
؛۱
شجاعت_ای عظیم و تردید_ای عظیم تر... چه نتیجهای عاید آدمی میشود جز «عشق» ؟!
شجاعت در عشق بود که وسوسه_ام کرد تردید عظیم_ام را با دست اندازی در تاریخِ مملوء از تردید، جبران کنم؛ که آتش را آتش خاموش میکند.
قلم، بر روی کاغذ چنان رقص آغاز کرد که روایت_ای واقعی آنچنان مورد دستبرد قرار گیرد که «عشق» ایجاب میکرد اتفاق بیفتد.
«تاریخ» قابل دستبرد است چون پر از تردید است. اتفاقات لعنتی پشت اتفاقات لعنتی دیگر قطار میشوند و تاریخ تکرار میشود فقط به این دلیل که «ماوراء» برای بشر امری محرز شمرده شده و بشر همیشه بر این عقیده بوده که دنیا_اش بازنمود_ای ست از دنیایی حقیقی.
کیست که منشور «هنر» در دست گیرد و «علم» را از پس آن بنگرد.
؛۲
شجاعت، بر جزئیات «تاریخ» فائق آمد و «اختیار»_ای تمام عیار چنان بر من چیره گشت که ماهیت افکارم تغییر کرد.
در قلمرو «اختیار» هیچ انسان_ای نیست که ضعیف النفس باشد.
اصلا انسان ضعیف النفس وجود ندارد. زمانی که ما به شکلی دهشتناک مسئول تصمیماتی هستیم که در باب «چگونه زیستن» اخذ میکنیم، چگونه میشود بر ضعیف النفس بودن آدمی صحه گذاشت؟!
؛۳
میان کوهستان.. در بلندی قله ها.. نفسم بالا نمیآمد.
از رقّتِ اکسیژن هوا بود یا وجد فهمیده شدن؟..
کوهستان هوایی داشت بس رقیق و سرد.
استاد گفته بود:«فردا میرویم کوه.. »
در کوهستان است که میتوان تنفس کرد؛ هر چند به سختی.. میشود بر پائین دستی ها نگریست؛ با بیاعتنایی.. میشود از یخ زدگی و نمردن لذت برد؛ هر چند استوار و بی حس.
_«فردا روسری زرشکی_ات را سر کن. »
از آن روز بود که «وجد فهمیده شدن» برای من زرشکی رنگ شد.
؛۴
شناخت ذات هر آنچه با آدمی در ارتباط است، و اعتدال در احتیاط و بیان فضیلت مرا از شایستگی عضویت در گروه و حزب ساقط کرد.
هیچ کس در راه میل به اهدافمان با ما هم صدا و همراه نخواهد بود، زمانی که «خود» معنا مییابد.
کسی «نیک» و «بد» را به من نیاموخت آنچنان که خود آن را ستاندم؛ بی آنکه از آسمان ندایی آسمانی فرود آید.
و من همچنان با مردمان آنگونه سخن میگفتم که بفهمند، هر چند صدا_م را نشنوند؛ و قدم میزدم هر چند کندرو به نظر آیم؛ که میخواستم پاهایم را فراموش نکنم.
؛۵
زانوهای رنجورمان را و چشمان اشک آلودمان را از مادرانمان به ارث برده_ایم.
«علامت سوال» را برداشتم و بر سر زنجیر جنسیت_ام گذاشتم.. زن_ای اختیار پیشه کرد که «زن» باشد و نه «زن».
گاهی زن بودن سعادت_ای ست بادآورده و گاه جواهری ست که در بیابان به دست آدم دادهاند.
گاهی زن بودن آغاز مرگی ست بسیار آرام و گاه بلایی ست که بر سر آدم نازل میشود.
همه چیز با وظیفه ی بغرنج_ای که تعریف کرده بودم منافات داشت؛ «جوانی».. «اختیار_ای به حد کمال».. «شجاعت_ای از حد گذشته»..
و احتمالا «زن بودن»، ناسازگار ترین مسئله_ای ست که میتواند در مقابل وظیفهای بغرنج از حیات واقع شود.
ناخشنود و دلتنگ میشوم گاهی، زمانی که محدودیت طبیعت را به خورد زیاده خواهِ عزیز_ام میدهم، زمانی که «واقعیت» را به روح_ام معرفی میکنم.
ای کاش «واقعیت» ماهیت خود را حفظ میکرد و تبدیل به دروغ_ای نمیشد که به خورد بشر میدهند و برای توجیه_اش به «ماوراء» دامن میزنند.
ترجیح میدهم سعادت دردآلود_ای را به مقصدی برسانم که بشر «خوشبختی» نمینامد؛ تا اینکه بخواهم آوازی سر دهم پر از امنیت و عاری از آزادی.
؛۶
«امید» است و «ناامیدی» ؛ «صبر» است و «تعجیل»؛ «گفتار» است و «نوشتار»؛ «خامی» ست و «سوختگی»..
کجاست جسم_ای که ما را عینیت بخشد؟!.. کجاست «واقعیت»_ای که «حقیقت» را بنمایاند؟!..
چه انتظاری میتوان از «حقیقت» این عالم داشت زمانی که «واقعیت» هویت خود را از دست داده؟!
چگونه میتوان آواز آزادی عالمیان را سر داد زمانی که آزادی خواهان عاشق را در قطعه ی هنرمندان دفن نمیکنند؟!
#فاطمه_اسمعیل_زاده
#در_نقد_خود