
این شرایط اجباریست. نوشتن من در اینجا هم اجباریست. چون به نظر میرسد راه دیگری وجود ندارد. البته میتوان جور دیگر دید. که اجبارها را آدم خودش میسازد. چندین دایرۀ تودرتو، که اولیاش زندگی شخصی فرد است و آخریاش جایگاهش در این دنیا. البته این عقیدۀ سارتر است، که همۀ دایرهها را فرد خودش رسم میکند. انتخابهایش است که او را به نقطۀ حاضر رسانده و در همین لحظه، میتواند انتخاب کند راه بیفتد به سمت نقطۀ دیگر و دایرههای پیراموش را عوض کند؛ یا شاید کج و معوجشان کند؟ تصور چنین شرایطی گیجکنندهست. او هنگام مواجهه با "راه افتادن به سمت نقطهای جدید" –البته روانکاوهای حرفهای میگویند- احساس سردرگمی میکند و ترجیح میدهد محدود شود. دایرهها را برایش رسم کنند. اشتباه است بگویم آزادی پیش روی من است؟ و من هستم که آن را انتخاب نمیکنم؟
نشر هنوز را در صبح ندیده بودم. نور طوری وارد کتابفروشی شده بود که مرا مجبور کرد کلیشهوار رفتار کنم و عکسی بگیرم. حالا پاسخ چراهایم کمی برایم ملموستر است؛ که ذهنی که آزادی را پس میزند، تماشای زیبایی را با افسوس درمیآمیزد.