مدتی پیش بهواسطه انجام کاری توی یکی از شرکتهای دانشبنیان بهعنوان پیمانکار به مدت چند وقت رفتوآمد داشتم. اکثر افراد حاظر از دانشگاه امیرکبیر بودند (کادر مدیریت از اساتید و مهندسان و سربازان امریه فارغ التحصیل دانشگاه امیرکبیر)، حتی پسوند نام شرکت هم «امیرکبیر» داره. یادم هست در یک یا دو جلسه، دانشجوی آقایی رو دیدم که در دوران دانشجوییاش بود و با ظاهر و رفتار کاملا نامناسب بعنوان کارآموز (درس ۲ واحدی کارآموزی) به اون شرکت اومده بود و البته ایشون از دانشگاه امیرکبیر نبود. طوری که وقتی دفعه اول من ایشون رو دیدم نفهمیدم چکاره هست، آیا ایشون مامور اطلاعاتی هست یا شَرخَر یا چی؟ بگذریم ... وقتی سر صحبت باهاش باز شد و با هم صحبت کردیم، به من گفت که رییس هیاتمدیرهی شرکت، استاد راهنمای ایشون در درس کارآموزی هست. ظاهرا طوری اتفاق افتاده بود که دانشجو در شرکت استاد راهنما، دورهی کارآموزیاش رو بگذرونه.
اتفاقات از اونجایی شروع شد که در زمان مراجعهی من به شرکت و همون یکی دو روز که این دانشجو رو هم میدیدم، به دفعات دیدم که مدیر عامل محترم شرکت (با هماهنگی همکاران و استاد راهنما)، این کارآموز رو ناچار به استفاده از موتور سیکلت شخصی برای مقاصد شرکت کردند! یعنی دانشجوی کارآموزی با لحنی نه چندان مناسب (حتی برای محیط کاری) مجبور میشد که نقش رانندهی موتور رو برای شرکت ایفا کنه و افراد شرکت رو با موتورسیکلت شخصی خودش جابجا کنه.
یادمه وقتی دانشجو شدیدا ناراحت بود و زیر لب اعتراض میکرد، سعی کردم بهش بگم که من اگر جای شما بودم، تمام کارهایی که شرکت ازم میخواست رو یادداشت میکردم تا بعدا چیزی داشته باشم و کمّیتی دستم باشه. چون الان شما ناراحت هستی و ممکنه اعداد درست یادت نمونه. ممکنه بعدا بتونی حقت رو طلب کنی یا حداقل دقیقا بدونی چه حقی ازت ضایع شده (اگر واقعا اینطور باشه). انگار ذهن من رو خوند یا خواست به مکالمه جهت بده، و گفت:
یعنی اگر این کار رو بکنم بعدا میتونم اعتراض کنم؟
گفتم: خوب آره
گفت به چه کسی؟
گفتم به مدیر گروه توی دانشگاه بگو!
گفت مدیرگروهمون همون استاد راهنمای خودم هست که الان داره صدای ما رو میشنوه!
تعجب نکردم ولی بازم با خونسردی گفتم خوب یدونه برو بالاتر و اصلا برو به مدیر دانشکدهاتون بگو
گفت ایشون هم در جریان هست و با هماهنگی ایشونه، مگه میشه نباشه؟!
منم دیگه چیزی نگفتم! پیش خودم فکر کردم اگر ایشون داره فکر میکنه که کل سیستم فاسد هست و هیچ امیدی وجود نداره (که البته از دیدگاه من غیر ممکن هست که تمام دستگاه فاسد باشه) ، و با این قضیه هم کنار اومده، پس حرفی به ایشون اثر گذار نیست و میخواد کار خودش رو بکنه.
البته به نظرم این دانشجو کمی از این هم ناراحت بود که اگر به خواستهی شرکت عمل نکنه، استاد راهنما نمرهاش رو نده یا این درس رو بیوفته.
بگذریم...
نکتهی اصلی که ذهن من رو درگیر میکنه، اینجاست که این استاد راهنمای گرامی، یکبار از دولت حقوق میگیره تا دانشجویان رو در درس کارآموزی راهنمایی کنه. وقتی دانشجو به شرکت میاد، بجای کارآموزی، ایشون خیلی علنی (!) و بدون ترس از کسی یا چیزی، با اعمال فشار به دانشجو، ازش بهعنوان راننده موتور (با موتور شخصی دانشجو) برای مقاصد شرکت خصوصی خودش استفاده میکنه. مسلما استفاده از اختیارات دولتی و دانشگاهی برای مقاصد و نفع مالی شخصی کاری کاملا خلاف قانون هست. ایشون از دانشگاه حقوق میگیرند بابت تربیت دانشجو ولی دانشجویی تربیت نمیشه و از اون طرف هم به دانشجو آسیب روحی میرسه. هم بیتالمال سوخته شده و هم دانشجو آسیب دیده. یعنی دقیقا ۲ برابر ضرر.
از اون طرف هم دانشجو به این شدت طغیانگر و بیمسئولیت و خلاصه همهچیز تمام واقعا نوبره. مهندسی که ۲۰ سال سابقه توی شرکت داره اینطوری لات بازی در نمیاره چه برسه به یک کارآموز.