برای دههها، موشکهای بالستیک پیشرفتهترین ابزار جنگهای دوربرد بودند. این موشکها سریع و با برد بینقارهای، بخش اصلی زرادخانههای ملی را تشکیل میدهند. اما مسیر بلند و قوسیشکل پرتاب آنها قابل پیشبینی است و همین باعث میشود راحتتر شناسایی و رهگیری شوند.
در سالهای اخیر، آمریکا، چین و روسیه به توسعه موشکهای فراصوتی روی آوردهاند. این موشکها در جو زمین حرکت میکنند، پایینتر از پوشش رادارهای دوربرد و با قابلیت مانور غیرقابل پیشبینی، بنابراین رهگیری آنها بسیار دشوارتر است.
پنتاگون برای مقابله با موشکهای فراصوتی، رویکردی چندجانبه در پیش گرفته است:
حسگرهای الکترو-اپتیک/مادونقرمز (EO/IR): دوربینهایی که نور مرئی و مادونقرمز را تشخیص میدهند و گرمای ناشی از اصطکاک هوا را ردیابی میکنند. برای پوشش کامل، این حسگرها روی هواپیماها، بالنها، سکوهای شناور یا ماهوارهها نصب میشوند. نیروی دریایی آمریکا در حال توسعه حسگرهایی با وضوح و نرخ تازهسازی بالا است تا بتوانند موشکهای فراصوتی را دنبال کنند.
سیستمهای صوتی مبتنی بر بویهها:
بویهها در اینجا به معنای سکوهای شناور کوچک روی سطح آب هستند که مجهز به میکروفون میشوند. موشکهای فراصوتی هنگام حرکت، صدای انفجار صوتی تولید میکنند که از فواصل دور شنیده میشود. بویهها این صدا را دریافت کرده و با استفاده از روش مثلثبندی موقعیت موشک را مشخص میکنند. با ترکیب دادههای چندین بویه، دقت تعیین موقعیت افزایش مییابد. این سیستم علاوه بر اینکه ارزانتر از ماهوارهها است، سختتر نابود میشود و میتواند به عنوان هشدار اولیه عمل کند.
حقیقات پیشین، مانند استفاده از دادههای شبکه بینالمللی پایش صدا برای رهگیری فضاپیماهای بازگشتی، نشان دادهاند که این روش عملی و مؤثر است.
شناسایی صوتی وسایل هوایی قدمتی طولانی دارد. در دهه ۱۹۳۰، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا آینههای بتنی بزرگی در سواحل نصب کرد تا بمبافکنها را حتی در شب یا هوای بد شناسایی کند. با ورود هواپیماهای سریع و رادار، این روش منسوخ شد، اما اصول آن هنوز برای شناسایی پهپادها و مزاحمان کمسرعت کاربرد دارد.
برای مثال، در اوکراین پروژه Sky Fortress هزاران میکروفون روی تیرکها نصب کرده تا پهپادهای شاهد را از روی صدای موتورشان تشخیص دهد.
رهگیری موشکهای فراصوتی با صدا شاید محدود به نظر برسد، زیرا موشکی که با سرعت ماخ ۵ حرکت میکند، پیش از شنیده شدن صدا خیلی جلوتر رفته است. اما ترکیب هزاران بویه و تحلیل دادهها با هوش مصنوعی امکان تعیین موقعیت دقیق را فراهم میکند و میتواند به عنوان سیستم هشدار اولیه عمل کند.
با این حال، این راهحل احتمالاً موقتی است. در رقابت تسلیحاتی، هر فناوری جدید به سرعت با روشهای مقابلهای جدید مواجه میشود. موشکهای فراصوتی برای فرار از رادار ساخته شده بودند و حالا که آنها قابل رهگیری شدهاند، به زودی روشهای جدید فرار از شناسایی پدیدار خواهند شد.
@economist_farsii