یه زمانی ویرگول رو دوست داشتم.
نه اینکه بهترین پلتفرم دنیا باشه یا امکانات عجیبغریبی داشته باشه. اتفاقاً چیزی که ویرگول رو جذاب میکرد خیلی سادهتر از این حرفا بود:
آدما توش مینوشتن.
یکی از تجربهش میگفت، یکی چیزی یاد میداد، یکی درباره کتابی که خونده بود مینوشت، یکی از یه شکست کاری تعریف میکرد، یکی یه فکر عجیب داشت و دلش میخواست با بقیه به اشتراک بذاره.
مهمتر از همه اینکه همیشه قرار نبود از اون نوشته یه چیزی دربیاد.
نه محصولی بفروشی. نه مشتری جذب کنی. نه بکلینک بگیری. نه سئوی سایتت رو بهتر کنی.
نه آخرش یه دکمه داشته باشی که بگه:
«برای دریافت مشاوره رایگان کلیک کنید.»
فقط مینوشتی.
و همینش قشنگ بود.
ویرگول یه جورایی شبیه یه وبلاگ بزرگ و مشترک بود؛ میرفتی توش و نمیدونستی قراره چی بخونی.
شاید یه تجربه شخصی.
شاید یه مقاله فنی.
شاید یه نقد کتاب.
شاید یه داستان.
شاید حتی یه متن کاملاً بیربط که به شکل عجیبی خوب نوشته شده بود.
و همین ندانستن جذاب بود.
ولی الان...
هر بار میرم تو ویرگول، یه حس دیگه دارم.
انگار وارد یه تابلوی تبلیغاتی خیلی بزرگ شدم که فونتهاش رو ۱۴ گذاشتن تا شبیه مقاله به نظر برسه.
من مشکلی با تبلیغ ندارم.
هر سایتی باید یه جوری پول دربیاره. سرور که مجانی نیست، برنامهنویس و طراح و پشتیبانی هم همینطور.
کسبوکار هم بالاخره کسبوکاره.
مشکل من اینه که تبلیغ داره جای محتوا رو میگیره.
میری یه پلتفرم که قرار بوده محل انتشار محتوا باشه، بعد پشت سر هم مقاله میبینی که ظاهراً مقالهان، ولی از همون اول معلومه قراره آخرش یه چیزی بهت بفروشن.
یکی درباره «بهترین روش فلان کار» نوشته.
یکی «راهنمای جامع بهمان چیز» گذاشته.
یکی یه مقاله ۱۵۰۰ کلمهای نوشته.
یکی ۲۰۰۰ کلمه.
یکی حتی جدول و نمودار هم گذاشته که قضیه کاملاً علمی به نظر برسه.
و بعد، تهش:
اگر دنبال یه سرویس خوب در این زمینه هستید، ما این کار رو انجام میدیم.
آها.
رسیدیم.
پس کل این مقاله برای همین بود.
واقعاً نمیدونم چه بلایی سر کلمه «جامع» اومده.
هر چیزی الان «راهنمای جامع»ه.
راهنمای جامع خرید لپتاپ.
راهنمای جامع مهاجرت.
راهنمای جامع طراحی سایت.
راهنمای جامع سئو.
راهنمای جامع انتخاب بیمه.
راهنمای جامع اجاره خودرو.
راهنمای جامع انتخاب شرکت طراحی سایت.
راهنمای جامع انتخاب بهترین شرکت طراحی سایت.
و احتمالاً بهزودی:
راهنمای جامع انتخاب بهترین راهنمای جامع.
۲۰۰۰ کلمه.
۱۵ تا H2.
سه تا جدول.
چندتا کلمه بولد.
یه عکس استوک از یه آدم خوشحال که جلوی لپتاپ نشسته.
و در پایان:
برای دریافت مشاوره رایگان کلیک کنید.
یه زمانی آدم اول حرف داشت، بعد مینوشت.
الان اول Keyword Research میکنه، بعد تصمیم میگیره چه حرفی داشته باشه.
