فصل ششم
کلبه عمو تام

منتقدان کلبه عمو تام، چه ستایشگران و چه منتقدان، در یک نکته اتفاق نظر دارند: همه آنها، بدون استثنا، تأثیر عظیم کتاب بر دوران خود و نفوذ قدرتمند آن در برانگیختن جنگ داخلی را تصدیق میکنند. یکی از مفسران کینهتوز معاصر، این کتاب را «یک تحریف عظیم الهام گرفته از تعصب طرفدار لغو بردهداری و موضوعی برای اختلاف نظرهای فرقهای» توصیف کرد. یک سخنران و نویسنده مشهور در اوایل قرن حاضر اظهار داشت: «کلبه عمو تام بیش از هر کتاب دیگری به جهان آسیب رسانده است.»
در مقابل، بسیاری از تحسینکنندگان، محبت خود را در نامهای از لانگفلو ابراز کردند و کلبه عمو تام را «یکی از بزرگترین پیروزیهای ثبتشده در تاریخ ادبیات و اخلاق» توصیف کردند. برخی دیگر کتاب را «پیروزی حقیقت» و «جاودانه» و نویسنده را «زنی با نبوغ بیچونوچرا» ستودند.
هیچ کتاب دیگری تا این حد بیطرفانه یا از نظر کاربردی به موقع نبود... مبارزه بر سر مسئله بردگان شدت گرفت. تصویب قانون بردگان فراری این مبارزه را تشدید کرد - بیست سال بود که طرفداران لغو بردهداری افکار عمومی را علیه بردهداری تحریک میکردند، کنگره از وسط دو دسته شده بود و تعداد فزایندهای از روحانیون ضد بردهداری - چه در شمال و چه در جنوب - از منبرهای خود، آیات کتاب مقدس را که استفاده و مالکیت بردگان را ممنوع میکرد، فریاد میزدند. جو در اوج خود بود و فقط منتظر جرقهای بود تا انفجاری را به راه بیندازد که تمام جهان را تکان دهد، و کلبه عمو تام این جرقه را زد.
نه تنها زمان مناسب بود، بلکه وراثت و محیط، او را دقیقاً به فرد مناسبی برای شروع ماجراجویی علیه بردهداری انسان تبدیل کرد.
هریت بیچر استو ، دختر یکی از مشهورترین قدیسان قرن نوزدهم، لیمن بیچر ، خواهر واعظی پرشورتر از پدرش، هنری وارد بیچر ، همسر یک واعظ، و خواهر و مادر واعظان دیگر، تمام عمر خود را در فضایی کاملاً مذهبی گذراند. علاوه بر این، تحصیلات مذهبی او به شدت کالوینیستی بود، به سبک جاناتان ادواردز، ساموئل هاپکینز و دیگر عارفان نیوانگلند ، و از همان سالهای اولیه زندگیاش دائماً در محاصره آموزههای الهیاتی «مانند آتش و گوگرد»(اینکه وسوسههای دنیوی مثل آتشیست که ذات گناهکار انسان که گوگردست را شلعهور میکند.) بود. هریت به ندرت میتوانست کاری جز موعظه انجام دهد - اگر نه از منبر، حداقل با قلم. بنیان مذهبی در تمام آثار مختلف او، از جمله کلبه عمو تام، مشهود بود و او را به شور و شوق انجیلی و فصاحت کتاب مقدس تحریک میکرد.
هریت بیچر استو در سال ۱۸۱۱ در لیچفیلد ، کنتیکت متولد شد و در هارتفورد تحصیلات بهتری نسبت به آنچه برای زنان آن زمان معمول بود، دریافت کرد. حدود دو سوم تحصیلات او ماهیت مذهبی داشت. او خوانندهی مشتاقی بود. علاوه بر الهیات، نویسندگان مورد علاقهاش بایرون و اسکات بودند که تأثیر زیادی بر سبک نوشتاری او گذاشتند.
لیمن بیچر، که اغلب در حال نقل مکان بود، خانوادهاش را از لیچفیلد به محله ای در بوستون نقل مکان کرد ، زمانی که هریت چهارده ساله بود. چند سال بعد، او دوباره به سینسیناتی نقل مکان کرد، جایی که به عنوان رئیس مدرسه علمیه لین منصوب شد . هریت تا سال ۱۹۵۰ در آنجا ماند، در مدرسه تدریس کرد و با یک طلبه به نام کلوین استو ازدواج کرد ، که شش فرزند از هفت فرزندش را از او به دنیا آورد. گهگاه، او در آنجا نقاشی میکرد و برای مجلات داستان مینوشت.
