«ده سال گذشته، ولی هنوز وقتی اسمش میآید گلویم میگیرد.»
این جمله را زیاد میشنوم. پشتش معمولاً یک باور رایج است: اینکه زمان خودش سوگ را حل میکند. زمان لازم است، ولی کافی نیست. آنچه سوگ را جلو میبرد سپری شدن ماهها نیست. تجربه کردن هیجانهای آن است.
پایان یک رابطه، از دست دادن سلامتی، کودکیای که هیچوقت آنطور که باید نبود، و حتی «سوگ زنده»: پدر یا مادری که آلزایمر دارد، یا رابطهای که هنوز سر جایش است ولی در واقع مرده.
سوگ طبیعی موجموج میآید و کمکم آرام میشود. سوگ گیرکرده ماهها و سالها با همان شدت میماند. دلتنگی شدید، ناتوانی در پذیرش فقدان، حس پوچی و دوری از هر چیزی که یادآور آن آدم است، نشانههای آن است.
«قوی باش.» «دیگه وقتش گذشته.» «خدا خواسته، باید راضی باشی.» هر کدام از این جملهها، با نیت خوب، یک هیجان را پشت در نگه میدارد: اشک، خشم یا احساس گناه.
در دل بسیاری از سوگهای حلنشده، خشم پنهانی هست. خشم به کسی که رفت («چرا مرا تنها گذاشتی؟»)، به سرنوشت، به پزشکها، یا به خود («چرا آن روز آنجا نبودم؟»). وقتی این خشم سرکوب شود، اغلب به سمت خود فرد برمیگردد و به شکل افسردگی، احساس گناه مزمن یا دردهای بدنی ظاهر میشود. عشق و خشم و غم همزمان کنار هم وجود دارند، و همین تناقض گیجکننده است.
در رواندرمانی پویشی فشرده (D-ISTDP)، دفاعهایی را که جلوی سوگ را گرفتهاند پیدا میکنیم. بعد کمک میکنیم هیجانهای منجمدشده، به شکلی امن و کامل تجربه شوند. سوگ وقتی دیده شود، میتواند تمام شود.
نسخهی کاملتر این مقاله، با انواع سوگ و مراحل درمان، با جستوجوی «درمان سوگ سعید امدادی» پیدا میشود.
سعید امدادی، رواندرمانگر پویشی D-ISTDP