
علی عدالتیان: خیابانها همیشه حرفهایی برای گفتن دارند حرفهایی که معمولاً در هیاهوی روزمره شنیده نمیشوند. چند روز پیش در حالی که میان شلوغی شهر و لبهی جوبهایی که آبهای تیره و کثیف را با خود میبرند قدم میزدم تصادفی با نگاه خسته آدمهایی روبرو شدم که انگار تمام بار این روزها را تنها بر دوش میکشیدند. کنجکاوی انسانی و شاید کمی هم ناامیدی مرا واداشت تا از آنها بپرسم؛ آرزوی شما چیست؟
انتظار داشتم پاسخهایی از جنس امید، یا حتی از جنس غصههای معمولی زندگی بشنوم اما پاسخی که شنیدم، مانند برخورد با یک دیوار سنگی من را در جایم میخکوب کرد. اکثر آنها با نگاهی که گویی سالهاست از لبخند تهی شده و با لحنی که فراتر از ناامیدی بود پاسخ دادند: ما دیگر آرزویی نداریم. آرزوهای ما خیلی وقت است که تمام شده. این یک تسلیم ساده نبود این یک اعتراف سرد در میانه زمستان معیشت بود. آنها به مرحلهای رسیده بودند که دیگر برای خودشان رویا نمیبافند. اما تلخی اصلی زمانی اوج گرفت که جملهی بعد را شنیدم. الان دیگر فقط برای آرزوهای بچههایمان میجنگیم، میجنگیم تا هیچوقت آرزویی در دل آنها باقی نماند. اما در این میان یک حقیقت جانکاه و گزنده وجود دارد که در لابلای این جملات پنهان شده است. این والدین حتی دیگر نمیتوانند به آرزوهای فرزندانشان به عنوان یک هدف در دسترس نگاه کنند. آنها میدانند که در این وضعیت بحرانزده رویای فرزندانشان هم به سراب تبدیل شده است. چگونه میتوان از آرزو گفت وقتی دغدغهی امروز، نان است؟ وقتی تمام انرژی یک عمر، صرف پر کردن شکاف بین دخل و خرج میشود. چگونه میتوان برای آرزوی کودک که گاهی حتی یک مدادرنگی ساده یا یک کفش نو است جنگید؟
والدین امروز در میانه یک محاصرهی کاملاند. آنها میدانند که حتی اگر تمام جانشان را هم در کف دست بگذارند، باز هم نمیتوانند سدی در برابر توفان فقر باشند. این ناتوانی مطلق، بزرگترین شکنجهی یک پدر و مادر است. آنها میجنگند تا نداشتن امکانات به، نداشتن عزتنفس تبدیل نشود، اما حقیقت تلختر از این حرفهاست. وقتی نان آرزو را میبلعد، جامعهای از بمانان ساخته میشود، آدمهایی که فقط برای زنده ماندن تلاش میکنند نه برای زیستن. ما با این وضعیت داریم نسل بعدی را با این پیشفرض بزرگ میکنیم که، آرزو برای آدمهای دیگر است، برای ما فقط زنده ماندن کافی است. این بحران فراتر از تورم است، این بحران مرگ رویاهاست.