سالهای حضور او در سینسیناتی از بسیاری جهات نمادین بود. سینسیناتی که در کنار رودخانه اوهایو و روبروی مزارع وسیع بردهداری کنتاکی واقع شده بود، مرکز یک جنبش خشمگین ضد بردهداری بود . اوباش ضد بردهداری در خیابانهای آن پرسه میزدند، مطبوعات ضد بردهداری را در هم میشکستند و با سیاهپوستان آزاد بدرفتاری میکردند. سخنرانیهای تندی از سوی طرفداران لغو بردهداری ایراد میشد. سینسیناتی همچنین پناهگاهی برای بردگان فراری بود که در مسیر شمال با راهآهن زیرزمینی به سمت آزادی در کانادا بودند. خود این مجموعه، بستری برای پرورش احساسات ضد بردهداری بود که تنها به دلیل قرار گرفتن در خیابانی ناهموار و گلآلود در دو مایلی شهر، از حمله اوباش در امان بود. خانه لیمن بیچر در چندین مورد به فراریان پناه میداد. هریت، مستقیماً از دهان بردگان فراری، داستانهایی از خانوادههای از هم پاشیده، ظلم کارگران برده، وحشت خانه حراج و وحشت شکار فراریان را شنید.
خانم استو تنها یک بار سیستم بردهداری را در عمل دید. در یک سفر کوتاه با دوستانش به مایسویل ، کنتاکی، در سال ۱۸۳۳، او چندین مزرعه با کلبهها و محلهای بردهداری متعدد را دید. در اینجا او الگوی مزرعهای را که برای کلبه عمو تام - مزرعه شلبی - در نظر داشت، پیدا کرد و ایدههای عملی برای سیستم کار بردهداری به دست آورد. برادرش چارلز، تاجری که به نیواورلئان و منطقه رودخانه سرخ سفر میکرد، با داستانهای هولناک بردهداری در جنوب عمیق، مجموعه داستانهای او را تکمیل کرد. هریت الگوی قهرمان کلبه عمو تام، سیمون لگری ، یک ناظر بیرحم بردهداری را که چارلز در کشتیای در رودخانه میسیسیپی با او ملاقات کرده بود، مدیون چارلز بود .
هریت استو در سالهای اقامتش در سینسیناتی، طرفدار سرسخت لغو بردهداری نبود و شاید با پدرش همنظر بود که لغو بردهداری شامل «سرکه، اسید نیتریک، روغن ویتریول، گوگرد، نیترات پتاسیم و زغال چوب است که منفجر میشوند و ماده خورنده پراکنده میشود.» در واقع، خانم استو در مبارزه با بردهداری بیشتر یک تماشاچی بود تا یک قهرمان فعال، تا زمانی که به نیوانگلند بازگشت، زمانی که کالوین استو به عنوان استاد در کالج بودوین در مین منصوب شد ، جایی که او و خانوادهاش در سال ۱۸۵۰ به آنجا نقل مکان کردند.
تمام نیوانگلند به خاطر تصویب قانون بردههای فراری، به ویژه به خاطر رویدادهای مربوط به اجرای آن در بوستون، در آشوب بود. صاحبان بردههای جنوبی میتوانستند بردههای فراری را تا ایالتهای آزاد تعقیب کنند و مقامات ایالتی موظف بودند به آنها در بازپسگیری صاحبانشان کمک کنند. علاوه بر این، سیاهپوستانی که مدتها از نظر قانونی آزاد بودند، جمعآوری و به صاحبان سابقشان بازگردانده میشدند و اغلب در این فرآیند از خانوادههایشان جدا میشدند.
هریت استو نامهای از خواهر شوهرش، خانم ادوارد بیچر، دریافت کرد که از او التماس میکرد چیزی بنویسد که وحشت بردهداری را به تمام ملت نشان دهد. هریت، طبق سنت خانواده استو، گفت: «به یاری خدا، اگر خدا مرا زنده نگه دارد، چیزی خواهم نوشت.» در همین حال، برادرش ادوارد در کلیسای بوستون خود علیه بردهداری تبلیغ میکرد، در حالی که برادر دیگرش، هنری وارد، در کلیسای بروکلین خود برای آزادی بردگان، محرابهایی برپا میکرد.