«این ماه مردم چی سرچ میکنن؟»
«این کلمه چقدر Volume داره؟»
«Keyword Difficulty چقدره؟»
«چند بار باید این عبارت رو تو متن بیاریم؟»
«کجا لینک بدیم؟»
«Anchor Text چی باشه؟»
«چند تا لینک داخلی؟»
«چند تا لینک خارجی؟»
و بعد، با افتخار:
«مقاله آماده انتشار است.»
نه عزیز.
این مقاله نیست.
این یه بروشور تبلیغاتی با پاراگرافهای بیشتره.
یا حتی دقیقتر:
یه صفحه فروده که برای گوگل وانمود میکنه مقالهست.
الان نویسنده دنبال مشتریه.
این شاید بزرگترین تغییری باشه که اتفاق افتاده.
قبلاً ممکن بود یه نفر بنویسه:
«امروز از شرکت اخراج شدم.»
و تو بشینی تجربهش رو بخونی.
یکی دیگه مینوشت:
«چرا از برنامهنویسی متنفر شدم؟»
یکی درباره کتابی که خونده بود حرف میزد.
یکی تجربه مهاجرتش رو تعریف میکرد.
یکی از شکستش میگفت.
یکی یه چیز فنی یاد میداد.
یکی یه فکر عجیب داشت و تصمیم گرفته بود بنویسهش.
اما حالا خیلی وقتها سؤال اصلی این نیست:
«چی دارم که بگم؟»
سؤاله:
«درباره چی بنویسم که بتونم لینک سایتمو بذارم؟»
یا:
«این محتوا چقدر برای کسبوکار من لید میاره؟»
و این دوتا خیلی با هم فرق دارن.
اولی نویسندگیه.
دومی بازاریابیه.
اینجا شاید یکی بگه:
«خب مگه بازاریابی محتوا چه ایرادی داره؟»
هیچی.
اگه یه شرکت واقعاً تو یه حوزه تخصص داره و میاد یه مقاله درستوحسابی مینویسه، چه اشکالی داره آخرش هم سرویس خودش رو معرفی کنه؟
هیچی.
اتفاقاً من خودم ترجیح میدم یه مقاله خوب از یه شرکت بخونم تا ده تا تبلیغ بیربط.
اگر یه شرکت امنیت سایبری یه مقاله واقعاً خوب درباره امنیت API بنویسه و آخرش هم سرویس خودش رو معرفی کنه، نوش جانش.
مشکل از جایی شروع میشه که مقاله فقط بهانهست.
یعنی اول محصول وجود داره.
بعد دنبال کلمه کلیدی میگردیم.
بعد دنبال موضوع.
بعد دنبال نویسنده.
بعد ۱۵۰۰ کلمه تولید میشه.
بعد چند تا لینک.
بعد چند تا H2.
بعد CTA.
و در نهایت:
«مقاله منتشر شد.»
نه.
شما محصولت رو گذاشتی وسط چندتا پاراگراف و اسمش رو گذاشتی مقاله.
این قسمت واقعاً بامزهست.
خود ویرگول تو قوانینش محتوای صرفاً تبلیغاتی و لینکسازی بیهدف رو اسپم میدونه.
یعنی در اصل میگه:
«لطفاً اینجا تبلیغ نکنید.»
از اون طرف، برای کسبوکارها سرویسهای تبلیغاتی و برندینگ هم ارائه میکنه.
خب، از نظر اقتصادی قابل فهمه.
بالاخره ویرگول هم باید درآمد داشته باشه.
من هم انتظار ندارم مدیر ویرگول یه شب از خواب بیدار بشه و بگه:
«بچهها! از فردا همهچی رایگان. درآمد هم نمیخوایم. فقط بنویسید.»
نه.
مسئله اصلاً این نیست.
مسئله اینه که وقتی پول وارد جریان محتوا میشه، انگیزه تولید محتوا هم تغییر میکنه.
و وقتی انگیزه تغییر کرد، جنس محتوا هم تغییر میکنه.
این قسمت شاید از همه تلختر باشه. چون ما خودمون هم این فضا رو ساختیم.
وقتی برای یه لینک بیشتر از یه متن خوب ارزش قائل میشیم، خب معلومه که آدمها شروع میکنن به تولید لینک.
وقتی SEO مهمتر از کیفیت محتوا میشه، محتوا هم تبدیل میشه به ابزار SEO.
