ویرگول
ورودثبت نام
Erodito
Erodito«چرا مجبورم میکنی حقیقتی را بگویم که ندانستن‌ش برایت موجب بهترین لذت‌هاست؟بهترین تقدیر آن‌ست که در دسترس شما نیست،یعنی نزادن و نبودن.پس از آن بهترین تقدیر زود مردن است.» ×سیلنوس‌به شاه میداس×
Erodito
Erodito
خواندن ۱۹ دقیقه·۲ سال پیش

هایپرنرمالیزیشن(فرار از واقعیت پیچیده‌ی جهان)-آدام کرتیس

فیلم tron نمونه‌ای واضح از وضعیت هایپرنرمالیزه‌ست. جهانی خیالی که ما به آن پناه می‌بریم.
فیلم tron نمونه‌ای واضح از وضعیت هایپرنرمالیزه‌ست. جهانی خیالی که ما به آن پناه می‌بریم.

خلاصه مستند "فرار از واقعیت" از آدام کرتیس

https://www.aparat.com/v/Vhcp5

این مستند با بررسی چگونگی رسیدن ما به "زمانه عجیب" کنونی آغاز می‌شود؛ زمانی که رویدادهای خارق‌العاده‌ای مانند بمب‌گذاری‌های انتحاری، امواج پناهندگان، ظهور دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، و حتی برگزیت، ثبات جهان را برهم می‌زنند، اما کسانی که در قدرت هستند قادر به مقابله با آنها نیستند و هیچ کس چشم‌اندازی از آینده‌ای متفاوت یا بهتر ندارد. کرتیس استدلال می‌کند که در طول ۴۰ سال گذشته، سیاستمداران، سرمایه‌داران و آرمان‌گرایان فناورانه، به جای مواجهه با پیچیدگی‌های واقعی جهان، عقب‌نشینی کرده و نسخه ساده‌تری از جهان را برای حفظ قدرت خود ساختند. همه‌ی ما با این جهان جعلی کنار آمدیم، زیرا سادگی آن آرامش‌بخش بود. حتی کسانی که فکر می‌کردند به سیستم حمله می‌کنند – رادیکال‌ها، هنرمندان، موسیقیدانان و کل ضد فرهنگ ما – در واقع بخشی از این حقه شدند، زیرا آنها نیز به دنیای تخیلی عقب‌نشینی کردند و به همین دلیل مخالفت آنها تأثیری ندارد و هیچ چیز تغییر نمی‌کند. اما این عقب‌نشینی به دنیای رؤیایی به نیروهای تاریک و مخرب اجازه داد که در بیرون رشد کنند، نیروهایی که اکنون بازگشته‌اند تا سطح شکننده جهان جعلی ما را سوراخ کنند.

داستان در سال ۱۹۷۵ در دو شهر نیویورک و دمشق آغاز می‌شود، جایی که دو ایده در مورد چگونگی اداره جهان بدون سیاست شکل می‌گیرند.

نیویورک ۱۹۷۵: ظهور قدرت مالی-بحران مالی شهر نیویورک

شهر نیویورک در آستانه فروپاشی قرار داشت، زیرا سیاستمداران برای تأمین خدمات و رفاه، بیش از حد از بانک‌ها پول قرض کرده بودند. با فرار طبقه متوسط به بالا که مالیات‌های از آنها گرفته می‌شد و کاهش درآمدهای مالیاتی، بانک‌ها نگران شدند و ناگهان وام دادن را متوقف کردند.

بانک‌ها اصرار داشتند که برای حفاظت از وام‌هایشان، باید کنترل شهر را در دست بگیرند. دولت فدرال نیز کمکی نکرد. یک کمیته جدید برای مدیریت امور مالی شهر تشکیل شد که از نه عضو، هشت نفر آنها بانکدار بودند.

بانکداران ریاضت اقتصادی را اعمال کردند و هزاران معلم، پلیس و آتش‌نشان را اخراج کردند. این نوع جدیدی از سیاست بود که در آن بحران‌ها از طریق مذاکره حل نمی‌شدند، بلکه بانکداران نمایندگان "منطق بازار" بودند که جایگزینی نداشت.

رادیکال‌ها و چپ‌گراها که ۱۰ سال قبل رؤیای تغییر آمریکا را در سر داشتند، واکنشی نشان ندادند و به جای آن به فردگرایی و هنر و موسیقی روی آوردند. آنها معتقد بودند که به جای تلاش برای تغییر جهان بیرون، رادیکالیسم جدید باید سعی کند آنچه در درون افراد است را تغییر دهد.

