این مقاله ترجمهای از مقالهی زیرست:
https://gnosticismexplained.org/archons/

در غنوصیه، آرخونها (از واژه یونانی آرخون به معنای "حاکم" [1] یا به آرامی ملائک) موجوداتی بدخواه و سادیست بودند که زمین و همچنین بسیاری از افکار، احساسات و اعمال انسانها را کنترل میکردند. آنها به ارباب خود، دمیورژ، در آفرینش جهان کمک کردند و همچنان به او در اداره حکومت ظالمانهاش یاری رساندند.
بر اساس یک متن عرفانی به نام «واقعیت حاکمان»، آرکونها «بدنهایی دارند که هم زن و هم مرد هستند و چهرههایی دارند که چهره حیوانات است.» [2] بنابراین، آنها واقعاً نه مرد هستند و نه زن، نه انسان و نه حیوان. گذشتگان این نوع عبور از مرزها را عمیقاً تهدیدآمیز میدانستند و این توصیف از آرکونها دلالت بر این داشت که آنها نیروهای هرج و مرج هستند، آنقدر «مختلط» که «دورترین چیزی که یک موجود آفریده میتواند از خدا باشد.» [3]
«واقعیت حاکمان»، آرکونها را به عنوان احمقهای دست و پا چلفتی و مغرور نشان میدهد. آنها دستورات مقدسنمایی صادر میکنند که خودشان هم نمیفهمند، [4] در تلاشی ناموفق برای زنده کردن آدم بیجان، «مانند بادهای طوفانی» به صورتش میکوبند، [5] فکر میکنند که به حوا تجاوز میکنند، در حالی که در واقع در حال تجاوز به تصویری خالی از او هستند، [6] و پس از اینکه آدم و حوا از آنها پنهان شدهاند، باید آدم و حوا را صدا بزنند تا آنها را پیدا کنند. [7]
آرکونها، علیرغم اینکه گاهی اوقات فاقد صلاحیت بودند، موجودات بسیار قدرتمندی بودند که گنوسیها از آنها وحشت داشتند. کتاب «واقعیت حاکمان» از افسسیان ۶:۱۲ نقل قول میکند («مبارزه ما با جسم و خون نیست؛ بلکه با قدرتهای جهان و لشکرهای معنوی شرارت است») تا این نکته را بیان کند که آرکونها چیزی بودند که بین بشریت و رستگاری قرار میگرفتند. [8] مسیح برای غلبه بر آنها به زمین فرستاده شده بود.
در دنیای باستان، «خود» به آن اندازه که ما امروزه تصور میکنیم، مستقل و خودمختار تلقی نمیشد. این یک زمین بازی بود که در آن نیروهای مختلف با هم در میآمیزند و میجنگند و در نهایت افکار و اعمال ما را به وجود میآورند. برای گنوسیها، آرکونها از قدرتمندترین و فراگیرترین این نیروها بودند. آنها کسانی بودند که در نهایت مسئول تمام افکار و اعمال شیطانی بشر بودند. [9]
اما اوضاع بدتر هم میشود: از آنجایی که آرکونها در وهله اول انسانها را خلق کرده بودند، آنها انسانها را به گونهای خلق کرده بودند که به شدت در برابر نفوذ آنها آسیبپذیر باشند و تقریباً قادر به مقاومت در برابر آن نباشند. تنها جرقه الهی از بهشت ، که علیرغم نیت آرکونها به خلقت وارد شده بود، به مردم فرصتی برای مقاومت در برابر وسوسههای آرکونها میداد. اما تنها تعداد کمی از مردم - گنوسیها - حتی از آن حضور الهی در درون خود آگاه بودند و حتی برای آنها نیز عمل کردن مطابق با آن حضور به جای خواستههای آرکونها، یک مصیبت عظیم بود. اکثر مردم فقط عروسکهای دست آرکونها بودند. بنابراین، حالت عادی و پیشفرض انسانها، تسخیر شدن توسط شیاطین به معنای واقعی کلمه بود. [10]
