باربلو نامی است که در ادبیات غنوصی کلاسیک به اولین موجودی که از خدای نورانی(نورالانوار) برخاسته است، داده شده است . پس از خدا، او مهمترین ساکن پلروما(نام غنوصی بهشت)، است.
خدا به خودی خود باربلو را «نمیآفریند»؛ در عوض، او به طریقی غیرمستقیم از او میآید. برای مثال، در برخی متون عرفانی، اندیشهی بیکران خدا سرریز میشود و موجودی جدید، باربلو، از آن سیل فکری پدیدار میشود. [1] در جای دیگر، گفته شده است که باربلو زمانی پدید آمد که خدا به آبهای اولیه خیره شد و بازتاب نورانی خود را دید، که سپس به موجودی جدید تبدیل شد. [2]
ما نمیدانیم نام «باربلو» به چه معناست، اما ممکن است با فعل قبطی berber به معنای «سرریز شدن» یا «جوشیدن» مرتبط باشد. این ارتباط با توجه به اینکه باربلو از اندیشه سرشار خدا در برخی از متون مقدس غنوصی زاده شده است، مناسب خواهد بود. [3]
در کتاب مخفی یوحنا و دیگر متون کلاسیک غنوصی، باربلو به عنوان مادر مسیح به تصویر کشیده شده است [4] (که در بسیاری از ادبیات اولیه مسیحی، از جمله ادبیات غنوصی، به عنوان موجودی الهی تصور میشود که مدتها قبل از اینکه از طریق مریم در جسم انسانی تجسم یابد، وجود داشته است [5] ). خدای پدر، باربلو مادر و مسیح پسر یک خانواده الهی سه نفره را تشکیل میدهند. غنوصیان این را به عنوان الگوی الهی میدانستند که همه خانوادههای زمینی بازتابی ناقص و فاسد از آن هستند. [6]
اگر آن خانواده آسمانی بسیار شبیه تثلیث پدر، پسر و روح القدس به نظر میرسد، احتمالاً تصادفی نیست.
کلمه «روح» در زبان عبری و سایر زبانهای سامی، مونث است، بنابراین برای گوش افرادی که به آن زبانها صحبت میکردند، نام «روحالقدس» تقریباً به طور خودکار تداعیکننده یک موجود مونث بود. به نظر میرسد این مفهومی است که حداقل در برخی از محافل اولیه مسیحی به طور فعال پرورش یافته است. به عنوان مثال، در انجیل عبری ، عیسی از روحالقدس به عنوان مادر خود یاد میکند. [7]
همین دیدگاه در ادبیات عرفانی نیز تأیید شده است. به گفته انجیل غنوصی والنتینین فیلیپ ، «برخی گفتند که مریم از روح القدس باردار شد. آنها اشتباه میکنند و نمیدانند چه میگویند. چه زمانی زنی از زنی دیگر باردار شده است؟»[8]
مطمئناً، این ایده که باربلو، مادر الهی مسیح، با روح القدس یکسان است، به ندرت در متون غنوصی به صراحت بیان شده است. بنابراین، باید در مورد ادعای قطعی مبنی بر اینکه این دیدگاه مورد قبول همه یا حتی اکثر غنوصیان بوده است، محتاط باشیم. اما به نظر میرسد متون غنوصی موجود قطعاً چنین دیدگاهی را در اشاره به باربلو فرض میکنند، به طوری که میتوانیم به طور آزمایشی این دیدگاه را به اکثر غنوصیان، اگر نگوییم همه، نسبت دهیم.
References:
[1] Brakke, David. 2010. The Gnostics: Myth, Ritual, and Diversity in Early Christianity. Harvard University Press. p. 53-54.
[2] Lewis, Nicola Denzey. 2013. Introduction to “Gnosticism:” Ancient Voices, Christian Worlds. Oxford University Press. p. 154-156.
[3] Ibid. p. 155.
[4] Turner, John D., and Marvin Meyer. 2008. “The Secret Book of John.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 103-132.
[5] See, for example, the first chapter of the Gospel of John or any of the many Gnostic texts that describe how Heaven was first populated before the creation of the world.
[6] Brakke, David. 2010. The Gnostics: Myth, Ritual, and Diversity in Early Christianity. Harvard University Press. p. 55.
[7] Scopello, Madeleine, and Marvin Meyer. 2008. “The Gospel of Philip.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 164, footnote 16.
[8] Ibid. p. 164.