دونالد ترامپ فهمید که در دنیای جدیدی که دولت بودجه مسکن اجتماعی را قطع کرده است، فرصت‌های جدیدی برای کسب ثروت از دولت وجود دارد. او با خرید ساختمان‌های قدیمی و تبدیل آنها به هتل‌ها و آپارتمان‌های لوکس، بزرگترین معافیت مالیاتی در تاریخ نیویورک را مذاکره کرد و شهر را به شهری برای ثروتمندان تبدیل کرد.

دمشق ۱۹۷۵: دیپلماسی ساختارگرا و ظهور بمب انتحاری

همزمان در دمشق، هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه آمریکا، با حافظ اسد(پدر بشار اسد)، رئیس جمهور سوریه، درگیر نبردی شد که بر جهان تأثیرات عمیقی گذاشت. این نبرد بین ایده قدیمی استفاده از سیاست برای تغییر جهان و ایده جدید اداره جهان به عنوان یک سیستم پایدار بود.

کیسینجر، که متخصص نظریه استراتژی هسته‌ای بود، جهان را به عنوان یک سیستم متصل می‌دید که هدفش حفظ تعادل و جلوگیری از فروپاشی در هرج و مرج بود. او به "حیثیت انسانی، بقای انسانی، آزادی انسانی" به عنوان "ضمیمه بازی ملت‌ها در بازی قدرت" نگاه می‌کرد.

اسد معتقد بود صلح پایدار بین عرب و اسرائیل تنها با بازگشت پناهندگان فلسطینی به میهنشان ممکن است. اما کیسینجر تقویت اعراب را مخل تعادل قدرت خود می‌دانست و برای تضعیف آنها با مصر به صورت جداگانه توافق کرد، در حالی که اسد را به یک توافق صلح گسترده‌تر با فلسطینی‌ها امیدوار نگه داشت. فلسطینی‌ها در واقع به عنوان "نامربوط به تعادل ساختاری سیستم جهانی" نادیده گرفته شدند.(این جنگی که از 7 اکتبر در فلسطین به راه افتاد و بعد به صورت درگیری نیابتی بین ایران و اسرائیل درآمد نتیجه همین سیاست ابلهانه کیسینجرست این عقل کل این وضعیت را راه انداخت.).

وقتی اسد حقیقت را فهمید، خشمگین شد و به کیسینجر گفت که آنچه او انجام داده، "شیاطین پنهان زیر سطح جهان عرب را رها خواهد کرد." اسد عقب‌نشینی کرد و شروع به ساخت یک کاخ عظیم بر فراز دمشق کرد.

همزمان در ایران، آیت‌الله خمینی به قدرت رسید و سلاح جدیدی را به نام "بمب اتمی فقرا" ایجاد کرد: بمب انتحاری.(عملیات انتحاری و استشهادی). او پیروانش را تشویق کرد که برای نجات انقلاب، خود را قربانی کنند، به شرطی که در این فرآیند، دشمنان زیادی را بکشند.(تو فیلم اخراجی‌ها نشون داده شده که توی جنگ تحمیلی یسری میرفتن تو میدون مین و اینطوری راه رو برای بقیه باز می‌کردند و یا داستان معروف حسین فهمیده که با کمربند نارنجک رفت زیر تانک و مسیر پل ورود زرهی ارتش عراق رو مسدود کرد- شهادت‌طلبی و فرهنگ شهادت و مقام شهید در اصل در این زمینه معنا دارد). این ایده از مراسم عزاداری شیعه و نمادین‌سازی رنج حسین نشأت می‌گرفت.

این ایده به سرعت گسترش یافت و به سوریه رسید. در سال ۱۹۸۳، دو بمب‌گذار انتحاری با کامیون به پادگان نیروی دریایی آمریکا در بیروت حمله کردند و ۲۴۱ آمریکایی را کشتند. این بمب‌گذاران اعضای گروه تازه تأسیس حزب‌الله بودند که تحت کنترل سوریه بودند. این سپس تبدیل شد به یکی از ارکان گروه‌های تروریستی اسلام‌گرا در منطقه مخصوصا نمونه خیلی واضح اون حمله القاعده به نیویورک بود در 11 سپتامبر.