بخش اول کلبه عمو تام، که هنوز در حال نگارش بود، موضوع اثر بود و مرگ تام را توصیف میکرد. در حالی که خانم استو در کلیسای برانزویک در هنگام توزیع آیین مقدس حضور داشت، تمام صحنههایی را که در ذهنش جمع شده بود، دوباره زنده کرد. همان شب، او به اتاقش رفت، در را قفل کرد و رؤیای خود را نوشت تا اینکه کاغذ نوشتنش تمام شد. سپس از کاغذ کادوی قهوهای برای تکمیل داستانش استفاده کرد. بدین ترتیب، این داستان، بخشی با عنوان «شهید» را در کلبه عمو تام تشکیل داد. وقتی او آن را برای فرزندان و شوهرش خواند، همه آنها عمیقاً تحت تأثیر قرار گرفتند. گفته میشود که کلوین استو فریاد زده است: «اینجا، این اوج داستان بردهداری است که به خواهرم ایزابل قول داده بودم بنویسم. از ابتدا شروع کنید و به این برسید، و کتاب خود را خواهید داشت.»
چند هفته بعد، هریت استو به گامالیل بیلی ، سردبیر روزنامه «نشنال اِرا»، یک روزنامه طرفدار لغو بردهداری در واشنگتن، نامه نوشت. بیلی خانواده بیچر را در سینسیناتی میشناخت، جایی که او روزنامه ضد بردهداری دیگری به نام «خوب» را منتشر کرده بود، تا اینکه به طرز خشونتآمیزی اخراج شد. خانم استو در نامه خود از قصد خود برای نوشتن داستانی با عنوان «کلبه عمو تام» درباره «مردی که چیزی بود» (که بعداً به «زندگی در میان فقرا» تغییر یافت) در سه یا چهار بخش خبر داد. بیلی به او ۳۰۰ دلار برای حقوق انتشار پیشنهاد داد و روزنامه «نشنال اِرا» در ژوئن ۱۸۵۱ شروع به انتشار بخشها کرد.
خانم استو انتظار داشت کتاب را در عرض یک ماه تمام کند، اما کتاب همچنان به صحنهها، حوادث، شخصیتها و گفتگوهایی که از تجربیات قبلی یا خواندن آنچه که به صورت کپه کپه به ذهنش رسیده بود، در حافظهاش انباشته شده بود، ادامه میداد، در حالی که قدرت تخیل و ابداع او از شور و شوق میسوخت. قسمتهای هفتگی تقریباً یک سال طول کشید تا نویسنده خسته بتواند به نتیجه کتابش برسد. پس از آن، او اصرار داشت که خود خدا آن را نوشته است، «و من فقط ابزاری در دست او بودم».
طرح اولیه داستان «کلبه عمو تام» پیچیده نبود، اگرچه شامل چندین شخصیت میشد. در صحنه آغازین، آقای شلبی، یک بردهدار خیرخواه اهل کنتاکی، برای پرداخت بدهیهایش مجبور شد تعدادی از بهترین بردههایش، از جمله عمو تام، را به یک بردهفروش در نیواورلئان به نام هیلی بفروشد . دختری نیمهسیاهپوست به نام الیزا اتفاقی شنید و فهمید که فرزندش، هری، نیز قرار است فروخته شود. در تاریکی شب، او به همراه پسرش فرار کرد و از رودخانه یخزده اوهایو عبور کرد تا به دنبال آزادی در کانادا برود. شوهرش، جورج هریس، بردهای در مزرعهای در همان نزدیکی بود و او نیز فرار کرد و او را دنبال کرد. سرانجام، پس از چندین حادثه ناگوار با فراریانی که آنها را تعقیب میکردند، و با کمک اعضای انجمن دوستان جورج فاکس و دیگر سفیدپوستان دلسوز در طول مسیر، آنها به کانادا و بعداً به آفریقا رسیدند.