کاملاً بجاست که گنوسیها، آرکونها را با موجوداتی که به عنوان خدایان بتپرستان پرستش میشدند، یکی میدانستند. [11] چگونه میتوانید خدایی را که از قبل شما را در اختیار دارد و کنترل میکند، نپرستید؟
تعداد آرکونها در متون گنوسی متفاوت است، اما معمولاً گفته میشود که هفت آرکون وجود دارد (که هویت و نامهای آنها نیز متفاوت است). این هفت سیاره با هفت سیارهای که در دوران باستان شناسایی شده بودند، مطابقت داشتند و حرکات آنها به ایجاد سرنوشت نجومی نسبت داده میشد. سرنوشت نجومی وسیله اصلی بود که آرکونها از طریق آن زندگی مردم را کنترل میکردند. [12]
کتاب مخفی یوحنا پس از ارائه فهرستی از هفت آرکون، اضافه میکند: «این ماهیت هفتگانه هفته است.» [13] هفت آرکون همچنین با هفت روز هفته مطابقت داشتند، که میتوان انتظار داشت زیرا روزهای هفته از قبل به نام خدایان بتپرست و سیاراتی که با آنها مطابقت داشتند، نامگذاری شده بودند. [14]
از طریق این رشته ارتباطات، آرخونها همچنین با هفت روز خلقت در کتاب پیدایش مطابقت داشتند. گنوسیها جمع «ما» در پیدایش ۱:۲۶ - «بیایید انسان را به صورت خود بسازیم» - را به آرخونها تفسیر میکردند. [15] (در زمینه تاریخی اصلی خود، آن «ما» تقریباً به طور قطع به شورای الهی در اساطیر باستانی شرکآلود خاور نزدیک اشاره داشت، مفهومی که یهودیت هنگام نگارش متنی که اکنون فصل اول پیدایش است، به طور کامل آن را پشت سر نگذاشته بود. [16] )
یک تطابق دیگر هم وجود دارد که باید به آن اشاره کرد. در تفکر باستانی، هر سیاره یکی از هفت «کره» آسمانی یا لایههای آسمان را اشغال میکرد. بنابراین، هر یک از هفت آرکون بر کره آسمانی خود حکومت میکرد. [17] این امر راه دیگری را برای آرکونها فراهم کرد تا مانع پیشرفت معنوی مردم شوند.
برای گنوسیها، وقتی کسی سعی میکرد به رستگاری دست یابد - که آن را «گنوسیس»(=عرفان) مینامیدند و به عنوان بینش عرفانی به جای باور فکری یا عمل اخلاقی توصیف میکردند - روح او از طریق افلاک آسمانی به سمت بهشت صعود میکرد. روح گنوسی این سفر را هم در طول زندگی گنوسی در لحظات روشنبینی وجدآمیز و هم پس از مرگ برای رسیدن به جایگاه نهایی خود انجام میداد. اما با صعود روح به هر کره، آرکونی که بر آن کره ریاست میکرد، روح را بازداشت میکرد و از او مجموعهای از سؤالات را میپرسید. اگر روح نمیدانست چگونه به درستی به آن سؤالات پاسخ دهد - اگر عرفان او هنوز به طور کامل تحقق نیافته بود - آرکون میتوانست مانع از صعود او به سطوح بالاتر شود. در دام آرکونها گرفتار میشد و همچنان تحت استبداد آنها قرار میگرفت. [18]
اما عارف بالغ توانست بر همه آرکونها غلبه کند و به بهشت صعود کند، که او را از آفرینندگان و حاکمان جهان برتر میکرد.
پیشینه آرخونهای غنوصی در مسیحیت
هر چقدر هم که آرخونهای گنوستیسیسم عجیب و غیرمسیحی به نظر برسند، این مفهوم احتمالاً از تفسیر توأم با حسن نیت گنوستیکها از متون مقدس و سنتهای اسطورهای که با دیگر مسیحیان اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم میلادی به اشتراک گذاشته بودند، ناشی شده است.