رئیس جمهور ریگان پس از این حملات، نیروهای آمریکایی را از لبنان خارج کرد. برای اسد، این یک دستاورد خارق‌العاده بود؛ او تنها رهبر عربی بود که آمریکایی‌ها را شکست داده و مجبور به ترک خاورمیانه کرده بود. او این کار را با استفاده از نیروی جدید بمب انتحاری انجام داد.

ظهور "فرار از واقعیت" در شوروی و غرب-شکست رؤیای شوروی و "فرار از واقعیت"

رؤیای اصلی اتحاد جماهیر شوروی ایجاد جهانی باشکوه و تحول انسان‌ها بود، اما تا دهه ۱۹۸۰ این رؤیا شکست خورده بود. کسانی که شوروی را اداره می‌کردند، به جای اعتراف به عدم توانایی در کنترل و پیش‌بینی همه چیز، وانمود کردند که همه چیز طبق برنامه پیش می‌رود. در نتیجه، نسخه‌ای جعلی از جامعه پدیدار شد که در آن همه می‌دانستند آنچه رهبران می‌گویند واقعی نیست، اما باید وانمود می‌کردند که واقعی است، زیرا هیچ کس نمی‌توانست جایگزینی را تصور کند. یک نویسنده شوروی این وضعیت را "فرار از واقعیت" نامید: شما آنقدر بخشی از سیستم بودید که دیدن فراتر از آن غیرممکن بود. جعلی بودن، فوق‌العاده عادی (hypernormal) بود.

دو نویسنده علمی تخیلی به نام‌های آرکادی و بوریس استروگاتسکی، الهام‌بخش جنبش مخالفان جدید شدند. در داستان‌هایشان، آنها فضای عجیب فروپاشی امپراتوری شوروی را بیان کردند. کتاب معروف آنها، "پیک‌نیک کنار جاده"، دنیایی را به تصویر می‌کشد که در آن واقعیت متغیر و ناپایدار است.

در غرب، آرمان‌گرایان فناورانه، ایده فضای مجازی ویلیام گیبسون (که در ابتدا مکانی خطرناک تحت سلطه شرکت‌ها بود) را به رؤیای یک آرمان‌شهر جدید تبدیل کردند. آنها در فضای مجازی واقعیتی جایگزین دیدند که می‌توانستند به آن عقب‌نشینی کنند و از سیاست راست‌گرایانه دور بمانند. این ایده ریشه در ضد فرهنگ دهه ۱۹۶۰ و تجربه LSD داشت که معتقد بودند جهان‌بینی محدودی را که توسط سیاستمداران تحمیل شده است، آزاد می‌کند.

جان پری بارلو، یکی از پیشگامان این ایده، "اعلامیه استقلال فضای مجازی" را نوشت که در آن از سیاستمداران خواست از این دنیای جدید دور بمانند. او اینترنت را نه شبکه‌ای تحت کنترل شرکت‌های بزرگ، بلکه مکانی جادویی و آزاد و جایگزینی برای سیستم‌های قدرت قدیمی به تصویر کشید.

دو هکر جوان در نیویورک دیدگاه بارلو را یک خیال باطل می‌دانستند. آنها معتقد بودند فضای مجازی تحت سلطه شرکت‌های بزرگ و سیستم‌های مالی است. آنها برای اثبات این موضوع، به کامپیوترهای شرکت TRW (که سیستم‌های اعتباری میلیون‌ها آمریکایی را اداره می‌کرد) نفوذ کرده و تاریخچه اعتباری بارلو را منتشر کردند. آنها نشان دادند که چگونه شرکت‌هایی که سیستم‌های اعتباری جدید را اداره می‌کنند، اطلاعات بیشتری درباره شما می‌دانند و از آن برای کنترل سرنوشت شما استفاده می‌کنند.

مدیریت ادراک و ایجاد دشمنان ساختگی

پس از شکست در لبنان، دولت ریگان برای تقویت دیدگاه جهانی اخلاقی که در آن آمریکا با شر مبارزه می‌کند، به دنبال ایجاد یک "شرور ساده" و "دشمن خیالی" بود تا از پیچیدگی‌های واقعی سیاست خاورمیانه رها شود. کلنل قذافی، رهبر لیبی، کاندیدای ایده‌آلی بود. آمریکایی‌ها قذافی را برای ایجاد یک "تروریست اصلی ساختگی" بی‌رحمانه استفاده کردند و قذافی نیز با کمال میل در این بازی شرکت کرد، زیرا او را به یک چهره جهانی معروف تبدیل می‌کرد.