عمو تام بدشانس بود. او از ترس اینکه اربابش را شرمنده کند، از فرار خودداری کرد و از همسر و فرزندانش جدا شد. در طول سفر دریایی در امتداد رودخانه میسیسیپی به نیواورلئان، تام جان اوا کوچولو را نجات داد و برای نشان دادن قدردانی، پدرش، سنت کلر ، تام را از بردهدار خرید. دو سال بعدی برای تام به عنوان خدمتکار در عمارت سنت کلر در نیواورلئان به همراه سنت کلر و همراه کوچک سیاهپوستش، تاپسی، دوران خوشی بود . سپس اوا درگذشت و سنت کلر به یاد او قصد داشت تام و دیگر بردههایش را آزاد کند. با این حال، سنت کلر هنگام تلاش برای جدا کردن دو نفر که با هم دعوا میکردند، ناگهان کشته شد. همسرش دستور داد تام را برای حراج به بازار بردهها بفرستند، جایی که او توسط یک کشاورز بیرحم و مست رودخانه سرخ به نام سایمون لگری خریداری شد. با وجود رفتار مسالمتآمیز تام و تمام تلاشهایش برای راضی کردن ارباب بیرحمش، لگری خیلی زود از تام متنفر شد و مرتباً او را کتک میزد. اتفاقاً دو نفر از بردهها، کسی و امیلین، قصد داشتند از مزرعه فرار کنند و در جایی پنهان شوند. لگری، تام را به کمک به آنها متهم کرد و گمان برد که او از محل اختفای آنها خبر دارد. وقتی تام از افشای هرگونه اطلاعاتی خودداری کرد، لگری او را آنقدر کتک زد تا از هوش رفت. دو روز بعد، جورج شلبی، پسر صاحب سابق تام، برای خرید او آمد، اما خیلی دیر شده بود؛ تام بر اثر زخمهای ناشی از ضرب و شتم وحشیانه جان خود را از دست داده بود. جورج، لگری را به زمین زد، به کنتاکی بازگشت، همه بردگان را به نام عمو تام آزاد کرد و قصد داشت بقیه عمر خود را وقف آرمان لغو بردهداری کند.
اگرچه تیراژ «عصر ملی» زیاد نبود، اما «کلبه عمو تام» ظرف چند ماه با استقبال پرشوری روبرو شد. پیش از آنکه حتی فصل آخر منتشر شود، ایده خانم استو به صورت کتاب از چاپخانه بیرون آمد. شرکت جان پی. جوئت بوستون به دلیل طولانی بودن کتاب، زن بودن نویسنده آن و عدم محبوبیت موضوع آن، با نگرانی زیادی این کار را به عهده گرفت. جوئت برای جلوگیری از ضرر مالی، به خانم استو پیشنهاد داد که در ازای پوشش نیمی از هزینههای تولید، ۵۰٪ از سود را دریافت کند. در عوض، استوها تصمیم گرفتند ۱۰٪ از قیمت فروش را دریافت کنند - تصمیمی که برای آنها ثروت هنگفتی به همراه داشت.
نه ناشر و نه نویسنده، هیچکدام به موفقیت «کلبه عمو تام» خوشبین نبودند. خانم استو امیدوار بود که این کتاب پول کافی برای خرید یک لباس ابریشمی جدید را به همراه داشته باشد. نسخه اصلی، در دو جلد و با تیراژ ۵۰۰۰ نسخه، تصویری از یک کلبه سیاهپوستان را روی جلد خود داشت.
۳۰۰۰ نسخه در روز اول انتشار فروخته شد و بقیه روز بعد، با سرازیر شدن سفارشها، تمام شدند. ظرف یک هفته، ۱۰۰۰۰ نسخه فروخته شد و تا پایان سال اول، فروش آن فقط در ایالات متحده به ۳۰۰۰۰۰ نسخه رسید. هشت چاپخانه شبانهروز برای برآوردن تقاضا کار میکردند و سه کارخانه کاغذسازی برای تأمین کاغذ لازم در تلاش بودند. با وجود این، ناشر هنوز برای تأمین سفارشها به هزاران نسخه نیاز داشت. به نظر میرسید که هر فرد باسوادی در کشور این کتاب را خوانده است.
محبوبیت «کلبه عمو تام» در خارج از کشور، از فروش آن در خود ایالات متحده پیشی گرفته بود. یک کارمند جزء پاتنم، نسخهای از آن را برای یک ناشر انگلیسی فرستاد و پنج پوند بابت حقالوکالهاش دریافت کرد. چندین نسخه غیرقانونی از آن منتشر شد؛ هیچ گونه حمایت بینالمللی از حق نشر وجود نداشت. به زودی، هجده شرکت انگلیسی چهل نسخه مختلف از آن را به بازار عرضه کردند. تخمین زده میشد که طی یک سال، یک و نیم میلیون نسخه در بریتانیای کبیر و مستعمرات فروخته شد. خانم اسنو از همه این فروشها چیزی دریافت نکرد. در همین حال، ناشران اروپایی مشغول چیدن میوههای این برداشت طلایی بودند. این کتاب حداقل به بیست و دو زبان ترجمه شده بود و در فرانسه، آلمان، سوئد، هلند و سایر کشورها به همان اندازه که در دنیای انگلیسی زبان موفق بود، موفق بود.
علاوه بر این، این رمان به یک نمایشنامه اقتباس شد و به یکی از محبوبترین نمایشنامههای اجرا شده در صحنههای آمریکا تبدیل شد، و نسخههای بیشماری از آن توسط گروههای تئاتری متعددی که در طول قرن گذشته در سراسر جهان تور برگزار کردند، به اجرا درآمد. بار دیگر، خانم استو هیچ درآمد مالی نداشت، زیرا قانون حق چاپ سال ۱۸۵۲ به او حق نظارت بر اقتباس رمانش به یک نمایشنامه را نمیداد. در هر صورت، خانم استو اقتباس آن را تأیید نکرد و از درخواست مجوز برای اقتباس از کتابش خودداری کرد.
خلاصه اینکه، شهرت و سودآوری حاصل از «کلبه عمو تام» با هیچ کتاب دیگری در تاریخ نشر قابل مقایسه نیست، به استثنای کتاب مقدس که رکورد فروش را شکست. این کتاب به اشکال مختلف خود: داستان، نمایشنامه، شعر و موسیقی، به دارایی میلیونها نفر تبدیل شده و در سراسر جهان سفر کرده است.
تأثیر کلبه عمو تام بر افکار و احساسات معاصر به اندازه فروش آن عظیم بود. پسر و نوه خانم استو بعداً واکنش عمومی را اینگونه توصیف کردند: «مثل یک آتشسوزی بزرگ بود که تمام آسمان را با سیلی از احساسات سوزان روشن کرد، سیلی که همه چیز و خود اقیانوس را در خود فرو برد، طوری که به نظر میرسید تمام دنیا به جز خودش به چیز دیگری فکر نمیکند یا درباره هیچ چیز صحبت نمیکند.»
با این حال، از جنوب، طوفانی از خشم، انکار و توهین علیه نویسندهی کلبهی عمو تام به راه افتاد. نام او به زودی در کنار شاهزادهی شر قرار گرفت. ستونهای انتقاد مفصل در روزنامهها پر شد، با هدف نشان دادن خطاها و نادرستیهای تصویر خانم استو از بردهداری. گزارش روزنامهی Southern Literary Messenger نمونهای از این انتقادات بود که این کتاب را «فحشا جنایتکارانهی کارکردهای والاتر تخیل» میدانست و اینکه خانم استو با نوشتن آن مرتکب گناه شده است، «خود را فراتر از برخورد خوب منتقدان جنوبی قرار داده است». خانم استو شخصاً هزاران نامهی خشمگین و توهینآمیز دریافت کرد... در ابتدا، کلبهی عمو تام به صورت رایگان در جنوب توزیع میشد، اما پس از واکنشهای تلخ، صرف داشتن یک نسخه از کتاب خطرناک شد.
از قضا، خانم استو امیدوار بود و باور داشت که رمانش کلبه عمو تام میتواند وسیلهای برای حل مناقشه دیرینه بردهداری باشد. پس از اینکه یکی از دوستان جنوبیاش کتاب را خواند، او به او نوشت: «کتاب شما صلحآور بزرگی خواهد بود و شمال و جنوب را متحد میکند.» در کلبه عمو تام، خانم استو تلاش کرد تا هر دو طرف بحث بردهداری را به طور منصفانه ارائه دهد - طرف تخیلی و مذهبی، و طرف ظالمانه و بدبینانه. دو بردهداری که در کتاب به تصویر کشیده شدهاند، آقای شلبی و آگوستین سنت کلر، برادران جنوبی پرهیزگار هستند. اوا کوچولو، دختر سنت کلر، شاید فرشتهصفتترین کودک در تمام ادبیات باشد. بزرگترین شرور، سیمون لگر، یک ورمونتری بیخدا است . بخش زیادی از کمدی کتاب همچنین شامل دو شخصیت دیگر نیوانگلندی، خانم اوفلیا و مارکس است . خانم استو به وضوح نشان داد که مردم شمال فاقد درک کافی و واضحی از سیاهپوستان هستند، و با این حال ممکن است در یک راز خاص با آنها همدردی کنند.
