
وسوسه چیست؟
طبق عادت، وسوسه را رفتاری میدانیم که ما را از انجام "تکلیف" و عمل به اخلاقیات باز میدارد.
اما وسوسه در ذهن ابراهیم خلاف قاعدهی بالاست. او وسوسه میشود تا به اخلاق عمل کند و امر الهی را وانهد.
نتیجه اینکه در اینجا تکلیف دقیقا" بیان خواست خداست. (ص. ۸۷)
کیرکگور میگوید:
ابراهیم اگر به خدا گفته بود: چه بسا که اراده تو بر این قرار نگرفته باشد، از این رو من آرزوی خویش فرو میگذارم. این یگانه خواست من و شادی من بود...
باز هم فراموش نمیشد و بسیاری را با سرمشق خویش نجات میداد اما دیگر پدر ایمان نبود. زیرا آرزو وانهادن بزرگ است اما بر آن استوار ماندن پس از وانهادن آن بزرگتر است. ص. 43
پذیرش اندیشه کیرکگور در برتری امر مطلق بر امر کلی برایم سخت بود.
چگونه میشود تکلیف الهی را در مقابل اخلاق قرار داد؟ متر و میزانی که امر مطلق را تعیین کند چیست؟
آیا ماهیت درونی و شخصی بودن امر مطلق و برتری آن بر امر کلی باعث افراطگرایی دینی نمیشود؟ و بهانه به دست ایشان نمیسپارد؟
همانطور که تروریستهای مذهبگرا یا افراطگرایان مذهبی خالصانه و به نیت قرب الهی، دست به جنایت و کشتار میزنند.
امانوئل لویناس فیلسوف اخلاقگرا میگوید تعلیق امر کلی و اخلاقیات از این جهت خطرناک است که به تایید خشونت در لوای مذهب ختم میشود. از این منظر، نوع مواجهه و رفتار ما با دیگران خود منشا اخلاق است و نباید قربانیِ امر مطلق و تکلیف الهی شود.
بنابراین امر کلی در راستای امر مطلق قرار میگیرد و هیچگاه امر مطلق، امر کلی را به تعلیق نمیگذارد. اگر هم بخواهد بگذارد، وظیفهی انسان عمل به امر کلی است. چرا که تکلیف الهی نمیتواند باعث نقض حقوق اخلاقی انسانهای دیگر شود.