به نظر میرسد این فرآیند در پاراگراف اول «واقعیت حاکمان» خلاصه شده است . این متن با نقل قول از گفتهی پولس رسول در افسسیان ۶:۱۲ آغاز میشود: «مبارزه ما با جسم و خون نیست؛ بلکه با قدرتهای جهان و لشکرهای روحانی شرارت است.» سپس متن وعده میدهد که خوانندهی کنجکاو را در مورد ماهیت این «قدرتها» آگاه کند، و پس از آن شرح و تفسیری از نقش آرکونها در خلقت جهان آغاز میشود. [19] کل متن اساساً تفسیری (تفسیری) از پولس است.
همین امر را میتوان در مورد ایده وجود آرکونها به خودی خود نیز گفت، که این امر احتمال زیادی را ایجاد میکند که گنوسیها الهام خود را برای این ایده از پولس دریافت کردهاند.
تقریباً در تمام کتابهای منسوب به پولس که بعداً در عهد جدید گنجانده شدند (چیزی که در زمان ظهور غنوصیه به هیچ وجه رسمی وجود نداشت)، گفته میشود که جهان توسط "قدرتها" یا "اقتدارهای" مرموزی اداره میشود. کلماتی که برای اشاره به این موجودات استفاده میشوند، از متنی به متن دیگر متفاوت است. آنها میتوانند "حکومتها" (archai)، "سلطهها" یا "اقتدارها" (exousiai)، "قدرتها" (dynameis) یا "اربابان" (kyriotetes) باشند. [20] اکثر این متون تصریح میکنند که این قدرتها شیطانی و دشمنان مسیح و مسیحیان هستند. [21]
در برخی موارد، این متون میتوانند به سادگی به مقامات سیاسی انسانی اشاره داشته باشند. اما در متون دیگر، به وضوح اینطور نیست. به عنوان مثال، افسسیان (3:10 و 6:12) تصریح میکند که آنها در آسمان ساکن هستند. [22] و کولسیان (2:8 و 2:20) از آنها به عنوان «ارواح بنیادی جهان» یاد میکند. [23]
پولس هرگز این آموزه را مستقیماً یا به طور سیستماتیک بسط نمیدهد. در عوض، نامههای او (از جمله نامههایی که دیگران به نام او نوشتهاند) به نظر میرسد که این موضوع را بدیهی میدانند که جهان توسط نوعی قدرتهای معنوی شیطانی اداره میشود. همین امر را میتوان در مورد برخی دیگر از متونی که بعداً در عهد جدید گنجانده شدند، نیز گفت. انجیل متی (4:8)، انجیل لوقا (4:6)، انجیل یوحنا (12:31، 14:30 و 16:11) و اول یوحنا (5:19) همگی میگویند که شیطان یا موجودی مشابه (که گنوسیها او را با دمیورژ، رئیس آرخونها، برابر میدانستند) کنترل جهان را در دست دارد. انجیل یوحنا حتی به طور خاص این موجود را «آرخون این جهان» مینامد. [24]
بنابراین، نویسندگان عهد جدید فرض را بر این گذاشتهاند که جهان توسط موجودات معنوی شرور از نوعی به نوعی اداره میشود. این موضوع مدتهاست که توسط محققان عهد جدید شناخته شده است، که معمولاً آن را به این واقعیت نسبت دادهاند که در آن زمان، موجودات معنوی - خدایان بتپرست - عناصر را کنترل میکردند و اغلب وقایع روی زمین را هدایت میکردند، امری بدیهی تلقی میشد. نویسندگان عهد جدید به جای انکار کامل وجود خدایان بتپرست، آنها را به شیاطین تنزل دادند. [25] آنها همچنین از یهودیت آخرالزمانی که مسیحیت از آن برخاسته بود ، الهام گرفتند، که فرض میکرد به دلایل مبهم، خداوند به شیطان اجازه داده است تا در مقطعی از گذشته کنترل جهان را به دست گیرد.