با این حال، این اعترافات برای ارضای کینه جنوبیها کافی نبود. حملات خشونتآمیز از همه طرف آغاز شد و خانم استو را به تحریف حقایق متهم کردند. به عنوان مثال، اشاره شد که قوانین جنوبیها به همان اندازه که در مورد کشتن سفیدپوستان سختگیرانه و الزامآور است، در مورد کشتن بردگان نیز سختگیرانه و الزامآور است و مقررات عموماً جدایی کودکان زیر ده سال از مادرانشان را ممنوع میکند. علاوه بر این، بردگان داراییهای ارزشمندی بودند و نباید با آنها بدرفتاری جدی صورت میگرفت.
در شمال، کلبه عمو تام با استقبال متفاوتی روبرو شد. حتی برخی که از بردهداری متنفر بودند، از ترس اینکه باعث جنگ داخلی شود، از این کتاب انتقاد کردند. شمالیهایی که در تجارت پنبه جنوب سرمایهگذاری کرده بودند نیز از ترس اینکه سرمایهگذاریهایشان به خطر بیفتد، آن را محکوم کردند. مجله نیویورک بیزینس این دیدگاه را در جزوهای خصمانه بیان کرد و صحت گفتههای خانم استو را زیر سوال برد. با این وجود، در کل، خوانندگان شمالی کلبه عمو تام را به عنوان یک کیفرخواست موجه علیه سیستم بردهداری پذیرفتند. مگر اینکه خلاف آن اتفاق میافتاد، وجدان ملی و غرایز انسانی برانگیخته میشد و مضامین مذهبی قدرتمند داستان به خوبی به مخاطب ضربه میزد: بردهداری جان انسانها را در بر میگرفت.
یکی از تأثیرات فوری کلبه عمو تام، عدم امکان تصویب قانون بردگان فراری بود؛ عدم همکاری با این قانون در خارج از جنوب به اتفاق آرا بود. شومتر اینکه، این کتاب احساسات ضد بردهداری را شعلهور کرد و شاید جنگ داخلی را اجتنابناپذیر ساخت. در واقع، این کتاب علت اصلی آن درگیری فاجعهبار بود، همانطور که آبراهام لینکلن متوجه شد وقتی که در سال ۱۸۶۲ هنگام بازدید خانم استو از کاخ سفید با او دست داد و او را "بانوی کوچکی که کتابی را نوشت که باعث این جنگ بزرگ شد" نامید. چارلز سامنر اظهار داشت که "اگر کلبه عمو تام نوشته نشده بود، آبراهام لینکلن هرگز به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده انتخاب نمیشد."
ارزش ادبی کلبه عمو تام در ابتدا فقط توجه سطحی را به خود جلب کرد، اگرچه بعداً توسط همه منتقدان مورد بحث قرار گرفت. مورخ جیمز فورد رودز اظهار داشت که "سبک آن پیش پا افتاده است؛ زبان، در بیشتر موارد، مبتذل و ناپسند است، گاهی اوقات به زبان عامیانه نزدیک میشود؛ طنز آن ساختگی است." یکی از منتقدان جنوبی، استارک یانگ، در مورد استفاده خانم استو از گویش سیاهپوستان بحث کرد: "او سیاهپوستان زیادی را دید، اما آنها را وادار به صحبت نمیکرد. گوش او غیرممکن است؛ او هیچ درکی از صدا یا سرزندگی زبان آنها ندارد." ون ویک بروکس به "نقصهای آشکار ساختار و احساسات" کتاب اشاره میکند. با وجود این، او آن را "یک سند بزرگ انسانی" توصیف میکند. یکی دیگر از مفسران اخیر، کاترین آنتونی، معتقد است که "کلبه عمو تام داستان و تصویری از اخلاق آمریکایی است... و بدون شک شایسته احترام فراوان است." خانم استو آشکارا به جنوب علاقه دارد. در حالی که او از او به خاطر جنبه طرفدار بردهداریاش متنفر است، فضای او را با گرمی و شفقت به تصویر میکشد. او اولین نویسنده آمریکایی بود که مسئله سیاهپوستان را جدی گرفت و داستانی را تصور کرد که قهرمان آن یک مرد سیاهپوست بود. اگرچه او با هدفی اخلاقی مینوشت، اما نویسنده گاهی هدف اصلی خود را در لذت بردن از روایت داستانش فراموش میکرد. از منظر تاریخی، البته، این رمان به عنوان یک سند اجتماعی اهمیت بیشتری نسبت به یک اثر هنری ادبی یا کلاسیک دارد. مطمئناً چیزی بیش از یک داستان است، همانطور که قلم کاو آن را توصیف کرده است: «سرشار از قتل، شهوت، عشق ممنوعه، خودکشی، شکنجه در نهایت بیرحمی، ناپاکی، مستی و نزاعهای میخانهای».