پس از حملات تروریستی در رم و وین (که شواهد واقعی به ارتباط سوریه اشاره داشت)، ریگان بی‌درنگ قذافی را مسئول اعلام کرد. حتی زمانی که سرویس‌های اطلاعاتی اروپایی اعلام کردند که سوریه عامل اصلی بوده، آمریکایی‌ها به دلیل پیامدهای خطرناک حمله به سوریه، قذافی را هدف قرار دادند. آنها بر اساس شواهد "شبه‌قانونی" و تحلیل‌های تحت فشار، قذافی را مسئول بمب‌گذاری در یک دیسکوتک در برلین غربی (که یک سرباز آمریکایی کشته شد) اعلام کردند و در آوریل ۱۹۸۶ لیبی را بمباران کردند.

کاری که دولت ریگان با قذافی و بشقاب‌پرنده‌ها انجام داد، تار کردن واقعیت و خیال بود و بخشی از برنامه‌ای وسیع‌تر به نام "مدیریت ادراک" بود. هدف این بود که داستان‌های دراماتیک ساخته شود تا توجه مردم را به خود جلب کند و سیاستمداران را از مواجهه با پیچیدگی‌های واقعی جهان رها کند. واقعیت کمتر و کمتر در سیاست آمریکا اهمیت پیدا کرد.

در دهه ۱۹۸۰، گزارش‌های متعددی از دیدن اشیاء ناشناس در آسمان منتشر شد. گفته می‌شود دولت آمریکا برای پنهان کردن آزمایش سلاح‌های جدید خود، توطئه‌ای ساختگی ایجاد کرد و به افرادی مانند پل بنویتز اسناد جعلی داد تا این گزارش‌ها را به عنوان بازدید موجودات فضایی جلوه دهند. این امر به گسترش باور به بشقاب‌پرنده‌ها و همچنین افزایش بی‌اعتمادی به دولت و باور به تئوری‌های توطئه در دهه ۱۹۹۰ کمک کرد.

جهان بی‌رهبر و مدیریت خطر

فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در غرب نیز تأثیر عمیقی داشت و برای بسیاری، نماد شکست نهایی رؤیای استفاده از سیاست برای ساخت جهانی جدید بود. آنچه به جای آن پدیدار شد، سیستمی جدید بود که ربطی به سیاست نداشت و هدفش نه تغییر چیزها، بلکه مدیریت یک جهان پسا‌سیاسی بود.

یک متفکر سیاسی چپ‌گرای آلمانی به نام اولریش بک استدلال کرد که هر سیاستمداری که معتقد است می‌تواند جامعه را کنترل کرده و آن را به سمت آینده‌ای بهتر سوق دهد، اکنون خطرناک تلقی می‌شود. به دلیل پیچیدگی و وابستگی متقابل جهان و فناوری‌های مدرن بالقوه خطرناک، پیش‌بینی پیامدهای هر کاری غیرممکن شده است. سیاستمداران باید از هرگونه ایده تغییر جهان دست بردارند و به جای آن، هدف جدیدشان پیش‌بینی خطرات در آینده و یافتن راه‌هایی برای اجتناب از آنها باشد. جهان پسا‌سیاسی او عمیقاً محافظه‌کارانه بود، جایی که طبقه سیاسی به تلاش برای هدایت جامعه به آینده‌ای تاریک و ترسناک، با تنها هدف اجتناب از خطرات و حفظ ثبات، کاهش یافته بود.

سیستمی که می‌توانست آینده را پیش‌بینی کرده و جامعه را پایدار نگه دارد، در حال ساخت بود. یک بانکدار به نام لری فینک پس از از دست دادن ۱۰۰ میلیون دلار در یک معامله، شرکتی به نام BlackRock تأسیس کرد و کامپیوتری به نام Aladdin ساخت. الادین با نظارت مداوم بر جهان و مقایسه رویدادهای جاری با تاریخ گذشته (نه تنها مالی، بلکه انواع رویدادها)، قادر به پیش‌بینی فجایع احتمالی و جابجایی سرمایه‌گذاری‌ها برای جلوگیری از تغییرات رادیکال و حفظ ثبات سیستم است. الادین اکنون ۱۵ تریلیون دلار از دارایی‌های جهان را مدیریت می‌کند.

