لمینت مادهای مقاوم و همرنگ دندان است که برای پوشاندن لکههای رنگی، شکستگیهای کوچک و بر طرفکردن به هم ریختگیهای دندان کاربرد دارد. لمینت دندان یک نوع ترمیم دندان محسوب میشود و جزو فرآیندهای دندانپزشکی زیبایی است. از لمینت برای ترمیم و هماهنگ کردن اندازه، رنگ و فرم دندانها در درمانهای گوناگون دندانپزشکی استفاده میشود. به دلیل سادگی کار و قابلیت پوشش بالا، این نوع ترمیم محبوبیت بسیار زیادی دارد. لمینت دندان به دو نوع لمینت سرامیکی و کامپوزیتی تقسیم میشود. مراحل لمینت دندان در این دو نوع فرآیند با هم متفاوت است.
لمینتهای سرامیکی مقاومت بسیار بالایی داشته و ثبات رنگ آنها تا مدت زیادی دوام میآورد. لمینتهای کامپوزیتی ثبات رنگ و مقاومت پایینتری دارند اما به دلیل تنوع رنگ بالا و امکان اجرای مستقیم بر روی دندان محبوبیت خاصی دارند.
همان طور که اشاره شد لمینت دندان در دو جنس سرامیکی و کامپوزیتی وجود دارد. این دو نوع لمینت علاوه بر جنس، از نظر نوع ساخت و نصب نیز با یکدیگر تفاوت دارند. برای پاسخ به این سوال که لمینت دندان چگونه انجام میشود؟ باید تفاوت این دو نوع را تشریح کنیم. در ادامه ویژگیها و مشخصههای هر دو نوع لمینت دندان معرفی میشود:
لمینت دندان سرامیکی:
این نوع لمینتها از جنس سرامیک بوده و ساخت آنها توسط لابراتوارهای تخصصی انجام میشود. لمینت سرامیکی مقاومت بسیار زیاد و در عین حال ضخامت بسیار کمی دارد. به همین دلیل شفافیت بیشتری داشته و شباهت زیادی به دندان طبیعی دارد. این نوع لمینت ثبات رنگ بالایی دارد و تا سالها با حفظ ویژگیهای خود دوام میآورد. قیمت این نوع لمینت گرانتر از لمینت کامپوزیتی است.
لمینت دندان کامپوزیتی:
این نوع لمینتها از جنس کامپوزیت هستند. کامپوزیت یک ماده مقاوم همرنگ دندان است که به صورت لایه لایه و مستقیم روی دندان ساخته و نصب میشود. مراحل لمینت دندان کامپوزیتی سادهتر از لمینت سرامیکی است. لمینت کامپوزیتی مقاومت بالایی دارد اما این مقاومت از لمینت سرامیکی کمتر است. همچنین ثبات رنگ در لمینت کامپوزیتی پایینتر است. قیمت لمینت کامپوزیتی ارزانتر از لمینت سرامیکی است.
لمینت سرامیکی به دلیل ساخت در لابراتوار به عنوان لمینت غیر مستقیم، و لمینت کامپوزیتی به دلیل ساخت و اجرا روی دندان به عنوان لمینت مستقیم شناخته میشود. در ادامه مراحل لمینت دندان با هر یک از این دو نوع لمینت را توضیح میدهیم.
همان طور که اشاره شد لمینت دندان سرامیکی را به عنوان لمینت غیر مستقیم نیز میشناسند. مراحل نصب لمینت دندان در این نوع لمینت سختتر و پیچیدهتر از لمینت کامپوزیتی بوده و انجام آن بیشتر زمان میبرد. مراحل انجام لمینت سرامیکی دندان عبارت است از:
اولین جلسه معمولا شامل معاینه و بررسی دندانها میشود. اغلب دندانپزشکان از بیمار میخواهند که عکس دندانهای خود را بگیرد. با استفاده از این عکس پزشکی، دندانپزشک متوجه میشود دندانها در چه شرایطی قرار دارند و اصلا آیا امکان اجرای لمینت روی آنها وجود دارد یا نه؟ در صورتی که پوسیدگیهای گسترده در دندانها اتفاق افتاده باشد، لمینت گزینه مناسبی محسوب نمیشود. همچنین در صورت وجود بیماری و عفونت لثه، اغلب مراحل درمانی لثه باید قبل از لمینت انجام شود.
به هر ترتیب دندانپزشک با گرفتن عکس و معاینه، یک طرح درمانی برای بیمار تعیین میکند. در این طرح تعداد دندانهایی که نیاز به لمینت سرامیکی دارند مشخص میشود. بعد از این کار مراحل لمینت دندان مشخص شده و در عمل وارد فاز درمان میشوید.
انتخاب رنگ لمینت دندان موضوع حساسی است. دندانهای ما به دلایل مختلفی جرم گرفته و رنگی تیرهتر از رنگ طبیعی خود پیدا میکنند. در صورتی که دندانپزشک همین رنگ دندانها را ملاک انتخاب رنگ قرار دهد، ممکن است رنگی تیرهتر از رنگ طبیعی دندان شما انتخاب کند. برای جلوگیری از این اتفاق معمولا دندانپزشک به شما پیشنهاد جرمگیری یا در صورتی که تیرگی آنقدر زیاد نباشد پیشنهاد استفاده از سفیدکنندههای دندان را میدهد.
مرحله بعدی از مراحل لمینت دندان، آمادهسازی دندان برای لمینت است. برای این کار لازم است مقداری از مینای دندان تراشیده شود تا فضا برای قرارگیری لمینت باز شود. این کار توسط یک مته کوچک دندانپزشکی انجام شده و به دلیل سطحی بودن تراش چندان آسیبی به دندان نمیرساند. ممکن است به خاطر ضعیف شدن مینای دندان، در اثر سردی و گرمی کمی حساسیت در دندانهای خود احساس کنید.
بعد از تراش دندان و آمادهسازی آن، نوبت به قالبگیری میرسد. دندانپزشک برای انجام این کار یک تکه موم را در یک قالب گذاشته و دندان را روی آن قرار میدهد. با این کار قالب دندان روی موم مشخص شده و برای لابراتوار دندانپزشکی ارسال میشود.
بعد از ارسال قالب به لابراتوار، فرایند ساخت لمینت سرامیکی آغاز میشود. این یکی از مهمترین مراحل لمینت دندان است. متخصصان دندانسازی در لابراتوار با توجه به قالب، رنگ و اندازه لمینت را مشخص کرده و آن را میسازند. این کار بین 10 تا 15 روز طول میکشد. در این مدت ممکن است از روکش موقت برای پوشش دندانها استفاده شود.
بعد از آماده شدن لمینت توسط لابراتوار، فقط کار نصب لمینت روی دندان باقی میماند. دندانپزشک برای این کار اطمینان حاصل میکند که فاصله لمینت با دندان زیاد نباشد و این فضا به خوبی با چسب مخصوص پر شده باشد. همچنین در هنگام نصب، دندانپزشک سعی میکند فاصلهای بین خط لثه و لمینت به وجود نیاید. در صورتی که به این مسائل توجه کافی نشود، لمینت دندان میتواند بستر مناسبی برای تجمع و تکثیر انواع باکتری و آلودگی شود. به این ترتیب در صورتی که دندانپزشک به خوبی وظایف خود را انجام ندهد خطر عفونت لثه و در نهایت آسیب دیدن لمینت سرامیکی وجود دارد.
انتخاب یک دندانپزشک متخصص که سابقه خوبی در اجرای لمینت داشته باشد میتواند مانع از بروز مشکلاتی مانند این شود. در صورتی که نیاز به اصلاحات کوچکی روی دندان یا لمینت باشد، دندانپزشک آنها را انجام داده و در نهایت لمینت را به دندان شما میچسباند.
همان طور که گفتیم لمینت کامپوزیتی را به عنوان لمینت مستقیم هم معرفی میکنند. دلیل این موضوع این است که لمینت کامپوزیتی، مستقیم روی خود دندان ساخته و اجرا میشود. مراحل این نوع لمینت نیز عبارت است:
برای ترمیم زیبایی لمینت کامپوزیت نیز به معاینه و بررسی دندانهای بیمار نیاز است. دندانپزشک در این مرحله با معاینه و گرفتن عکس از دندانها، به تخمینی راجع به تعداد لمینت کامپوزیتی مورد نیاز میرسد. به این ترتیب یک طرح درمانی برای دندانهای بیمار تهیه میکند.
همچنین در این مرحله، دندانپزشک از سلامت لثه بیمار اطمینان حاصل کرده و در صورت وجود مشکل، درمانهای لازم را به بیمار تجویز میکند. در صورتی که نیازی به اقدامهای دیگر نباشد، قرار برای جلسه پاکسازی گذاشته میشود.
انتخاب رنگ برای لمینت کامپوزیتی نیز مانند انتخاب رنگ برای لمینت سرامیکی است. در این مرحله دندانپزشک پیشنهاد سفید کردن یا جرم گیری دندانها را به بیمار میدهد تا در انتخاب رنگ مشکلی ایجاد نشود. آمادهسازی دندان برای نصب لمینت کامپوزیتی سادهتر از لمینت سرامیکی است و برای آن نیاز چندانی به تراش دندانها وجود ندارد.
مراحل لمینت دندان با جداسازی دندانهای تحت درمان از باقی دندانها ادامه پیدا میکند. این کار بدین جهت انجام میشود که رطوبت باقی دهان به این دندانها نرسد. در این مرحله برای سفت کردن دندانها از نوعی اسید روی آنها استفاده میشود. این اسید همچنین به نصب بهتر کامپوزیت روی دندان کمک قابل توجهی میکند. بعد از این مرحله چسب روی دندان قرار میگیرد. حالا نوبت به اجرای خود کامپوزیت است که به صورت لایه لایه با چسب روی دندان قرار میگیرد. دندانپزشک تا زمانی که به فرم و اندازه مورد نظر برسد، این فرایند را ادامه میدهد. در نهایت با رسیدن به اندازه مناسب، این کار به اتمام رسیده و نوبت به صیقل و جلای کامپوزیت میرسد.
بعد از اینکه لمینت به اندازه و فرمی شبیه به دندانهای معمولی رسید، کار نصب به پایان میرسد. حالا دندانپزشک با استفاده از ابزار مخصوص، کامپوزیت را جلا داده و به شکل دندان طبیعی در میآورد. این مرحله نیاز به تخصص زیبایی بالایی دارد. فرم و رنگ نهایی لمینت کامپوزیت در این مرحله مشخص میشود.
دندانپزشک بسته به تعداد و محل قرارگیری لمینتها به شما نکاتی برای حفظ بهداشت و نگهداری از لمینت آموزش میدهد. لمینت ماده مقاومی است که شباهت بالایی به دندان دارد. ولی واقعیت این است که میزان شکنندگی آن بالاتر از دندان بوده و در صورت فشار بیش از حد ممکن است شکسته شود. به همین ترتیب نکاتی در مورد مسواک کردن داخل دهان و پوشش دادن محدوده پشتی لمینت به شما آموزش داده میشود.
لمینت کامپوزیتی بر خلاف لمینت سرامیکی ثبات رنگ پایینی دارد که بعد از گذشت زمان به بررسی دندانپزشک و ترمیم رنگ نیاز دارد. این کار در حقیقت چیزی نیست جز برداشتن یک لایه سطحی از روی لمینت کامپوزیتی برای رسیدن به رنگ اصلی و مناسب آن.