وقتی یه شرکت میبینه با انتشار ۵۰ تا مقاله میتونه برای سایتش ورودی بگیره، معلومه که این کار رو ادامه میده.
وقتی یک مقاله تبلیغاتی بیشتر از یک نوشته واقعی بازده داره، خب چرا باید کسی وقت بذاره و یک متن واقعی بنویسه؟
بعد یه روز چشم باز میکنی میبینی اینترنت پر شده از:
«۱۰ روش برای...»
«راهنمای کامل...»
«بهترین...»
«چطور...»
«هر آنچه باید درباره...»
«صفر تا صد...»
و ته همهشون هم یه لینک هست.
همهچی بهینه شده.
جز چیزی که قرار بود برایش بهینه بشه: تجربه خواندن.
شاید عجیب باشه، ولی یکی از جذابترین ویژگیهای اینترنت قدیم همین بود که خیلی چیزها هیچ هدف تجاری مشخصی نداشتند.
یه نفر وبلاگ داشت و مینوشت چون دلش میخواست.
یه نفر چیزی ساخته بود و منتشرش میکرد.
یه نفر تجربهش رو تعریف میکرد.
یه نفر یه نظری داشت و با بقیه بحث میکرد.
یکی یه متن مینوشت که هیچکس نمیدونست قراره چه فایدهای داشته باشه.
و اتفاقاً همین خوب بود.
همهچیز قرار نبود تبدیل بشه به محصول.
همهچیز قرار نبود Monetize بشه.
همهچیز قرار نبود Funnel بشه.
همهچیز قرار نبود KPI داشته باشه.
بعضی چیزها فقط وجود داشتند.
و شاید همین، اینترنت رو دوستداشتنی میکرد.
به نظرم یه سؤال ساده میتونه وضعیت یه پلتفرم رو مشخص کنه:
«چرا باید فردا دوباره بیام اینجا؟»
اگه جواب این باشه:
«چون میخوام ببینم امروز آدما چی نوشتن.»
عالیه.
ولی اگه جواب این باشه:
«شاید بین این همه مقاله تبلیغاتی، یه چیز درستوحسابی هم پیدا بشه.»
خب...
یه جای کار میلنگه.
آدمها برای دیدن تبلیغ وارد یه پلتفرم محتوا نمیشن.
برای کشف کردن میان.
برای اینکه یه چیزی بخونن که خودشون دنبالش نبودن.
برای اینکه یه نفر یه حرف جالب زده باشه.
برای اینکه با یه ایده جدید روبهرو بشن.
برای اینکه شاید یه نوشته باعث بشه نظرشون درباره یه موضوع عوض بشه.
برای اینکه شاید یه نویسنده جدید پیدا کنن و دفعه بعد منتظر نوشتهش باشن.
این چیزها رو نمیشه با CTA ساخت.
دلم برای مقالهای تنگ شده که آخرش نگه:
«اگر به خدمات ما نیاز دارید...»
دلم برای متنی تنگ شده که هیچ لینکی نداشته باشه.
برای نوشتهای که هیچ Keyword Research پشتش نباشه.
برای نویسندهای که اصلاً به این فکر نکرده باشه:
«این مقاله چند تا لید برام میاره؟»
فقط نوشته باشه.
چون یه چیزی تو ذهنش بوده.
چون تجربهای داشته.
چون عصبانی بوده.
چون خوشحال بوده.
چون چیزی یاد گرفته.
چون چیزی رو نفهمیده و دنبال جواب بوده.
چون حرف داشته.
شاید این خواسته خیلی ساده و حتی قدیمی باشه.
ولی به نظرم یه پلتفرم انتشار محتوا، قبل از هر چیزی باید بتونه همین سادگی رو حفظ کنه.
چون وقتی همه اومده باشن چیزی بفروشن،
آخرش دیگه کسی نمیمونه که چیزی برای خوندن بنویسه.
و شاید اون روز، ویرگول هنوز سر جاش باشه.
سرورها روشن باشن.
کاربرها آنلاین باشن.
مقالهها منتشر بشن.
بازدیدها هم ثبت بشن.
فقط یک چیز دیگه وجود نداشته باشه:
دلیلی برای اینکه واقعاً بخوای چیزی رو بخونی.
