رضا کلاس پنجمی بود و نمی ترسید؛ اما من و گلناز و روزبه و سپهر که کوچک تر بودیم از سرداب می ترسیدیم. سرداب زیاد عمیق نبود. چهار ـ پنج پله که پایین می رفتی، پنج ـ شش پله دیگر عمود میشد به پلکان قبلی و به کف سرداب که می رسیدی دیگر در ورودی دیده نمیشد. پیش رو، تالار بزرگی بود و سمت راست این تالار، نمی شد گفت پنجره، دو هواکش کوچک بود که به کمی بالاتر از کف حیاط دورساز باز می شد و برای همین فرقی نداشت روز باشد یا شب، همیشه تاریک بود یا نور خیلی کمی به داخل می تابید. در انتهای تالار دو غرفه نسبتا بزرگ که توی غرفه ها رختخوابها را می چیدند و وسایلی که معمولا آن بالا، روی سطح زمین به آنها نیاز چندانی نبود.
عمه ها هنوز نیامده بودند که رضا گفته بود آتاری را تنها می شود توی غرفه سرداب قایم کنیم تا دست روزبه و سپهر به دسته های خلبانی آن نرسد و عاقبتِ ماشین کنترلی رضا، اینبار سر اتاری من نیاید. من و به طبع، نازنین، چون خواهر رضا بود، توی یک تیم بودیم و تیم دشمن، سپهر و روزبه بودند و هر غنیمتی از ما می گرفتند خراب می کردند. برای همین بود که جمعش کرده بودیم توی جعبه اش و سه تایی راه افتاده بودیم سمت سرداب. گلناز مثل همیشه ترسیده بود و به بهانه کشیک دادن همان بالا مانده بود و من به اعتبار حضور رضا باهم رفته بودیم پایین. وقتی باهم بودیم ترس نداشت. سه چراغ بالای تالار با یک کلید کنار در ورودی، آن بالا، روشن می شد و همه جای تالار و غرفه ها را روشن می کرد. شبهای موشک باران که همه خانواده جمع می شدیم توی سرداب. همیشه یک چراغ کوچک دیواری تا صبح روشن بود و ما که بچه بودیم تخت توی بغل مادرهایمان می خوابیدیم و مردها اغلب گوششان نزدیک به رادیو تا صبح بیدار می ماندند. باز هم رادیو عراق اعلام کرده بود حمله هواییست و همه جمع می شدیم خانه مادر بزرگ.
جعبه را که گذاشتیم توی سرداب و برگشتیم، عمه ها آمده بودند و روزبه و سپهر از گلنازبازجویی کرده بودند و فهمیده بودند که من اتاری خریده ام و با رضا رفته ایم تا پنهانش کنیم تا دست انها به آتاری نرسد. کلی خط و نشان برای ما کشیده بودند اما در هرصورت جرات پایین آمدن نداشتند. نیامده بودند پایین و وقتی رفته بودیم پیششان قهر کرده بودند و رفته بودند برای خودشان بازی کنند و ما سه نفر هم از لجشان باهم دوقدم خرگوشی بازی کرده بودیم.
اشتباه از من بود. در را باز کردم و چراغ را روشن کردم. اما جرات نداشتم بروم داخل. دوباره خاموشش کردم و در را بستم و ماندم منتظر بلکه کسی بخواهد برود توی سرداب و من همراهش بروم. ولی این وقت روز، قطعا کسی کاری توی سرداب نداشت.
دیروز غروب همه توی اتاق بزرگ ته حیاط جمع بودند که تلفن زنگ زده بود و صدای پشت تلفن پیام داده بود که برادر احمد آقا، پدر رضا و گلناز، را از جبهه آورده اند و بیمارستان است. گفته بودند ترکش توی پایش خورده و احمد آقاو عمه سپیده، رضا و گلناز را برداشته بودند و رفته بودند بیمارستان و بعد دیگر نیامده بودند و رفته بودند خانه خودشان. شب هم که همگی خوابیده بودیم توی سرداب، عراقی ها حمله نکرده بودند، روزبه و سپهر هم فراموش کرده بودند که آتاری توی زیر زمین است. صبح همه مردها رفته بودند سر کار و مادرهایمان و ما، مانده بودیم خانه مادر بزرگ و توی اتاق بزرگ حلیم عدس خورده بودیم و پدر مرخصی ساعتی گرفته بود و آمده بود که ببردمان خانه و دوباره برود اداره. و من یادم آمده بود که آتاری توی سرداب است.
دوباره کلید چراغ را زدم. سه پله پایین رفتم. از دیوار سرک کشیدم داخل سرداب. نمیشد چیزی را دید. رفتم روی پله چهارمی. تا خواستم سرک بکشم دیدم روزبه لخ لخ کنان دارد پله ها را بالا می آید. مرا که دید ترسید. ایستاد. من هم جا خورده بودم. نگاهش کردم. تنها رفته بود توی سرداب؟! از او بعید بود. پرسیدم:«توی سرداب بودی؟!» لبخندی زد و گفت:«عزیز میخواست بیاد نماز بخونه باهاش اومدم» خیالم راحت شد از اینکه عزیز داشت نماز می خواند و می توانستم بروم آتاری را بیاورم. و خوشحالتر از اینکه روزبه یادش نبوده که بگردد و آتاری را پیدا کند. روزبه رفت بالا و من رفتم پایین. عزیز روی سجادده بود و کنار غرفه انتهای تالار داشت نماز میخواند. خودم را باریک کردم تا بتوانم از کنارش عبور کنم و آتاری را بیاورم. شنیدم؛ داشت تشهد می خواند. آتاری را برداشتم که پدر از توی حیاط صدا زد. گفتم:«دارم میام». دوباره خودم را باریک کردم کله عزیز را بوسیدم و دویدم؛ از پله ها بالا رفتم و در را که بستم دستم رفت روی کلید چراغ که خاموشش کنم که یادم آمد مادر بزرگ دارد نماز می خواند. یادم آمد موقع رفتن توی سرداب چراغ را روشن کرده بودم. توی حیاط را نگاه کردم. مادر بزرگ، روی تخت، کنار حوض نشسته بود و داشت برای نهار سبزی خوردن پاک می کرد...