در شهر ایالت واشینگتن که الادین در آن قرار دارد، ساکنان بیش از هر شهر دیگری در آمریکا پروزاک مصرف می‌کردند. داروهای ضد افسردگی سیستم عصبی مرکزی را تغییر می‌دهند و به افراد کمک می‌کنند تا چیزها را متفاوت ببینند. این پدیدار به ترس مردم از تغییر درکشان از واقعیت اشاره دارد.

راه مؤثرتری برای آرامش بخشیدن به مردم در حال توسعه بود که شامل دارو نمی‌شد و از سیستم‌های کامپیوتری، به‌ویژه هوش مصنوعی، نشأت می‌گرفت. جوزف وایزنباوم در دهه ۱۹۶۰ یک برنامه کامپیوتری به نام Eliza ساخت که نقش یک روان‌درمانگر را ایفا می‌کرد و آنچه بیمار می‌گفت را تکرار می‌کرد. مردم مجذوب الیزا می‌شدند، زیرا به آنها اجازه می‌داد ساعت‌ها درباره احساسات درونی و جزئیات صمیمی زندگی‌شان با ماشین صحبت کنند. الیزا نشان داد که در عصر فردگرایی، آنچه به مردم احساس امنیت می‌دهد، بازتاب خودشان به آنها است.

هوش مصنوعی به سمت ایجاد سیستم‌های جدیدی تغییر جهت داد که همین کار را در مقیاس بزرگ انجام می‌دادند. این سیستم‌ها، به نام "عوامل هوشمند"، با نظارت بر افراد، جمع‌آوری مقادیر زیادی اطلاعات در مورد رفتار گذشته آنها و جستجوی الگوها برای پیش‌بینی خواسته‌های آینده آنها کار می‌کردند. این سیستمی بود که جهان را به روشی متمرکز بر شما مرتب می‌کرد و در عصر فردگرایی نگران از آینده، آرامش‌بخش بود. این سیستم‌ها یک "حباب امن" ایجاد کردند که شما را از پیچیدگی‌های جهان بیرون محافظت می‌کرد.

ضعف سیاست و ظهور فرار از واقعیت در غرب

در دهه‌های بعد، با رشد قدرت بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ و کنترل بیشتر آنها بر جامعه از طریق شبکه‌های اطلاعاتی نامرئی، سیاست سنتی تضعیف شد. ایده قدیمی سیاست دموکراتیک که به ضعیفان در برابر قدرتمندان صدا می‌داد، فرسوده شد و resentment در حاشیه‌های جامعه شروع به رشد کرد.

دونالد ترامپ، که در سال ۱۹۹۰ در آستانه ورشکستگی بود، با کمک یک قمارباز به نام جس مارکام که از تحلیل داده‌ها برای پیش‌بینی نتیجه بازی‌ها استفاده می‌کرد، توانست از یک بحران مالی عبور کند. این نشان داد که چگونه قدرت تحلیل داده‌ها می‌تواند بر رویدادها تأثیر بگذارد.

پس از بمب‌گذاری در هواپیمای پان آم بر فراز لاکربی در سال ۱۹۸۸ (که ابتدا انگشت اتهام به سمت سوریه نشانه رفت)، آژانس‌های امنیتی به صورت ناگهانی ادعا کردند که لیبی مسئول بوده است. بسیاری معتقدند این تغییر برای جلب حمایت سوریه در جنگ خلیج فارس علیه صدام حسین رخ داد. قذافی (علیرغم انکار پسرش مبنی بر واقعی نبودن اقرار) برای لغو تحریم‌ها مسئولیت را پذیرفت. این نمونه دیگری از ساختن داستان‌های ساختگی بر روی دروغ‌های قدیمی برای ایجاد یک جهان کاملاً تخیلی بود.

در غرب، پس از جنگ عراق، مردم به دلیل احساس دروغ‌گویی و بی‌تأثیری در سیاست، از سیاست روی گرداندند و به فضای مجازی پناه بردند. فضای مجازی با الگوریتم‌های پیچیده، اطلاعات را بر اساس خواسته‌ها و علایق افراد فیلتر می‌کرد و آنها را در حباب‌های شخصی ایزوله می‌کرد.

