امیل بورِل، ریاضیدان فرانسوی در سال ۱۹۱۳ ضمن مقالهای درباره مکانیک آماری، یک مثال بامزه آورد که حالا به اسم قضیهٔ میمون نامیرا (Infinite monkey theorem) معروف است. طبق این قضیه، اگر یک میمون نامیرا داشته باشیم و این میمون به صورت تصادفی کلیدهای یک ماشین تحریر را فشار دهد و این کار را تا زمانی بینهایت ادامه دهد به احتمال قریب به یقین هر متنی را تایپ خواهد کرد، مثلاً آثار کامل ویلیام شکسپیر را.

ایدۀ میمون نامیرا، ایده جالبی است که در ادبیات و هنر بازتاب زیادی داشته. مثلا در یکی از قسمتهای «سیمپسونها» میمونهای ماشیننویس در اتاق آقای برِنز هستند و او یکیشان را به خاطر اشتباه در تایپ یک کلمه از «داستان دو شهر» دیکنز دعوا میکند. بورخس در داستان «کتابخانه بابل» از ایدۀ حروفی که تصادفی کنار هم قرار گرفته و کتابخانهای پر از کتابهای مرموز ساختهاند، استفاده کرد. میکائیل انده در یکی از فصلهای «داستان بیپایان» شهری را تصویر کرد که مردمش خاطراتشان را گم کردهاند و حالا یک میمون به اهالی اجازه میدهد با انداختن تاسی از حروف، شانسشان را برای گفتن یک داستان امتحان کند. در نمایشنامه طنز «واژهها، واژهها، واژهها» از دیوید اِویسِ آمریکایی هم سه میمون به نامهای میلتون، سویفت و کافکا هستند که قرار است «هملت» را بنویسند. اما آیا واقعا میمونها میتوانند یک نمایشنامه شکسپیر را بنویسند؟

البته که میمون نامیرا و زمان نامحدود در اختیار نداریم تا صحت این قضیه را بررسی کنیم، اما سال ۲۰۰۳ محققان دانشگاه پلیموث انگلیس، دست به آزمایش محدودتری زدند و ۶ میمون کاکلدار اهلِ اندونزی را به مدت ۴ هفته با یک کامپیوتر در اتاقی دربسته رها کردند. میمونهای بازیگوش حسابی با صفحه کیبورد ور رفتند و روی آن خرابکاری کردند، اما حتی یک جمله معنادار هم ننوشتند، چه برسد به شکسپیر. نتیجۀ تلاش آنها چیزهایی بود نظیر:
ssssssssssssssssssssssssaaavalavgggggggggggggv
مهمترین یافته این آزمایش این بود که میمونها به حرف s بیشتر از سایر حروف علاقه دارند. محققان ۵صفحه متن تولیدشده توسط میمونها را در یک جلد چرمی زیبا صحافی کردند و با شوخطبعی اسمش را گذاشتند: «به سمت مجموعه آثار کامل شکسپیر»!
نتیجه یک ماه تایپ میمونهای کاکلدار را اینجا میتوانید ببینید.
خبر و تفصیل این آزمایش را هم اینجا بخوانید.