
علی عدالتیان: در میان هیاهوی مدرن کلانشهر مشهد و در نزدیکی بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع)، مکانی آرام و خاطرهانگیز وجود دارد که گویی زمان در آن متوقف شده است. موزه سماورهای هتل ملل، واقع در خیابان امام رضا(ع) نه تنها یک مجموعه نمایشگاهی، بلکه ویترینی از هنر، صنعت و سبک زندگی ایرانیان در گذر زمان است. این موزه با گردآوری مجموعهای بینظیر از سماورهای قدیمی پیوندی عمیق میان نسلهای دیروز و امروز برقرار کرده است.
سماور در فرهنگ ایرانی چیزی فراتر از یک وسیله گرمایشی برای تهیه چای بوده است. سماور در کانون خانههای ایرانی نماد گردهمایی صمیمیت و گفتگو محسوب میشد. هر یک از آثار موجود در این موزه داستانی از صنعتگری اساتید ایرانی و روسی را بازگو میکند. سماورهای زغالی با تزیینات قلمزنی، مرصعکاری و حکاکیهای ظریف، نشان از ذوق و قریحه هنرمندان دورههای گذشته دارد. بازدیدکننده با قدم زدن در این فضا تنها با فلزات صیقلخورده مواجه نیست بلکه شاهد تحول صنایع دستی و سلیقه زیباشناختی مردم ایران در دو سده اخیر است.
اهمیت این موزه در مشهد به عنوان قطب فرهنگی شرق کشور دوچندان است. مسافران و زائرانی که برای زیارت به این شهر سفر میکنند درکنار بهرهمندی از فضای معنوی فرصت مییابند تا با بخش مهمی از میراث ملی آشنا شوند. سماورهای این موزه از نمونههای کوچک مسافرتی گرفته تا سماورهای بزرگ و مجلل که در مراسمهای خاص استفاده میشدند هر کدام گویای بخشی از تاریخ اجتماعی ما هستند. دیدن سماورهای قدیمی یادآور روزهایی است که چاینوشی یک آیین بود و سماور قلب تپنده اتاق پذیرایی.
موزه سماور هتل ملل مشهد، دعوتی است به تماشای شکوه هنری که با وجود تکنولوژیهای نوین در تهیه نوشیدنیها هنوز هم در خاطرات جمعی ما جایگاه ویژهای دارد. مدیریت این مجموعه با تلاش در حفظ و نگهداری این آثار ارزشمند گامی مهم در جهت حفاظت از هویت فرهنگی برداشته است. پیشنهاد میشود زائران، شهروندان و علاقهمندان به تاریخ و صنایع دستی در سفر یا گردش خود در شهر مشهد زمانی را برای دیدار از این نمایشگاه دنج و پرمحتوا اختصاص دهند.
این موزه نه فقط یک مکان برای تماشای اشیاء عتیقه، بلکه فضایی برای تأمل در سنتهای اصیل ایرانی است. جایی که میتوان طعم تاریخ را در کنار گرمای خیالی چای قندپهلو دوباره تجربه کرد و از هنر و خلاقیت نیاکانمان لذت برد.