توان دستگاهمدت استفادهمصرف تقریبی در حداکثر توان۱۲۰۰ وات۱۵ دقیقه۰٫۳۰ کیلوواتساعت۱۵۰۰ وات۲۰ دقیقه۰٫۵۰ کیلوواتساعت۱۸۰۰ وات۳۰ دقیقه۰٫۹۰ کیلوواتساعت۲۰۰۰ وات۳۰ دقیقه۱ کیلوواتساعت
این اعداد برآورد حداکثر مصرف بر اساس توان نامی هستند، نه اندازهگیری مصرف واقعی هر دستگاه.
برای محاسبه هزینه، کافی است میزان برق مصرفی را در تعرفه برق محل زندگی خود ضرب کنید.
فرمول محاسبه:
هزینه برق = مصرف برق برحسب کیلوواتساعت × تعرفه هر کیلوواتساعت
برای نمونه، اگر دستگاهی در هر بار پخت ۰٫۵ کیلوواتساعت برق مصرف کند و تعرفه فرضی برق را ۱۰۰۰ تومان بهازای هر کیلوواتساعت در نظر بگیریم، هزینه برق آن وعده حدود ۵۰۰ تومان میشود.
اگر روزانه یک بار از دستگاه استفاده کنید، هزینه فرضی برق در یک ماه ۳۰روزه حدود ۱۵ هزار تومان خواهد بود.
توجه کنید که تعرفه ۱۰۰۰ تومان صرفاً برای توضیح روش محاسبه انتخاب شده و لزوماً تعرفه فعلی برق خانگی شما نیست. هزینه واقعی به تعرفه مصرف، پله مصرفی و میزان برق مصرفشده بستگی دارد.
در بسیاری از مواقع، بله؛ بهخصوص وقتی برای یک یا دو نفر غذا میپزید. اما این موضوع به نوع غذا، اندازه دستگاه و مقدار مواد غذایی بستگی دارد.
سرخکن بدون روغن فضای داخلی کوچکتری دارد و معمولاً سریعتر به دمای موردنظر میرسد. فر برقی باید فضای بزرگتری را گرم کند و ممکن است برای پیشگرمایش هم برق بیشتری مصرف کند.
بااینحال، مقایسه منصفانه باید برای مقدار یکسان غذا و نتیجه پخت مشابه انجام شود. اگر برای تهیه غذای یک خانواده مجبور باشید سرخکن را چند بار روشن کنید، بخشی از مزیت مصرف برق آن از بین میرود.
معیارسرخکن بدون روغنفر برقیگرمشدن اولیهمعمولاً سریعترمعمولاً زمانبرترپخت غذای کمحجماغلب کممصرفترممکن است برق بیشتری مصرف کندظرفیت پختمحدودتربیشترتردکردن سطح غذامعمولاً بسیار مناسببسته به نوع فر و برنامه پختپخت چند غذا همزمانمحدود به ظرفیت دستگاهمناسبتر در مدلهای چندطبقهپخت کیک و شیرینیمناسب برخی دستورها و مدلهامعمولاً انعطافپذیرترپخت غذای حجیممحدودیت بیشترمناسبتر
در یک آزمایش مقایسهای منتشرشده از سوی مؤسسه مصرفکنندگان Which? در اکتبر ۲۰۲۶، سرخکن بدون روغن برای چند غذای مشخص برق کمتری از فر برقی مصرف کرد؛ اما محدودیت ظرفیت دستگاه نیز در نتایج اهمیت داشت.
پاسخ کوتاه این است: برای بعضی خانوادهها بله، اما برای همه کاربردها نه.
اگر معمولاً غذاهای ساده و کمحجم درست میکنید، سرخکن میتواند بخش زیادی از نیازهای روزمره شما را برطرف کند. اما اگر مرتب کیکهای بزرگ، پیتزاهای خانوادگی، چند سینی شیرینی یا غذاهای حجیم میپزید، فر همچنان کاربرد بیشتری دارد.
سیبزمینی و سبزیجات برشته
بال و تکههای مرغ
ماهی و برخی غذاهای دریایی
گرمکردن مجدد پیتزا و غذاهای باقیمانده
نان سیر و میانوعدههای کوچک
بعضی کیکها، مافینها و شیرینیها
برای پخت کیک و شیرینی باید به شکل مخزن، گردش هوا و امکان تنظیم دما توجه کنید. همه مدلها نتیجه یکسانی ندارند و ممکن است لازم باشد زمان و دمای دستور پخت را تغییر دهید.