کلبه عمو تام بلافاصله شهرت بینالمللی را برای خانم استو به ارمغان آورد. در سال پس از انتشار این رمان، خانم استو سه سفر به خارج از کشور انجام داد و از انگلستان و اسکاتلند دیدن کرد، جایی که صدها نفر از اشراف، خانواده سلطنتی و نخبگان، از جمله ملکه ویکتوریا، پرنس آلبرت، دیکنز ، جورج الیوت ، کینگزلی ، راسکین ، مکالی و گلدستون، از او استقبال و پذیرایی کردند. در این سفر پیروزمندانه، مردم عادی با شور و شوق از او استقبال کردند و او را مدافع فقرا دانستند و در ادینبورگ، یک پنی ملی به او اهدا کردند که درآمد حاصل از آن بالغ بر ۱۰۰۰ پوند طلا بود تا به او در مبارزه با بردهداری کمک کند. پیش از این هرگز یک نویسنده آمریکایی چنین شور و هیجانی ایجاد نکرده بود و چنین استقبال گرمی در جزایر بریتانیا دریافت نکرده بود.
او بارها سعی کرد ثابت کند که تصویر بردهداری که در کتابش ترسیم شده نه اغراقآمیز است و نه «محصول دروغ»، چرا که برخی او را متهم میکردند که چنین دروغهایی را انباشته تا آن را به کلید کلبه عمو تام تبدیل کند، که به گفته او «شامل تمام حقایق، رویدادها و اسناد اصلی است که داستان بر اساس آنها ساخته خواهد شد، همراه با برخی حکایات جالب و تأثیرگذار متناسب با داستان عمو تام». این کتاب به چهار بخش تقسیم شده است که با توصیف شخصیتها شروع میشود تا ثابت کند که آنها افراد واقعی از زندگی واقعی هستند. بخش دوم قوانین بردهداری را پوشش میدهد و نشان میدهد که مقررات موجود از بردگان محافظت نمیکند. سپس زندگی بردگان منفرد، شکست افکار عمومی در حمایت از بردگان را روایت میکند و تأثیر غیراخلاقی بردهداری بر تجارت آزاد در جنوب را مورد بحث قرار میدهد. در نهایت، کلیساها به دلیل موضع تفرقهآمیز و ناکارآمد خود در مورد بردهداری متهم میشوند.
«کلید» انتشار ضعیفی بود و نقص جدی آن این بود که پس از انتشار «کلبه عمو تام» گردآوری شده بود و بسیاری از مطالب آن بر اساس شایعات بود. در نتیجه، در بین عموم مردم محبوب نبود و به اتهام علیه «کلبه عمو تام» قوت چندانی نمیافزود. در نمونهای از عدالت الهی، ناشر انگلیسی که «کلبه عمو تام» را کپی کرده و در انگلستان چاپ کرده بود، ۵۰۰۰۰ نسخه از «کلید» را چاپ کرد و انتظار شانس دیگری داشت، اما این شانس در نهایت او را ورشکست کرد.
خانم استو، با قلم پربار خود، اثر دیگری در مورد بردهداری با عنوان «درِد » با عنوان «داستان باتلاق بزرگ شوم» نوشت که در سال ۱۸۵۶ منتشر شد. این کتاب در چهار هفته ۱۰۰۰۰۰ نسخه فروخت، هرچند به شهرت کلبه عمو تام نرسید. مضمون نویسنده در درِد، اثرات نامطلوب سیستم بردهداری بر مرد سفیدپوست - هم صاحبخانه و هم مستاجر فقیر سفیدپوست مرتع - بود. آشفتگی جنسیتها و اثرات نامطلوب آن بر همه افراد، نمایشی بود... درِد سرشار از تصویرسازی از سفیدپوستان فقیر، واعظانی است که خواستار کمک به فقرا هستند و زندگی در مزارع، اما یک شخصیت محوری واحد، مانند عمو تام، ندارد که همدردی خواننده را برانگیزد.
