
پیشتر اشاره شد که راه رستگاری در بازگشت به کودکی است. نیچه در فراسوی نیک و بد با عبارتی دیگر بیان میدارد: "پختگی مرد یعنی بازیافتن آن جدیتی که در کودکی هنگام بازی داشته است."
وصف کودک در اندیشه نیچه در این گفتار خلاصه نمیشود و در تفسیر مفهوم ابرانسان، به متعالیترین وجه بدل میشود.
عبارت کلیشهای "خدا مرده است." سرآغاز ورود نیچه به بحث ابرانسان است. تلقی نیچه از این جمله به مفهوم "واپسین انسان" باز میگردد که موریس بلانشو در کتاب خود به همین نام به تفصیل آن را شرح میدهد.
واپسین انسان تجلی ناچاری مداوم انسان در عصر مدرنیته است. آنجا که او عاری از زندگی میشود و رمز خوشبختی را در جستجوی رفاه میپندارد.
البته باید موشکافانهتر موضوع را زیر نظر انگاشت. چرا که مراد مخالفت با رفاه نیست. بلکه غرض القای این نکته است که اگر ذهنیت ما از خوشبختی نیل به رفاه باشد، از اصل زندگی غافل شدهایم.