
دو تکنیک خیلی ساده برای آغاز جذاب کلام...
آغاز کلام باید جذابترین بخش آن باشد. آنقدر جذاب که مخاطب در ابتدا رغبت به خواندن کند و بعد از شروع کردن، به خواندن ادامه بدهد. فرقی نمیکند کلام شما خاطره باشد یا داستان، مقاله باشد یا اصلا نوشتار نباشد و منبر باشد...
به عنوان مثال برویم سراغ بلیغ ترین و فصیح ترین کلام جاری شده بر لسان انسان، یعنی قرآن کریم. خداوند تبارک و تعالی، مکالمه ی با رسولش را با این جمله آغاز میکند: «بخوان!»
مثال قرآنی مذکور امروزه یکی از تکنیک های جذاب برای نوشتن تیتر های آموزشی است. جالب است بدانید در همین متن پیش روی شما که همینک در حال خواندن آن هستید از این تکنیک استفاده شده است؛ یعنی به کسی که میتواند جذاب بنویسید. دقیقا شبیه به آیه که به مخاطب اصلی خود میگوید بخوان!
پس تا اینجای کار یکی از تکنیک های جذاب کردن تیتر را یاد گرفتیم. میتوانیم از آن با توجه به حال مخاطب استفاده کنیم تا رغبت به خواندن یا گوش دادن کلام ما بکند. در ادامه به جذابیت ابتدای کلام میپردازیم.
١. به مخاطبتان دلیلی برای توجه بدهید:
مخاطب چرا باید متن شما را بخواند؟ ابتدای متن میتواند پاسخی کوتاه و قاطع به این سوال باشد که در میان انبوه اطلاعات این عصر، مخاطب چرا باید متن شما را بخواند. جواب این سوال میتواند با گفتن اهمیت موضوع همراه باشد. دقیقا مثل آغاز همین متن.
راه دیگر و ساده ترین راه این است که کلام با سوال شروع بشود! مثلا آیا در نوشتن تیتر جذاب مشکل دارید؟ و سپس بگویید اینجا قرار است نوشتن تیتر جذاب را یاد بگیریم...
جواب این سوال که چرا باید به شما توجه کند گاهی میتواند با معرفی خود شما همراه باشد. برای مثل در جایی که مخاطب قرار است از شما چیزی یاد بگیرد. در اینجا باید مخاطب احساس کند شما چیزهایی میدانید که او نمیداند.
مثلا: «با شما هستیم با آموزش شروع جذاب کلام. توسط ابراهیم کاظمی مقدم. از نویسندگان روزنامه وطنامروز و رادیو معارف و مدرس نویسندگی.»
دید شما بعد از این که این سوابق رو از مدرس یا نویسنده بدانید به کل تغییر خواهد کرد. البته این فقط یک مثال است. ممکن است به مقتضای کلام شما لازم باشد نویسنده اصلا شناخته نشود. مهم پاسخ به این سوال است: «چرا باید به این کلام توجه کنم؟»
٢. حس کنجکاوی مخاطب را برانگیزید:
مخاطب امروزی بسیار کم حوصله است و باید در همان ۶٠کلمه ابتدایی جذب بشود. پس باید کاری کنیم که حس کنجکاوی او تحریک شود و سپس در همان حال معلق بماند. مثلا با شروع در اوج داستان و سپس پیش بردن آرام آن. کاری که اکثر رمان ها انجام میدهند.
چرا یک رمان یا یک فیلم سینمایی را در نیمه ی کار رها نمیکنیم؟ چرا در پایان هر قسمت از سریال میخواهیم بدانیم در قسمت بعد چه اتفاقی میافتد؟
چون برای ما سوال ایجاد شده! ایجاد سوالی که ذهن مخاطب را به خودش درگیر کند عنصر اصلی داستانپردازی و بالتبع فیلم و سریال هاست. پس شما باید در ابتدای کلام، مشکلی را بیان کنید که مخاطب بخواهد جواب آن را بداند. (نترسید مثال این یکی دیگه ابتدای همین متن نیست، لازم نیست دوباره برگردی و بالا رو بخونی)
اما باید مراقب باشید خیلی هم بیگدار به آب نزنید. سوالی ذهن مخاطب را به چالش میکشد و حس کنجکاوی او را بیدار میکند که با آن انس گرفته باشد. برای مثال اگر بنویسم: «در دل چاه تنها مانده بود!» زیاد حس کنجکاوی شما بیدار نمیشود. اما اگر در ابتدا بگویم: «یوسف فرزند محبوب یعقوب بود، زیبایی مثال زدنی اش چشم ها را خیره میکرد، در علم و عمل سرآمد قبیله بود، یازده برادر دلاور داشت و اکنون در دل چاه تنها مانده بود.» (با این فرض که شما ادامه داستان را ندانید) مشتاق به شنیدن ادامه داستان میشوید و نویسنده میتواند با معلق نگه داشتن شما در همین مرحله حرف های دیگری بگوید. کما این که قرآن در سوره یوسف این کار را کرده است.
تا به اینجا یک تکنیک تیترنویسی و دو تکنیک برای آغاز جذاب کلام یاد گرفتیم و انشاالله در آینده تکنیک های بیشتری را به صورت مفصل تر بررسی خواهیم کرد...