ویرگول
ورودثبت نام
مرتضی افتخاری
مرتضی افتخاریدانشجوی روانشناسی هستم و به ادبیات، اسطوره، آواز و نوشتن علاقه دارم.
مرتضی افتخاری
مرتضی افتخاری
خواندن ۳ دقیقه·۵ سال پیش

به‌هم‌ریختگی اتیستیک (یک راهنمایی)

بعضی باورهای غلط درمورد به‌هم‌ریختگی‌های اتیستیک:

کج‌خلقی و اوقات‌تلخی
خودخواهی
نقش بازی کردن
توجه‌طلبی
فقط برای افراد اتیستیک رخ می‌دهد.
از روی عمد
همیشه با گریه و فریاد همراه است.
با تنبیه کردن حل می‌شود.
  • به‌هم‌ریختگی اتیستیک زمانی اتفاق می‌افتد که:
◽️محرک‌ها بسیار زیاد یا بسیار کم باشند.
◽️دچار بیش‌حسی یا کم‌حسی شده باشند.
◽️در وضعیت طبیعی و عادات جاری وقفه‌ای ایجاد شود.
◽️عوامل استرس‌زا وجود داشت باشد.
◽️با درخواست‌های ناگهانی و غیرمنتظره‌ی اطرافیان در شرایط خاصی قرار بگیرند.
◽️نوعی مواجهه و برخورد ناگهانی وجود داشته باشد.

نکته: عامل و محرک همیشه آشکار و قابل شناسایی نیست.

این به‌هم‌ریختگی چطور به‌نظر می‌رسد و چه حسی دارد؟

  • هراس و وحشت‌زدگی
  • ترس
  • ناکافی بودن
  • زیادی بودن و بیش از حد بودن
  • یخ‌زدگی در زمان
  • تنها چیزی که می‌توان روی آن تمرکز کرد.
  • بدترین چیز ممکن در آن لحظه.
  • از دست دادن کنترل
  • انگار که قرار است تا همیشه ادامه داشته باشد.
  • ضربان قلب سریع و نفس‌های کوتاه
  • سکونِ ناآرام
  • و گاهی می‌تواند تجربه‌ای کاملا درونی باشد.

به‌هم‌ریختگی می‌تواند به این شکل‌ها بروز پیدا کند:

  • قدم زدن
  • گریه کردن
  • ترک ناگهانی خانه/بی‌خبر گذاشتن دیگران
  • تحریک‌های خودآسیب‌رسان
  • فریاد کشیدن
  • رفتارهای پرخاشگرانه نسبت به دیگران (خشمگین/غیرمنطقی)
  • پا به زمین کوبیدن و لگد زدن
  • تنفس کوتاه و سریع
  • رها کردن و بی‌توجهی (به‌هم‌ریختگی درونی)
  • برای مدتی ارتباط کلامی برقرار نمی‌کند.
  • ممکن است درخواست کند که محرک متوقف شود یا محل را ترک کند.
  • میان خودش و دیگران منطقه‌بندی می‌کند.
  • توانایی خود را در پاسخ دادن، حرکت کردن و فهمیدن از دست می‌دهد.
  • چشم‌هایش را می‌بندد.

چه کارهایی در زمان به‌هم‌ریختگی کمکی نخواهد کرد؟

◽️عصبانی شدن
◽️بالا بردن صدا
◽️انجام رفتارهای آزاردهنده و از سر دلخوری
◽️گفتن جملاتی مثل «بس کن» و «تمومش کن»
◽️قرار دادن فرد اتیستیک در حالتی توهین‌آمیز
◽️مجبور کردن فرد اتیستیک به باقی‌ماندن در مواجهه با عوامل تحریک کننده
◽️نادیده گرفتن
◽️باج دادن
◽️دریغ‌کردن و در اختیار نگذاشتن وسایلی که به فرد اتیستیک آرامش می‌دهند.

کارهایی که در زمان به‌هم‌ریختگی مفید خواهد بود:

  • ترک محیط آزارنده
  • یافتن مکانی ساکت
  • هدفون‌های مناسب برای کنترل صدای محیط و گوشگیرها
  • اسباب‌بازی و وسایل مناسب برای ماساژ و تحریک حسی
  • تحریک‌های سالم و روش‌مند (با هر حسی)
  • آموختن مهارت‌های پایه و زمینه‌ساز
  • اسباب‌بازی، جلیقه و پتوهای وزن‌دار و سنگین
  • آغوش محکم (یا برعکس، ارتباطی کاملا بدون لمس)
  • شنیدن حرف‌های اطمینان‌بخش و امید‌وارکننده از اطرافیان
  • سگ‌های آموزش‌دیده برای کمک به افراد اتیستیک در زمان به‌هم‌ریختگی
  • هوای تازه
  • پرت‌کردن حواس
  • عینک آفتابی
  • موسیقی

به‌هم‌ریختگی اتیستیک نشانه‌ای از ناراحتی جدی است. به‌هم‌ریختگی به این خاطر اتفاق می‌افتد که ذهن افراد اتیستیک به شکلی متفاوت از دیگران عمل می‌کند و محیط خود و اطرافشان را به شکلی متفاوت پردازش می‌کنند. وقتی محرکی موجب به‌هم‌ریختگی می‌شود، آن‌ها در حال بروز واکنش‌های احساسی و بی‌خودی نیستند. ذهن آن‌ها محرک را به‌عنوان بدترین اتفاقی که می‌توانستند در آن لحظه تجربه کنند، تفسیر و ادراک می‌کند. آن‌ها در حال نمایش اجرا کردن و ادا در آوردن نیستند. آن‌ها به شکلی که مغزشان محرک‌ها را دریافت می‌کند توجه می‌کنند، دقیقا شبیه زمانی‌که غز شما عاملی تهدید‌کننده را شناسایی و دریافت می‌کند و به شما فرمان می‌دهد که فرار کنید. به‌هم‌ریختگی صرفا یک رفتار نیست، احساس است. رفتارهایی در اثر از دست دادن کنترل بروز پیدا می‌کنند که سبب آن نوعی از احساسات بوده است.

به‌هم‌ریختگی بخشی از اتیستک بودن است. این کاملا طبیعی است و اصلا اشکالی ندارد اگر که فردی اتیستیک دچار به‌هم‌ریختگی شود. اشتباهی از سمت فرد اتیستیک رخ نداده اگر که دچار به‌هم‌ریختگی شده است. در حقیقت، فرد اتیستیک قدرت و تحمل زیادی به خرج می‌دهد تا از هر به‌هم‌ریختگی گذر کند. و از این بابت باید به خودش افتخار کند. به‌هم‌ریختگی‌ها ترسناک هستند و طوری به‌نظر می‌رسد که انگار قرار نیست پایانی داشته باشد. اما دارد، هر به‌هم‌ریختگی پایانی دارد و او دوباره می‌تواند با آرامش نفس راحتی بکشد.

روانشناسیاتیسمسلامت روانیتحصیلی و آموزشی
۲
۰
مرتضی افتخاری
مرتضی افتخاری
دانشجوی روانشناسی هستم و به ادبیات، اسطوره، آواز و نوشتن علاقه دارم.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید