تو شریف طبعا مسئله اپلای زیاد مطرح میشه، و خب بعضیا ممکنه در همین رابطه بخوان تکلیفشون رو با گرایشهای ملیگرایانه و وطندوستانه مشخص کنن و این که چقدر نسبت به جامعهای که ازش میآن تعهد دارن. من خودم کسیام که گرایش ملیگرایانه در من وجود داره، و خب همیشه سعی کردم توجیهی براش پیدا کنم که چرا علاقه و تعهد ما نسبت به جامعهای که صرفا توش به دنیا اومدیم یا درش زندگی میکنیم مُوَجَهه. و خب به نظرم تونستم دلیل خوبی براش پیدا کنم.
ناسیونالیسم لااقل در ایران خیعلی دیدگاه محبوبی نیست، روشنفکرا اون رو برادر فاشیسم و نژادپرستی میدونن و مذهبیون دین و امت رو مهم میدونن نه ملیت. یادم میآد جام ملتهای 2019 بود و میخواستم برم خونه بازی رو ببینم، یکی از بچهها بهم گفت خیعلی خری، نه بخاطر اینکه میخوای بازیو ببینی، چون ناسیونالیستی. در اون لحظه جوابی که بهش دادم این بود که من فرهنگ جامعه و این چیزا رو ارزشمند میدونم، جواب داد «خب اگه تو جامعه دیگهای به دنیا میاومدی فرهنگ اونو ارزشمند میدونستی، پس هیچ کدوم از فرهنگها برتری ندارن.» حالا به طور خاص این جواب خام منو درنظر نگیرید. مسئله اینه که از یک مسلمان یا مسیحی میپرسی که چرا مسلمان یا مسیحی هستی، میگه چون دین برتره، از یه مارکسیست میپرسی میگه چون مارکسیسم ایدئولوژی برتره، از یه آلمانی ناسیونالیست میپرسی، آیا باید انتظار داشت بگه آلمان رو دوست دارم چون آلمان برترین کشوره؟ نتیجتا فیالمثل اگر ایران مشکلات اجتماعی و اقتصادیاش به قدری زیاد باشه که اون رو با هر معیاری پایینتر از آلمان قرار بده، آیا وطندوستِ ایرانی در علاقه و تعهدی که به ایران حس میکنه ناموجهه؟ ینی همه ملل دنیا باید کشور برتر رو دوست داشته باشن و نه جامعه و ملت خودشون رو؟ به نظرم این طور نیست، تو استدلال پایین نشون میدم یک نفر هم موجهه هم شاید حتی مورد انتظاره ازش که ملت خودش رو دوست داشته باشه.
فرض کنید جونز با مادرش تو آمریکا و اسمیت با پدرش تو کانادا زندگی میکنه. از جونز میپرسیم کی رو از همه بیشتر دوست داری؟ میگه مادرم، از اسمیت سوال مشابهی میکنیم، میگه پدرم. از جونز/ اسمیت میپرسیم که آیا مادر/پدر تو بهترین آدم دنیاست؟ اگر عاقل باشند میگن نه، تو هشت میلیارد نفر خیعلی آدما ممکنه باسوادتر، پولدارتر، مهربونتر و بااخلاقتر از مادر/پدر من باشن، نتیجتا آیا جونز و اسمیت در علاقه شدید به والِدشون ناموجهان؟ آیا نسبت به والد خودشون تعهد ندارن؟ اگر معتقدید ناموجهان، پس از دست علاقه به اطرافیانتون بکشید، چون اونها بهترین آدمهای دنیا نیستن، ولی محبوبترین آدمها نزد شما هستند، پس علاقهتون ناموجهه. قطعا افراد موجهاند خانواده یا دوستان خودشون رو بیشتر از بقیه دوست داشته باشند، مادرم رو دوست دارم، بیشتر از یه غریبه یا حتی بیشتر از یک فرد بسیار خوبِ ناشناس، فقط چون مادر منه، نه چیز دیگه، نه چون باسواده یا بااخلاقه یا ثروتمنده، اینها رو نداشته باشه باز هم از همه بیشتر دوسش دارم، صرفا چون باهاش اُنس دارم، قرابت و نزدیکی دارم، صرفا چون مادرمه. فضیلت یک فرد شرط لازم دوست داشتنش نیست، انس و قرابت مهمه. حالا با همین استدلال، آیا جونز موجهه که آمریکا، جامعه آمریکا، و مردم آمریکا، رو بیشتر از بقیه ملتها و کشورها دوست داشته باشه؟ و در عین حال آیا اسمیت هم موجهه که کانادا رو بیشتر دوست داشته باشه؟ اگر درباره والدین و خانواده قائل هستیم که موجهاند، چرا درباره ملت و کشور موجه نباشند؟
بخوام نتایج دیدگاه فوق رو خلاصه کنم، دو تا تز خواهیم داشت:
تز ضعیف ناسیونالیسمِ ابراهیمزاده(همون "ابی" بهتره فک کنم):
افراد موجهاند ملت و کشور خودشون رو بیشتر دوست داشته باشند و خدمت به کشور و ملت خودشون رو تا حدی در اولویت بذارن، همون طور که موجهاند خانوادهشون و دوستانشون رو بیشتر از افراد عادی و ناشناسی جامعه دوست داشته باشند و براشون خرج کنند و کمکشون کنند.
تز قوی ناسیونالیسم ابی:
افراد تا حدی موضفاند و ازشون انتظار میره که ملت و کشور خودشون رو برای خدمت، برای کار و مشکلگشایی و غیره در اولویت بذارن، همون طور که از هر کس انتظار میره که بخش اعظم ثروت و وقتش رو برای خانواده خودش صرف کنه، و به خانواده خودش کمک کنه در مشکلات، حتی اگر خانوادهاش خانواده عالی و ممتازی نباشه. ممکنه فرد از خانوادهاش بیزار باشه، خانوادهاش معتاد باشن، با هم اختلاف داشته باشند و غیره، در این صورت شهودا موجه میدونیم که فرد از خانواده گریزان باشه، ولی در عین حال اگر فرد باز هم نیم نگاهی به خانواده داشته باشه و فراموششون نکنه، این خصلت فرد رو میپسندیم. به طور مشابه موجه میدونیم که در سختیها و بحرانهای اجتماعی و اقتصادی فرد از کشورش گریزان باشه، و در عین حال این که اون رو به کل فراموش نکنه، به نظرمون پسندیده میآد.
در پایان باید بگم که این دیدگاه وطندوستانه به هیچ عنوان به برتریجویی یک ملت و فاشیسم و نژادپرستی ختم نمیشه، هر فردی کشور خودشو دوست داشته باشه، بدون اینکه نشون بده کشورش و خون ملتش هرگونه برتریای داره. نکته دوم اینه که فرد ممکنه گرایشات ملیگرایانه داشته باشه، ولی لازم نیست اولویت اولش کشورش باشه، میتونه دین، ایدئولوژی، اهداف شخصی و یا خانواده در اولویت بالاتری قرار بگیره.
به نظرم این استدلال اعتبار داره و مشکلی درش ندیدم، اگه نقدی هست حتما بگید.