از آن زمان تا پایان هشتاد و پنج سالگیاش، خانم استو جریان بیپایانی از رمانها، داستانها، تاریخ زندگی، مقالات و مقالات مذهبی را خلق کرد. او حدود سی سال، به طور متوسط سالی یک کتاب مینوشت، اما موضوع بردهداری را در بیشتر آثارش کنار گذاشت. در طول جنگ داخلی، مهمترین سهم او نامهای به زنان انگلستان بود که در آن واکنش جهانی و مطلوب آنها به «کلبه عمو تام» و حادثه هشت یا نه سال قبل را به آنها یادآوری کرد و آنها را به خاطر همدردی با جنوبیها و اقداماتشان پس از شروع جنگ سرزنش کرد. در نتیجه این نامه، جلسات بزرگی در جزایر بریتانیا برگزار شد تا نظر غالب انگلیسیها نسبت به آرمان اتحادیه تغییر کند. بنابراین، نامه خانم استو ممکن است نقش مهمی در جلوگیری از مداخله انگلیس در زمانی که میتوانست طرف شمالی را به خطر بیندازد، ایفا کرده باشد.
کرک مونرو در گزارشی درباره مرکز هریت بیچر استو در تاریخ، گفت : «او نه تنها در صف مقدم زنان جهان قرار دارد، بلکه در شکل دادن به سرنوشت مردم آمریکا، در دورهای حساس از تاریخشان، تأثیر او از هر فرد دیگری قویتر بوده است... البته، لغو بردهداری نمیتواند به تنهایی توسط هیچ فردی انجام شود، و نه توسط هیچ شخص واحدی.» مونرو با بررسی عناصری که پیروزی نهایی را به ارمغان آوردند، خاطرنشان کرد: «اما بزرگترین و تأثیرگذارترین آنها، «کلبه عمو تام» است.»
شاید ارزیابی نهایی از کلبه عمو تام، که میتوانست یک قرن بعد به آن استناد شود، نظر نویسنده دیگری به نام کنستانس رورک باشد : اگرچه این کتاب در اثر شور و شوق زندگی آیندهاش در هم شکسته و اگرچه از برخی جنبههای اساسی نقص دارد، اما همچنان ویژگیهایی را حفظ میکند که آن را از جایگاه معاصر خود به عنوان یک رساله بالاتر میبرد، ویژگیهایی که اتهام ساده و رایج اغراق را رد میکند. واضح است که این کتاب فاقد واقعگرایی واقعی است، اما شاید اصلاً نباید آن را واقعگرایانه قضاوت کرد. واضح است که فاقد استحکام و وضوح دیدگاه نوشتههای بزرگ است. احساساتگرایی آن هرگز آزادانه نیست، بلکه از نظر ذهنی سفت و سخت و بیمارگونه و احساساتی به انتخاب خود است. در یک مسابقه بیپایان میدود و به نظر میرسد که این مسابقه توسط هیستری ایجاد شده است. با این حال، نیروی سالم آن احساس، گسترشهایی را در دامنه و تعادلهای محاسبه نشده ایجاد میکند. جذب روان آن، نتیجه عظیم اثر را به یاد میآورد و مجموعههای پراکنده آن از سرنوشتهای در هم تنیده، حداقل به یک معنا، شعر حماسی را به یاد میآورند. همچنین، بیش از همه، با حرکت رو به جلو به سوی اهداف ناشناخته در مسافتهای طولانی مشخص میشود، که به ایده مقاومتناپذیر روایت کلان تبدیل میشود. آنچه در اینجا ذکر شده، احساسات عمیق است، زیرا ماجراجویی هرگز آزاد نیست، بلکه همیشه در پایان خود کوتاه میشود یا به خطر میافتد.
ون ویک بروکس(منتقد ادبی) ادعا کرد که «کلبه عمو تام» از فضایی که در آن نوشته شده بود، الهام گرفته شده است، با این حال، این اثر همچنان تصویری محبوب و عالی از یک عصر و یک ملت باقی مانده است.
تمامی حقوق محفوظ برای بنیاد هینداوی © 2025