یهودیان آن دوره و مسیحیان اولیه نیز معتقد بودند که فرشتگان خوب در خدمت خدا، بر عناصر و جنبههای مختلف زندگی ریاست میکنند. این فرشتگان، خدایان بتپرستی بودند که به جای اهریمن شدن، از بتپرستی رها شده و در خدمت خدا قرار گرفته بودند. [ 26] گفته میشود که رهبران این گروه از فرشتگان معمولاً هفت نفر بودند و فرشتگان کوچکتر بیشماری تحت فرمان آنها بودند. [27] هر یک از این هفت فرشته در کره آسمانی خود ساکن بودند. حتی ایرنائوس ، اسقف مسیحی قرن دوم که به طور گسترده و با شور و حرارت علیه گنوسیها مینوشت، به این مفهوم اعتقاد داشت. [28] از آنجایی که گنوسیها معتقد بودند که خدای خالق عهد عتیق در واقع خالق شر است ، برای آنها کاملاً منطقی بود که هفت فرشته فرمانده او را اهریمن جلوه دهند و آنها را با حاکمان بدخواه جهان که توسط پولس توصیف شده است، یکی بدانند. از این گذشته، همانطور که قبلاً دیدهایم، گنوسیها به صراحت آرکونها را با خدایان بتپرستی که پولس حداقل در برخی از عبارات فوقالذکر در ذهن داشت، یکی میدانستند.
همانطور که در کتاب «ریشههای عرفان» استدلال کردهام ، به نظر میرسد عرفان از درون مسیحیت برخاسته است نه از بیرون آن. اگر این درست باشد، پس فرآیندی که طی آن ایده آرکونها به وجود آمد، نمونهای جالب از آن فرآیند گستردهتر است.
References:
[1] Meyer, Marvin, and Elaine Pagels. 2008. “Introduction.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 11.
[2] Meyer, Marvin. 2008. “The Nature of the Rulers.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 192.
[3] Lewis, Nicola Denzey. 2013. Introduction to “Gnosticism:” Ancient Voices, Christian Worlds. Oxford University Press. p. 135.
[4] Meyer, Marvin. 2008. “The Nature of the Rulers.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 192.
[5] Ibid.
[6] Ibid. p. 193.
[7] Ibid.
[8] Lewis, Nicola Denzey. 2013. Introduction to “Gnosticism:” Ancient Voices, Christian Worlds. Oxford University Press. p. 135.
[9] Ibid.
[10] Jonas, Hans. 2001. The Gnostic Religion: The Message of the Alien God and the Beginnings of Christianity. Beacon Press. p. 282.
[11] Brakke, David. 2010. The Gnostics: Myth, Ritual, and Diversity in Early Christianity. Harvard University Press. p. 70.
[12] Jonas, Hans. 2001. The Gnostic Religion: The Message of the Alien God and the Beginnings of Christianity. Beacon Press. p. 43.
[13] Turner, John D., and Marvin Meyer. 2008. “The Secret Book of John.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 116.
[14] Pétrement, Simone. 1990. A Separate God: The Origins and Teachings of Gnosticism. Translated by Carol Harrison. Harper San Francisco. p. 20-21.
[15] Ibid.
[16] Coogan, Michael D. 2006. The Old Testament: A Historical and Literary Introduction to the Hebrew Scriptures. Oxford University Press. p. 9.
[17] Jonas, Hans. 2001. The Gnostic Religion: The Message of the Alien God and the Beginnings of Christianity. Beacon Press. p. 43.
[18] Funk, Wolf-Peter. 2008. “The First Revelation of James.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 321-330.
[19] Meyer, Marvin. 2008. “The Nature of the Rulers.” In The Nag Hammadi Scriptures. Edited by Marvin Meyer. HarperOne. p. 191.
[20] Pétrement, Simone. 1990. A Separate God: The Origins and Teachings of Gnosticism. Translated by Carol Harrison. Harper San Francisco. p. 52.
[21] Ibid. p. 52-54.
[22] Ibid. p. 53.
[23] Colossians 2, NRSV. https://www.biblegateway.com/passage/?search=colossians+2&version=NRSV Accessed on 2-13-2020.
[24] Pétrement, Simone. 1990. A Separate God: The Origins and Teachings of Gnosticism. Translated by Carol Harrison. Harper San Francisco. p. 53.
[25] Ibid. p. 54.
[26] Ibid. p. 55-56.
[27] Ibid. p. 64-65.
[28] Ibid. p. 70.محفوظ است.