اگر برای تعداد زیادی از افراد غذا آماده میکنید، به فضای پخت بزرگ نیاز دارید یا میخواهید چند ظرف را همزمان داخل دستگاه قرار دهید، فر معمولاً انتخاب کاربردیتری است.
همچنین برای بعضی دستورهای تخصصی شیرینیپزی، پخت نانهای بزرگ و غذاهایی که به فضای زیاد یا حرارت یکنواخت در حجم بالا نیاز دارند، فر انعطاف بیشتری دارد.
نام «بدون روغن» ممکن است این تصور را ایجاد کند که همیشه باید غذا را کاملاً بدون روغن تهیه کرد. در عمل، بسیاری از غذاها بدون افزودن روغن هم پخته میشوند؛ اما مقدار کمی روغن میتواند به تردشدن و بهترشدن بافت بعضی مواد غذایی کمک کند.
میزان روغن موردنیاز به نوع غذا، دستور تهیه و سلیقه شما بستگی دارد. مزیت اصلی این دستگاه آن است که برای ایجاد بافت ترد، معمولاً به روغن فراوان موردنیاز در سرخکردن عمیق احتیاج ندارد.
قبل از انتخاب دستگاه، فقط به توان یا تعداد برنامههای پخت توجه نکنید. چند عامل مهمتر نیز وجود دارد:
۱. ظرفیت دستگاه: برای یک یا دو نفر، مدل کوچک ممکن است کافی باشد؛ اما خانوادههای پرجمعیت معمولاً به ظرفیت بیشتری نیاز دارند.
۲. توان مصرفی: توان بالاتر لزوماً به معنای مصرف برق بیشتر در هر وعده نیست؛ زمان پخت و نحوه کنترل دما نیز اهمیت دارند.
۳. قابلیت شستوشو: سبد جداشونده و قطعاتی که تمیزکردن آنها آسان است، استفاده روزمره را راحتتر میکنند.
۴. تنظیم دما و زمان: کنترل مناسب دما به تهیه غذاهای متنوع کمک میکند.
۵. فضای آشپزخانه: ابعاد دستگاه را پیش از خرید بررسی کنید و فضای کافی برای گردش هوا اطراف آن در نظر بگیرید.
۶. کیفیت ساخت و خدمات: دسترسی به قطعات، ضمانت معتبر و امکان تهیه سبد یا لوازم جانبی جایگزین را بررسی کنید.
برای استفاده اقتصادیتر از دستگاه، چند عادت ساده میتواند مؤثر باشد:
دستگاه را متناسب با مقدار غذایی که میپزید انتخاب کنید.
از پیشگرمایش طولانیتر از زمان توصیهشده خودداری کنید.
سبد را بیش از ظرفیت مناسب پر نکنید؛ انباشتهشدن غذا میتواند زمان پخت را افزایش دهد.
در صورت نیاز، غذا را در میانه پخت تکان دهید یا برگردانید تا یکنواختتر آماده شود.
برای وعدههای بزرگ، مصرف برق چند نوبت پخت را با مصرف فر مقایسه کنید.
برای محاسبه دقیق، از مصرفسنج برق سازگار با توان دستگاه استفاده کنید؛ اندازهگیری باید با رعایت نکات ایمنی انجام شود.
سرخکن بدون روغن برای پخت سریع غذاهای کمحجم، تردکردن مواد غذایی و گرمکردن مجدد غذا گزینهای کاربردی است. در بسیاری از این موارد، بهدلیل فضای کوچکتر و زمان پخت کمتر، برق کمتری نسبت به فر برقی مصرف میکند.
بااینحال، اگر مرتب برای چند نفر غذا میپزید یا به فضای بزرگ و پخت چندمرحلهای نیاز دارید، فر همچنان میتواند انتخاب مناسبتری باشد. پیش از خرید، ظرفیت موردنیاز، توان دستگاه، هزینه اولیه و نوع غذاهایی را که بیشتر آماده میکنید در نظر بگیرید.
برای آشنایی با انواع لوازم خانگی، مقایسه امکانات و مطالعه راهنماهای کاربردی خرید، به اوپاکالا سر بزنید و مطالب تازه مجله اوپاکالا را در نشانی زیر دنبال کنید: