
نام روستای پدریام بیدسکان است، فکر کنم معنایش "محل اسکان بیدها" باشد، نمیدانم. در 20 کیلومتری شمال شهر کوچک فردوس در خراسان جنوبی قرار گرفته، کمی در جادهای خلوت و در میان دشت و صحرا میرانید و به یک سلسله کوه و دره میرسید و روستا در میان آنها قرار دارد. از بقیه روستاها سبزتر و زیباتر است، نکته جالبش قلعهای نظامی است که نمیدانم مال زمان قاجاریه بود یا حمله مغول، خلاصه اماکن تاریخی هم دارد.
دو ماهی از فوت پدربزرگ گذشته بود و عید قربان رسیده بود و خانواده به روستا آمده بود و بساط قربانی و اطعام ملت برپا بود. عید قربان که میشد تعداد خانوارهای روستا از 100 به 300 افزایش مییافت، رسم این بود که هرکه هرچه قربانی میکرد را بین آشنایان و همسایهها تقسیم مینمود و هراز چند گاهی زنگِ در میزد و همسایهای دیگر و تکه گوشتی دیگر. و خب بساط انواع خورشتجات پهن بود و عاشق یک غذای چرب خاص بودم که به آن دلبندی میگفتند، نمیگویم کجای گوسفند را میپزند، در هر صورت غذای نابیست.

در آن بین به خانه عمهی پدرم هم سر زدم، طراحیاش بینظیر بود، ایوانی بسیار زیبا که به باغی شدیدا متراکم از درختان زردآلو و انگور باز میشد و تابستان بود و نور دلانگیزی که از لای برگها به درون خانه میجست و با نسیم همراه میشد. واقعا در آن لحظه به این فکر میکردم که اگر روزی شغلی با مزیت دورکاری گیرآوردم زندگی را به شهری کوچک مثل فردوس یا کاشمر (در سفری دیگر به آنجا رفتم که مفصل است) یا روستای چون بیدسکان منتقل کنم و دور از هیاهو و در مکانی خلوت با اینترنت پرسرعت گذران عمر کنم. اینقدر که این شهرهای جنوب خراسانِ عزیز، دلگشا هستند، خیابانهای بزرگ و خلوت و امن و مردمی که در خانههایشان باز است و بیم دزد نیست و سکوت... چندان خبری از ماشینها هم نیست. حیف که این شهرهای کوچک شریف و IPM و جامعه آکادمیک ندارد و دلم فضای علمی و پرشور دانشگاههای تهران را هم میخواهد... چه انتخاب سختی!

از کوهها به در آمدیم و به دشت و زمین کشاورزی هم سر زدیم و با خود فکر میکردم که با این بحران آب و کوچ مردم به شهرها، آینده روستا و زمینهای اطراف چه خواهد شد؟ روستا و شهرستان خالیالسکنه، کابوس است، امیدم این است که نیاز بشر به درخت و دام، ماندن در روستا را برای برخی موجه نگه دارد. پدر هر سال ما را بدین جا میآورد، به وضوح برای اینکه کمی تعلق به فردوس و بیدسکان را در ما ایجاد کند، شاید کمی موفق شده باشد، گرچه همه فک و فامیلش حال ساکن مشهد و تهراناند و دکتر و مهندس شدهاند و میلی در آنها به روستا نیست و همین که ما هر از چندگاهی میآییم شکرش باقیست.

گاهی فکر میکنم ذاتی بشر است، شاید بخاطر طراحی مغز و سیستم بیناییاش است، که از زرد دشت و سبز درخت و آبی دریاچه و آسمان به وجد آید و شهر، این دوستانِ ذاتیِ بشر را از او گرفته، و این بیرون رفتنها و طبیعتگردیها برای ارضاء همین نیاز است. شهر در مقابل آن چه از آدم میگیرد، آن خانه طبیعی بشر، چه عرضه میکند؟ آن چه بدو واقعا میدهد چقدر میارزد؟ حیف تعلق به دانشگاه دارم، حیف.