جنبش اشغال وال استریت پس از بحران مالی ۲۰۰۸، با الهام از رؤیای اولیه اینترنت بارلو مبنی بر ایجاد جهانی آزاد از سیاست و سلسله مراتب قدرت، تلاش کرد تا این ایده را در جهان واقعی پیاده کند. آنها از روش‌هایی مانند "میکروفون انسانی" برای سازماندهی بدون رهبر استفاده کردند.

همزمان، بهار عربی آغاز شد. در مصر، اینترنت نقش کلیدی در سازماندهی اعتراضات در میدان تحریر داشت. بسیاری از لیبرال‌ها در غرب این را اثبات قدرت انقلابی اینترنت دیدند. اما در نهایت، اینترنت هیچ ایده‌ای برای ساخت جامعه جدید ارائه نکرد و جنبش در مصر متوقف شد و گروهی که ایده قوی داشتند (اخوان المسلمین) قدرت را به دست گرفتند. این امر نشان داد که انقلاب‌های مبتنی بر فناوری، بدون چشم‌اندازی روشن از آینده، محکوم به شکست هستند.

فرار از واقعیت در روسیه و غرب: کوزین و ترامپ

پس از فروپاشی شوروی، گروهی از مردان در روسیه، که برخی از آنها مخالفان قدیمی بودند و تحت تأثیر نوشته‌های استروگاتسکی‌ها قرار داشتند، به قدرت رسیدند. آنها به نام "تکنولوژیست‌های سیاسی" با استفاده از رسانه‌ها، واقعیت را دستکاری می‌کردند و سیاست را به یک "تئاتر عجیب" تبدیل کردند که در آن هیچ کس نمی‌دانست چه چیزی واقعی و چه چیزی ساختگی است.

ولادیسلاو کوزین، که از دنیای تئاتر آمده بود، این ایده را بیشتر پیش برد و هدفش نه تنها دستکاری مردم، بلکه بازی با ادراک آنها از جهان بود تا هرگز از آنچه واقعاً اتفاق می‌افتد مطمئن نباشند. او با حمایت از گروه‌های متضاد (از سازمان‌های جوانان ضد فاشیست تا نئونازی‌ها و گروه‌های حقوق بشری لیبرال)، فضای سیاسی روسیه را به یک "تئاتر متغیر" تبدیل کرد. هدف، حفظ اپوزیسیون در حالت سردرگمی دائمی بود.

در غرب، سیستم نیز نقاط ضعف عمیقی داشت. رسوایی‌های فساد جهانی بانک‌ها، فرار مالیاتی شرکت‌های بزرگ و نظارت دولتی آشکار شد، اما هیچ کس محاکمه نشد و نابرابری به رشد خود ادامه داد.

کارزار دونالد ترامپ در آمریکا، مشابه تئاتر کوزین در روسیه، غیرقابل پیش‌بینی و متغیر بود. او واقعیت را بازیچه قرار داد و اتهامات نادرست مطرح کرد. موفقیت او نشان داد که در دنیایی که واقعیت سیاسی دیگر قابل باور نیست، می‌توان با واقعیت بازی کرد و فرم‌های قدیمی قدرت را تضعیف کرد.

ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ هر دو متوجه شدند که نسخه‌ای از واقعیت که سیاست ارائه می‌دهد، دیگر قابل باور نیست. داستان‌هایی که سیاستمداران به مردم درباره جهان می‌گویند، بی‌معنی شده است. در چنین فضایی، می‌توان با واقعیت بازی کرد و فرم‌های قدیمی قدرت را تضعیف کرد.

جنگ داخلی سوریه نشان داد که چگونه نیروی بمب انتحاری، که ابتدا توسط حافظ اسد برای بیرون راندن آمریکایی‌ها استفاده شد، به چیزی تبدیل شده که خود جهان عرب را پاره پاره کرده است. در این جنگ، گروه‌های افراطی سنی مانند داعش از بمب انتحاری برای ایجاد جنگ فرقه‌ای استفاده کردند.

مداخله روسیه در سوریه، به گفته کرتیس، با استفاده از استراتژی "جنگ غیرخطی" کوزین انجام شد که هدفش نه پیروزی در جنگ، بلکه ایجاد یک وضعیت دائمی از "ادراک بی‌ثبات" برای مدیریت و کنترل بود.

