ویرگول
ورودثبت نام
Ehsan
Ehsan
Ehsan
Ehsan
خواندن ۲ دقیقه·۵ ماه پیش

ترس و لرز _ سورن کیرکگور(۲)

Sacrifice of Isaac اثر نقاش ایتالیایی Michelangelo Merisi da Caravaggio
Sacrifice of Isaac اثر نقاش ایتالیایی Michelangelo Merisi da Caravaggio

چالش اساسی پیرامون رویداد ابراهیم این است که اخلاقیات در نگرش دینی، اموری بالذات، ثابت، جهان‌شمول و غیرقابل تغییر است.

در فرض انگاشت ثابت بودن اخلاق، اقدام به قتل فردی بی‌گناه رفتاری غیراخلاقی تلقی می‌شود. بنابراین اقدام ابراهیم نیز امری غیراخلاقی بوده است.

کیرکگور در حل این تناقض، معتقد است که امر کلی(اخلاقیات) در ماجرای ابراهیم به تعلیق در می‌آید.

وی امر مطلق و امر کلی را از یکدیگر تفکیک می‌نماید. یعنی چی؟

خلاصه‌اش این است که گاه اراده خداوند و اخلاقیات در تضاد یکدیگر قرار می‌گیرند. داستان ابراهیم و اسحاق هم از این زمره است.

کیرکگور تضاد امر مطلق و کلی را با برتری امر مطلق پیش می‌راند.

به عبارت دیگر، امر الهی را مافوق اخلاقیات می‌داند. اخلاقیات در این نگرش، اموری قراردادی ولو ثابت و جهانشمول میان انسان‌هاست؛ اما الزاما" دستورات الهی با اخلاقیات هم‌خوانی ندارد و گاه در تضاد با امر کلی، اخلاقیات را مسکوت و به تعلیق وا می‌دارد.

نقطه عطف نگرش کیرکگور در جایی است که معتقد است همانند امر مذهبی، امر شیطانی نیز خارج از کلی، مافوق کلی و در رابطه‌ی مطلق با مطلق قرار دارد. (ص. ۱۵)

مثال:

۱. امر کلی(انسان اخلاقی): فرد تصمیم می‌گیرد ازدواج کند چون ازدواج کردن را امری اخلاقی می‌داند.

۲. امر مطلق الهی: ابراهیم تصمیم می‌گیرد فرزندش را بکشد چون قتل فرزند را نشانه‌ی ایمان می‌داند.

اینجا او از اخلاقیات فراتر رفته و در سکوت درونی خویش، به رابطه‌ی مستقیم با مطلق می‌رسد.

۳. امر مطلق شر: فرد آگاهانه انتخاب می‌کند که برای ارضای نیاز درونی خود آدم بکشد.

اینجاست که کیرکگور به مرز جنون در فهم معنای داستان ابراهیم می‌رسد. چرا که موارد ۲ و ۳ اموری کاملاً درونی و شخصی هستند.

او می‌گوید ابراهیم از منظر بیرونی یک جنایتکار است و از منظر درونی یک قدیس.

حل این پارادوکس بی‌شک از نگاه وی با عقل انسانی مطابقت نمی‌یابد.

سرانجام او به مدخلیت امر احساس در رسیدن به حقیقت تاکید می‌کند و بیان می‌دارد: ایمان دقیقا از همان جایی آغاز می‌شود که عقل پایان می‌یابد. (ص. ۸۱)

اخلاقاخلاقیاتفلسفه
۴
۰
Ehsan
Ehsan
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید