اگه زیر بغلت یه توده یا ورم حس کردی، کاملاً طبیعیه که نگران بشی، مخصوصاً وقتی نمیدونی چی باعثش شده. خبر خوب اینه که بیشتر این ورمها به خاطر عفونت ساده، التهاب یا واکنش موقتی بدن هستن و چیز خطرناکی نیستن. ولی اگه این ورم بیشتر از ۲-۴ هفته موند، بزرگتر شد، درد داشت یا با تب، کاهش وزن یا تغییر شکل همراه بود، حتماً باید جدی بگیریم و بررسی کنیم.
در ادامه برات به زبان ساده توضیح میدم که چه چیزهایی باعث این ورم میشن، چه علائمی مهمه و کی باید بیای پیش پزشک.
تورم غدد لنفاوی زیر بغل (که پزشکا بهش میگن لنفادنوپاتی اگزیلاری) دلایل مختلفی داره. بیشتر مواقع کاملاً بیخطره و با درمان ساده خوب میشه؛ مثلاً عفونت ویروسی، التهاب پوست یا واکنش بدن به یه چیز موقتی. ولی گاهی هم میتونه نشونه بیماریهای مهمتری مثل مشکلات ایمنی، عفونتهای طولانی یا خیلی نادر، سرطان باشه. برای همین مهمه که دقیق بفهمیم چی باعثش شده.
دلایل شایعش اینا هستن:
· عفونت پستان یا پوست بازو
· ویروس HIV
· ویروس هرپس (تبخال)
· مونونوکلئوز (مونو) و ویروس اپشتینبار
· بیماری خراش گربه
· بیماریهای خودایمنی مثل آرتریت روماتوئید یا لوپوس
· سل
· سارکوئیدوز
بیشتر این ورمها خطرناک نیستن، ولی فقط با معاینه و بررسی دقیق میتونیم خیالمون راحت بشه. اگه ورم موندگار بود یا علائم دیگه داشت، زودتر بیار بررسی کنیم.
وقتی زیر بغلت یه توده پیدا میکنی، ممکنه خیلی استرس بگیری و فکر کنی چیز جدیایه. ولی بیشترشون به خاطر عفونتهای معمولی هستن و با درمان خوب میشن.
علائم رایجش اینا هستن:
1. توده قابل مشاهده یا قابل لمس: یه برجستگی که با چشم دیده میشه یا وقتی دست میزنی حسش میکنی.
2. غدد بزرگتر از ۲ سانتیمتر: اندازه غدد غیرطبیعی بزرگ میشه.
3. تغییر شکل توده: شکلش عوض میشه.
4. درد یا سوزنسوزن شدن: احساس ناراحتی، درد یا گزگز.
5. تب یا لرز: مخصوصاً اگه عفونت باشه.
نه همیشه! خیلی از مواردش فقط به خاطر عفونت یا التهابه و ربطی به سرطان نداره. ولی اگه ورم چند هفته طول بکشه، بزرگتر بشه، یا با تب، کاهش وزن بیدلیل، درد مداوم یا تغییرات ظاهری همراه باشه، باید دقیق بررسی بشه.
فقط حدود ۱ تا ۴ درصد از بیمارایی که با ورم غدد لنفاوی میرن پیش پزشک، واقعاً سرطان دارن. این تورم خودش بیماری نیست، بلکه یه علامته که بدن داره بهت نشون میده یه جایی مشکل داره. بررسی زودتر کمک میکنه سریع بفهمیم چی هست و اگه لازم باشه درمان رو شروع کنیم.
بدن ما وقتی با عفونت یا چیز خارجی روبهرو میشه، غدد لنفاوی رو فعال میکنه تا بجنگه. به همین خاطر ورم میکنن.
اگه این علائم رو دیدی، هرچه زودتر بیا پیش پزشک:
1. تودهای که روزبهروز بزرگتر میشه
2. تودهای که شکل یا نرمی/سختیش عوض میشه
3. تودهای که قرمز یا داغ شده
4. تودهای که درد داره یا ازش ترشح میکنه
تشخیص دقیق علت ورم غدد لنفاوی کار سادهای نیست. پزشک معمولاً معاینه فیزیکی میکنه، آزمایش خون میگیره و ممکنه تصویربرداری هم لازم بشه:
· سیتی اسکن
· عکس قفسه سینه با اشعه ایکس
· MRI
· ماموگرافی
· سونوگرافی (اولتراسوند)
گاهی هم بیوپسی پیشنهاد میشه؛ یعنی با سوزن نازک یه نمونه کوچیک از توده برمیداریم و توی آزمایشگاه چک میکنیم که خوشخیمه یا بدخیم.
مهم اینه که ببینیم تورم فقط یه طرفه (مثلاً فقط زیر بغل راست یا چپ) هست یا دوطرفه. تورم یکطرفه گاهی با عفونت موضعی یا سرطان پستان مرتبطه، ولی همیشه سرطان نیست. تورم دوطرفه هم معمولاً به عفونت ویروسی یا مشکلات سیستمیک مربوط میشه.
درمان بستگی به علت اصلی داره. اگه خوشخیم باشه و مشکلی نداشته باشه، فقط مراقبت و پیگیری کافیه. اگه عفونت یا التهاب باشه، ممکنه داروهای ضدالتهاب یا استروئید بدیم که ورم و درد رو کم کنه.
اگه خیلی نادر باشه و به سرطان مربوط بشه، زود تشخیص دادن خیلی مهمه. در این صورت به متخصص سرطان (انکولوژیست) ارجاعت میدم و بسته به نوع و مرحله بیماری، درمانهایی مثل جراحی برداشتن غدد، جراحی سینه، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا ایمونوتراپی پیشنهاد میشه.
منبع: باشگاه لنف ادم ایران | lymphedemaclub