پیامدهای فرار از واقعیت: ترس، عدم قطعیت و اضطراب

یک ایدئولوژیست اسلام‌گرای جدید به نام ابومصعب سوری، با دیدن رشد عدم قطعیت در اروپا و آمریکا، استدلال کرد که گروه‌های مستقل باید حملات کوچکی را بر غیرنظامیان انجام دهند. هدف، گسترش ترس، عدم قطعیت و اضطراب و تضعیف اختیارات سیاستمداران غربی بود.

کمپین برگزیت در بریتانیا و دونالد ترامپ در آمریکا، دقیقاً همان چیزی را انجام دادند که سوری پیش‌بینی کرده بود: آنها از ترس برای دراماتیزه کردن جهانی استفاده کردند که در آن همه چیز حتی رفتن به رستوران خطرناک شده است. این کار باعث شد که کمپین‌های حاشیه‌ای و "غیرقابل برد" به طرز ترسناکی واقعی شوند.

در نهایت، مستند "فرار از واقعیت" تصویری تاریک از جهانی را ارائه می‌دهد که در آن واقعیت سیاسی تضعیف شده، قدرت به دست نیروهای نامرئی مالی و فناورانه افتاده است و همه (سیاستمداران، کارشناسان و مردم عادی) در یک جهان جعلی و ساده شده زندگی می‌کنند که به آنها آرامش می‌دهد، اما نیروهای مخرب را در بیرون رها کرده است.

نکات مهم و ایده های کلیدی:

