دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ در ۳۰ اکتبر، نخستین دیدار رودرروی آنها پس از شش سال بود.
اما در این مدت، شی جینپینگ دیگر آن رهبر محتاط سالهای گذشته نیست.
تحلیل تازهای از نشریه The Economist روی بیش از ۱۴ هزار سخنرانی، نوشته و پیام او از سال ۲۰۱۳ تاکنون، تصویری دقیقتر از ذهن و شخصیت او ارائه میدهد.
نتیجه روشن است: شی جینپینگ امروز قاطعتر، مطمئنتر و سلطهگرتر از همیشه سخن میگوید — رهبری که نشستن مقابل او بر سر میز مذاکره آسان نیست.
بلندگوی شی جینپینگ شبکههای اجتماعی نیست، بلکه روزنامه خلق چین است؛ ارگان رسمی حزب کمونیست که با دقت همهی گفتهها و نوشتههای او را در پایگاه دادهای آنلاین ثبت میکند.
از سال ۲۰۱۳ تاکنون، بیش از ۲۰ میلیون نویسه (کاراکتر) از سخنان او جمعآوری شده — یعنی بیست برابر حجم کتاب مقدس به زبان چینی.
پژوهشگران برای تحلیل این حجم عظیم داده از روشهای الگوریتمی استفاده کردهاند تا ببینند کدام واژهها در گذر زمان پررنگتر یا کمرنگتر شدهاند.
در سخنرانیهای اخیر، شی جینپینگ با اعتمادبهنفس بیسابقهای صحبت میکند.
او حالا مرتباً از چین بهعنوان یک «کشور نیرومند» یاد میکند — عبارتی که در سال ۲۰۱۳ فقط در ۷٪ از سخنرانیهایش دیده میشد، اما امسال به ۲۳٪ رسیده است.
عبارت تازهی محبوب او، جملهای است که بارها برای رهبران خارجی تکرار کرده:
«ما در آستانهی تغییراتی هستیم که در صد سال گذشته مشابهی نداشته است.»
این جمله که در گذشته اصلاً وجود نداشت، اکنون در ۱۰٪ از سخنرانیهایش به چشم میخورد.
به نظر میرسد شی جینپینگ بیش از هر زمان دیگری باور دارد که توازن قدرت جهانی در حال حرکت بهسوی چین است.
او از «رنسانس چین» و «پروژهی بزرگ ملی» با شور و حرارت یاد میکند، عبارتی که از ۱٪ در ۲۰۱۳ به ۱۵٪ افزایش یافته است.
در همین حال، رشد تنشها بر سر تایوان — جزیرهای با حکومت دموکراتیک — باعث شده اشارههای او به آن نیز از ۴٪ به ۷٪ افزایش یابد.
شی جینپینگ در سالهای اخیر تمرکز خود را از رشد صرف اقتصادی به رشد فناورانه و باکیفیت منتقل کرده است.
واژهی «کیفیت بالا» (High Quality) بیشترین رشد را در میان همهی اصطلاحات داشته — از ۳٪ به ۴۰٪ از کل سخنرانیهای او.
کلمات «دیجیتال» (از ۱٪ به ۱۴٪) و «فناوری» (از ۱۷٪ به ۲۷٪) هم جهش چشمگیری داشتهاند.
او گهگاه از خودروهای برقی و پهپادها حرف میزند، اما بیش از هر چیز به یک حوزه علاقه دارد:
«هوش مصنوعی» — واژهای که در سال جاری در ۱۳٪ از سخنرانیهایش تکرار شده، در حالی که تا چند سال پیش تقریباً ناشناخته بود.
اما تغییر لحن او از همه چیز جالبتر است.
در واژگان شی جینپینگ، «امید» جای خود را به «قدرت» داده است.
در سال ۲۰۱۳، واژهی hope در نزدیک به نیمی از سخنرانیهایش وجود داشت، اما اکنون تنها در ۲۴٪ از آنها دیده میشود.
در عوض، او بیشتر از همیشه از فعل «حکومت کردن» (از ۱۱٪ به ۲۹٪) استفاده میکند.
همچنین کمتر از گذشته «اهمیت میدهد» (از ۱۹٪ به ۹٪).
در سال ۲۰۱۳ به یک مغازهدار گفته بود:
«مهمترین چیز برایم این است که مردم با آرامش غذا بخورند.»
اما امروز دیگر چنین لحن انسانی و صمیمی در سخنانش شنیده نمیشود.
او دیگر کمتر از «تلاش» (از ۵۳٪ به ۳۸٪) و «باور» (از ۲۱٪ به ۸٪) حرف میزند، اما واژههای «دفاع» (از ۲٪ به ۱۷٪) و «محافظت» (از ۳۵٪ به ۴۹٪) بسیار بیشتر تکرار میشوند.
او امروز کمتر از گذشته از «مشکلات» سخن میگوید (از ۵۲٪ به ۳۶٪) و در عوض از «نظم» (از ۴٪ به ۱۷٪) صحبت میکند — نشانهای از اینکه چین را کشوری در مسیر درست میبیند.
واژههایی مانند «درک کردن»، «بحث»، و «نظرها» هم به حاشیه رفتهاند.
او حالا کمتر میخواهد بفهمد (از ۲۴٪ به ۵٪) و بیشتر میخواهد اشاره کند و فرمان دهد (از ۴۶٪ به ۶۹٪).
عباراتی چون «دوست دارم نظرتان را بشنوم» که در سال ۲۰۱۳ به کار میبرد، امروز تقریباً ناپدید شدهاند.
واژهی «خودانتقادی» هم — که پیشتر بسیار نادر بود (۱٪) — امسال بهکلی از واژگان او حذف شده است.
شی جینپینگ امروز مانند رهبری سخن میگوید که در اوج قدرت خود ایستاده است.
اما همانطور که The Economist در پایان یادآور میشود:
مرز میان اعتمادبهنفس و غرور بسیار باریک است.
📍 جمعبندی:
تحلیل زبان شی جینپینگ نشان میدهد که او اکنون خود را در جایگاه «رهبر تاریخی» میبیند — کسی که مأموریت دارد چین را به جایگاه واقعیاش در جهان بازگرداند.
اما در این مسیر، واژگانش هر روز دستوریتر، بستهتر و پرقدرتتر میشود؛ نشانهای از رهبری که کمتر گوش میدهد و بیشتر فرمان میدهد.