آیا ضد ایدئولوژی ، خودش نوعی ایدئولوژی محسوب نمی شود؟

چند حوزه هستند که در ذات خود با ایدئولوژی ناسازگارند، نه به این دلیل که از جهان بریده‌اند، بلکه به این دلیل که قواعد درونی‌شان اجازه بستن نمی‌دهد.

علم وقتی علم است که #ابطال‌پذیر باشد. مارکسیستم اما زیست‌شناسم، ژنتیک را کشف می‌کنم، و می‌بینم که وراثت زیستی با تکامل اجتماعی مارکسیستی نمی‌خواند. راه دو است: یا ژنتیک را انکار کنم که ایدئولوژیک شده‌ام، یا مارکسیسم را اصلاح کنم که در #علم مانده‌ام. نه در محتوا که در این آمادگی برای اصلاح زندگی می‌کند.

#هرمنوتیک دین وقتی غیرایدئولوژیک است که نماد را از واقعیت تاریخی جدا کند. دیندارم اما داستان آدم و حوا با زیست‌شناسی نمی‌خواند، پس آن را نمادین تفسیر می‌کنم. ایدئولوژی دینی آنجا آغاز می‌شود که متن مقدس به برنامه سیاسی بدل می‌شود و نماد جای واقعیت را می‌گیرد.

در فلسفه علوم اجتماعی به #سوسیال_دموکراسی باور دارم ، اما این باور را هم در معرض داده می‌گذارم. فاکت فرانسه نشان می‌دهد که حمایت از کمونیست‌ها و مسلمانان رادیکال باید با تقویت #ملی‌گرایی متوازن شود، نه اینکه به همه خوش‌آمد بگویم. باور من ابزار است نه بت، و واقعیت بر آن مقدم است.

هنر #سورئالیسم وقتی ضدایدئولوژیک است که جهان را نه تأیید که آشکار کند. از سورئالیسم آغاز کردم، از آنجا که پشت واقعیت پنهان است، و حالا به #رئالیسم رسیده‌ام، به خود واقعیت چنانکه هست. این مسیر نشان می‌دهد که هنر اصیل خود را منحل می‌کند، سبک را فدای دیدن می‌کند، و ایدئولوژی آن لحظه‌ای است که سبک تبدیل به قفس می‌شود.

#عشق وقتی غیرایدئولوژیک است که دیگری را دیگری بداند نه امتداد خود. به معشوقم اجازه می‌دهم نفس بکشد، اگر خواست برود، حس نالایقی ندارم، حسادت و شک دمارش را در نمی‌آورم. عشق ایدئولوژیک آن است که دیگری را شیء کند، عشق اصیل آن است که دیگری را سوژه بداند.

یا #فلسفه_تحلیلی می خوانم مثلا می خواهم تحلیل کنم جمهوری اسلامی یا مارکسیستی خوب است یا نه.؟

p → q

اگر جمهوری اسلامی یا مارکسیسم خوب است، آنگاه زندگی مردم به سوی رفاه و آزادی خواهد رفت.

¬q

زندگی مردم به سوی رفاه و آزادی نرفته.

∴ ¬p

آنگاه جمهوری اسلامی و مارکسیسم واقعاً موجود خوب نیستند.

این modus tollens است، منطق ریاضی است، و هیچ ربطی به مناسبات تولید یا توطئه امپریالیسم ندارد.

اما وقتی شکست را به توطئه دشمنان، شانس و اقبال، یا این استدلال که جمهوری اسلامی یا مارکسیسم واقعی هرگز تحقق نیافته نسبت می‌دهم، از منطق خارج شده‌ام. دیگر نه قانون‌ منطقی modus tollens که مناسبات تولید حرف می‌زند، نه استدلال که طبقه، نه فلسفه که القای رسانه‌. اینجاست که سوژه #ایدئولوژی اندیشنده تبدیل به حامل ایدئولوژی می‌شود و گفتارش نه کشف واقعیت که بازتولید آن است.

ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم

جامهٔ کس سیه و دلق خود ازرق نکنیم

عیب درویش و توانگر به کم و بیش بد است

کار بد مصلحت آن است که مطلق نکنیم

رقم مغلطه بر دفتر دانش نزنیم

سر حق بر ورق شعبده ملحق نکنیم

" حافظ"