  • عقب‌نشینی از پیچیدگی واقعیت: سیاستمداران، سرمایه‌داران و فناوران به جای مواجهه با پیچیدگی‌های جهان، به ساخت نسخه‌ای ساده‌تر و جعلی از آن روی آورده‌اند.
  • فرار از واقعیت (Hypernormalisation): وضعیتی که در آن همه می‌دانند رهبرانشان دروغ می‌گویند و سیستم واقعی نیست، اما همه وانمود می‌کنند که واقعی است زیرا نمی‌توانند جایگزینی را تصور کنند.
  • تغییر قدرت از سیاست به مالی: بانک‌ها و مؤسسات مالی، به‌ویژه پس از بحران مالی نیویورک در سال ۱۹۷۵، قدرت را از سیاستمداران گرفته و شروع به اداره جامعه کردند.
  • ریاضت اقتصادی به عنوان "منطق بازار": ریاضت اقتصادی نه یک راه حل سیاسی، بلکه اعمال "منطق بازاری" بدون جایگزین تلقی می‌شود.
  • فردگرایی و عقب‌نشینی از سیاست: رادیکال‌ها و مخالفان، به جای اقدام جمعی برای تغییر جهان، به فردگرایی، هنر و خودبیانی روی آوردند.
  • ظهور دونالد ترامپ به عنوان نمادی از عصر جدید: ترامپ نشان داد که چگونه می‌توان در دنیایی که بودجه عمومی کاهش یافته است، از دولت برای کسب ثروت عظیم بهره‌برداری کرد.
  • دیدگاه ساختارگرا کیسینجر: کیسینجر جهان را به عنوان یک سیستم متصل می‌دید و هدفش حفظ تعادل قدرت بود و در این چارچوب، انسان‌ها و آرمان‌هایشان را ثانویه تلقی می‌کرد.
  • نادیده گرفتن فلسطینی‌ها در معادله قدرت: فلسطینی‌ها به عنوان عنصری نامربوط به تعادل ساختاری سیستم جهانی کیسینجر نادیده گرفته شدند.
  • ظهور بمب انتحاری: آیت‌الله خمینی با استفاده از عناصر فرهنگ شیعه، بمب انتحاری را به عنوان "بمب اتمی فقرا" ایجاد کرد که نیروی مخربی را آزاد کرد.
  • گسترش بمب انتحاری: این سلاح از لبنان و حزب‌الله (تحت کنترل سوریه) به حماس و سپس به گروه‌های سنی مانند القاعده و داعش گسترش یافت.
  • بمب انتحاری و تضعیف راه حل سیاسی: بمب انتحاری به جای دستیابی به راه حل سیاسی برای مسئله فلسطین، به تشدید خشونت و نابودی چشم‌انداز صلح منجر شد.
  • آرمان‌گرایی فناورانه و فضای مجازی به عنوان آرمان‌شهر: ایده فضای مجازی به عنوان مکانی آزاد از سیاست و سلسله مراتب قدرت که در آن می‌توان به آرمان‌های رادیکال دست یافت.
  • واقعیت قدرت در فضای مجازی: در واقع، فضای مجازی تحت سلطه شرکت‌های بزرگ و سیستم‌های داده محور است که رفتار افراد را کنترل و پیش‌بینی می‌کنند.
  • مدیریت ادراک و ایجاد دشمنان ساختگی: دولت‌ها برای پنهان کردن پیچیدگی‌های واقعی و کنترل افکار عمومی، دشمنان ساختگی و داستان‌های دراماتیک ایجاد می‌کنند (مانند قذافی و بشقاب‌پرنده‌ها).
  • تار شدن مرز بین واقعیت و خیال: در عصر مدیریت ادراک، واقعیت به چیزی تبدیل می‌شود که می‌توان آن را دستکاری کرد و اهمیت کمتری پیدا می‌کند.
  • "جهان فراری" و مدیریت خطر: در دنیای پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی کنونی، هدف سیاست نه تغییر جهان، بلکه پیش‌بینی خطرات و مدیریت ریسک‌ها است.
  • الادین و پیش‌بینی آینده بر اساس داده‌های گذشته: سیستم‌هایی مانند الادین با تحلیل حجم عظیمی از داده‌های گذشته، سعی در پیش‌بینی و کنترل آینده دارند.
  • هوش مصنوعی و بازتاب خود برای آرامش: هوش مصنوعی با جمع‌آوری داده‌ها و بازتاب خود افراد به آنها، در عصری از فردگرایی و اضطراب، احساس امنیت و آرامش ایجاد می‌کند.
  • حباب‌های اطلاعاتی و ایزوله شدن افراد: الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی، افراد را در حباب‌های اطلاعاتی که فقط با علایق و باورهای موجود آنها سازگار است، ایزوله می‌کنند.
  • ضعف سیاست در برابر نابرابری و فساد: با وجود افشای فساد و نابرابری عظیم، ساختار قدرت بدون تغییر باقی می‌ماند زیرا هیچ چیز نباید سیستم را بی‌ثبات کند.
  • فروپاشی رؤیای انقلاب آنلاین: جنبش‌های مبتنی بر اینترنت، مانند بهار عربی و اشغال وال استریت، بدون چشم‌اندازی روشن از آینده، به دلیل ناتوانی در ایجاد ساختاری جایگزین، شکست خوردند.
  • تکنولوژیست‌های سیاسی و بازی با واقعیت در روسیه: ولادیسلاو کوزین و تکنولوژیست‌های سیاسی دیگر با تبدیل سیاست به یک "تئاتر متغیر" و ایجاد عدم قطعیت در ادراک مردم، قدرت خود را حفظ می‌کنند.
  • ترامپ و پوتین و درک ضعف واقعیت سیاسی: هر دو متوجه شدند که واقعیت سیاسی رسمی دیگر قابل باور نیست و می‌توان با بازی با آن، فرم‌های قدیمی قدرت را تضعیف کرد.
  • "جنگ غیرخطی" در سوریه و تضعیف ادراک: مداخله روسیه در سوریه با استفاده از استراتژی "جنگ غیرخطی" انجام شد که هدفش ایجاد یک وضعیت دائمی از "ادراک بی‌ثبات" برای مدیریت و کنترل بود.
  • ترس، عدم قطعیت و اضطراب به عنوان نیروی سیاسی: حملات تروریستی و کمپین‌های سیاسی (مانند برگزیت و ترامپ) از ترس، عدم قطعیت و اضطراب برای تضعیف قدرت و ایجاد حمایت عمومی استفاده می‌کنند.

این مستند نقدی عمیق بر وضعیت کنونی جهان، نقش فناوری و قدرت، و چگونگی دور شدن ما از واقعیت‌های پیچیده برای پناه بردن به نسخه‌های ساده شده و آرامش‌بخش از جهان ارائه می‌دهد.

فضای مجازیدونالد ترامپجهان
۳
۲
Erodito
Erodito
«چرا مجبورم میکنی حقیقتی را بگویم که ندانستن‌ش برایت موجب بهترین لذت‌هاست؟بهترین تقدیر آن‌ست که در دسترس شما نیست،یعنی نزادن و نبودن.پس از آن بهترین تقدیر زود مردن است.» ×سیلنوس‌به شاه میداس×
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید