من توی ۵ سال گذشته با دهها سرمایهگذار تازهکار حرف زدم. همهشون یه ویژگی مشترک داشتن: با کلی اشتیاق شروع کردن، با کلی ضرر تموم کردن. چرا؟ چون ۵ تا اشتباه رایج رو نمیشناختن. بذار برات بگم:
اشتباه اول: عاشق یه صنعت شدن، بدون تحقیق.
فلان دوستشون توی فلان صنعت پول درآورده، اونا هم میرن همون کارو میکنن. بدون اینکه ببینن بازار اشباع شده یا نه، حاشیه سود چقدره، یا اصلاً تخصص لازم دارن یا نه.
راه فرار: قبل از هر سرمایهگذاری، حداقل ۲۰ ساعت تحقیق کن. با ۵ نفر که توی اون صنعت فعالن حرف بزن.
اشتباه دوم: همه تخممرغها رو گذاشتن توی یه سبد.
کل سرمایهشون رو میریزن توی یه پروژه. اگه اون پروژه بخوابه، همه چی تمومه.
راه فرار: حداقل ۳۰٪ سرمایه رو نگه دار. بقیه رو توی ۲-۳ حوزه مختلف پخش کن.
اشتباه سوم: فکر کردن که "تحریم یعنی هیچ کاری نمیشه کرد."
بله، تحریم هست. بله، انتقال پول سخته. اما هزاران تاجر ایرانی دارن توی همین شرایط کار میکنن و پول درمیارن. مسیر هست — فقط باید بلد باشی.
راه فرار: با آدمایی که الان فعالن حرف بزن. راهحلها رو پیدا کن. گریه نکن.
اشتباه چهارم: نداشتن نقشه خروج.
میرن توی یه سرمایهگذاری، اما نمیدونن کی باید خارج بشن. سود که میاد، طمع میکنن. ضرر که میاد، میترسن. آخرش هم هیچی.
راه فرار: قبل از ورود، مشخص کن "کی میفروشم." سود ۳۰٪ شد؟ میفروشم. ضرر ۱۵٪ شد؟ میفروشم.
اشتباه پنجم: اعتماد به حرف، بدون سند.
فلانی گفته این پروژه عالیه. فلانی گفته فلان زمین دو برابر میشه. بعدش میبینی نه سندی هست، نه قراردادی، نه هیچی.
راه فرار: هر چیزی که میشنوی، با سند و مدرک تأیید کن. قرارداد بنویس. از مشاور حقوقی استفاده کن.
جمعبندی:
سرمایهگذاری توی ایران سخت هست — اما غیرممکن نیست. فقط باید با چشم باز رفت، با برنامه رفت، و با آدمای درست مشورت کرد.
نویسنده: مشاور سرمایهگذاری و کسبوکار.