
دکتر محمد احمدزاده ( PhD,PMP,ACP,ITIL,COBIT)
آدرس لینکدین: https://www.linkedin.com/in/mohammad-ahmadzadeh
شرایط کشور به شدت پیچیده شده است و بالطبع عدم قطعیت و ابهامات زیادی پیش روی کسب و کارها و حتی ما مردم وجود دارد. واقعا آیا میشود در چنین شرایطی برنامه ریزی کرد؟ آن هم از نوع استراتژیک آن؟
اصلا چطور می توانیم مطمئن باشیم این استراتژی ها، دوام بیاورند!؟ اما سوال اینجاست اگر بخواهیم فقط روی این ابهامات و پیچیدگی ها تمرکز کنیم، عملا باید فاتحه برنامه ریزی استراتژیک را خواند!
بگذارید برای پاسخ به این سوال مثالی بزنم.
فکر می کنید شرکت گوگل، ۲۰ سال پیش کجا بوده است؟ آیا برنامه استراتژیک ۲۰ ساله داشته است که بداند ۲۰ سال بعد، یعنی امروز به جایگاه کنونی می رسد؟
بیائید سری به کتاب گوگل چگونه کار می کند آقای اریک اشمیت، مدیرعامل سابق گوگل بزنیم.
گوگل ابتدا به عنوان یک شرکت خصوصی در ۴ سپتامبر ۱۹۹۸ ثبت شد و فروش اولیه سهام آن در ۱۹ اوت ۲۰۰۴ انجام شد. لری پیج و سرگئی برین و همچنین اریک اشمیت که بعدها از شرکت آلفابت به گوگل آمد، قبول کردند که به مدت بیست سال، یعنی تا سال ۲۰۲۴ در کنار هم کار کنند. که البته این موضوع عملی نشد!
مدیرعامل سابق گوگل، اریک اشمیت به عنوان مدیر فناوری که توانایی اش در آلفابت و اپل اثبات شده بود به گوگل آمد. در آن زمان ، این شرکت بخاطر انجام امور متفاوتی شناخته شده بود ، چیزهایی که منعکس کننده اصول و یا اغلب متعارض اصول بنیانگذاران اصلی آن لری پیج و سرگئی برین بود. اریک فهمید که اگر می خواهد گوگل را به موفقیت برساند ، مجبوراست همه آنچه را که فکر می کرد در مورد مدیریت و تجارت می داند، فراموش کند.
احتمالا وی به این جمله آلوین تافلر فکر می کرده است:بیسوادان قرن ۲۱، کسانی نیستند که نمی توانند بخوانند و بنویسند؛ بلکه کسانی هستند که نمی توانند بیاموزند، آموخته های کهنه را دور بریزند و دوباره بیاموزند!”
امروز ، گوگل نمادی جهانی است که به طور مرتب مرزهای نوآوری را در زمینه های مختلفی جا به جا می کند.
اریک می گوید، خلاقان هوشمند خون حیاتی گوگل هستند. آن ها همان کارمندانی هستند که گوگل برای استخدام به دنبالشان می گردد؛ متفکران مستقلی که نه تنها در حوزه تخصصی خود استاداند، بلکه دارای دیگر ویژگی های لازم برای رشد در محیط خودشان نیز هستند. اشمیت معتقد است که موفقیت اصلی گوگل بیشتر به خاطر تمرکز گوگل بر استخدام خلاقان هوشمند و دادن آزادی عمل کامل به این کارمندان بوده است. چرا این امر اینقدر مهم است؟ چون پایه و اساس برای موفقیت و تعالی مستمر محصول، سرعت است. با بکارگیری افرادی که بتوانید به تصمیمات چابک آن ها اعتماد کنید، می توانید از بسیاری از بروکراسی هایی که اکثر شرکت ها را کند می کند اجتناب نمایید.در نهایت تعجب، این مدل شرکت های آمریکایی نیست؛ بلکه یک مدل دانشگاهی است که در آن دانشجویان نه تنها توسط استادان خود هدایت و ارشاد می شوند بلکه برای کشف هر موضوعی که فکر می کنند مفید است، آزادی عمل دارند. دلیل این که دفتر اصلی گوگل به عنوان یک دانشگاه معروف شده همین است.
دوره آموزشی مرتبط با این مقاله
این طرز تفکر جدید به برنامه ریزی استراتژیک چابک و یا بطور خلاصه اجایل استراتژی معروف است.
این اجایل استراتژی است که می تواند با سرعتی که امروزه جهان و تکنولوژی در حال تغییر است، خود را تطبیق دهد و بقای یک کسب و کار را تضمین کند. اجایل استراتژی، راهبردی جدید در کسب و کار است که دائما در حال تغییر است. یکی از اولین تغییراتی که در گوگل انجام شد، اجرای طرحی بود که میگوید:
هرگز پایه کسب و کارتان را بر اساس یک نقشه طرح ریزی نکنید بلکه برای پیشبرد آن، یک استراتژی پایهای داشته باشد. چیزی شبیه مانیفست های ۴ گانه چابک.
چراکه نقشه مانند یک مایع است در حالی که طرح پایه یا مانیفست، یک اصل استوار است.
این اصل به شدت با جهان ووکا تطابق دارد. در جهان ووکا (VUCA world) یعنی جهانی نوسانی همراه با شرایط ناپایدار و غیر قابل پیشگویی(volatility)، سرشار از عدم قطعیت (uncertainty) و شرایط پیچیده ای که در آن نادانسته ها بر دانسته ها برتری یافته است (complexity)، و در نهایت جهانی مبهم و رازآلود (ambiguity) ، بهترین استراتژی ها، چنانچه بصورت چابک طراحی، به روزآوری و بهینه نشوند ، در نهایت نفعی برای سازمان نخواهند داشت .
اجایل استراتژی، رویکرد و چارچوبی نوین و مناسب جهت بسط، گسترش و اجرای موفقیت آمیز استراتژی های پرتغییر و پرریسک در سازمان ها، بخصوص سازمان های ایرانی است.
اجایل استراتژی اغلب هنگامی استفاده می شود که عدم اطمینان زیادی در مورد نیازمندیها و راه حل های پاسخ به این نیازمندی ها وجود داشه باشد. به همین دلیل، ابتدا چشم انداز و نقشه راه محصولات و خدمات یک ساله کسب و کار، تدوین و تنظیم شده و سپس در طول مسیر و در قالب بازه های زمانی مشخص، برنامه استراتژیک، بصورت تدریجی، افزایشی و تکرارپذیر، تکمیل می گردد.

برنامه ریزی چابک ، علاوه بر چشم انداز و نقشه راه محصولات و خدمات یک ساله ، استراتژی های کسب و کار را در بازه های زمانی ۳ ماهه، تدوین و اجرا می نماید.
سپس مطابق با شرایط کسب و کار،نتایج مورد ارزیابی مجدد قرار می گیرد تا اطمینان حاصل شود که چه میزان از اهداف استراتژیک حاصل شده است. سپس برای بازه ۳ ماهه بعدی برنامه ریزی می شود.
این نظام با ارایه رویکردی چابک و اجرایی، ضمن تبدیل اهداف و برنامه های یک ساله به اهداف ، پروژه ها و عملیات سه ماهه، ماهانه و حتی هفتگی، می کوشد تا همراهی کارکنان در راستای تحقق اهداف و چشم انداز سازمان را به طور موثر ایجاد نماید.
دوره آموزشی مرتبط با این مقاله
استراتژی چابک، نقشه ای است که برنامه استراتژیک سازمان را بصورت افزایشی و تدریجی شفاف می نماید. مبتنی بر انطباق مداوم است و بازخوردها و تجربیات مشتریان را در طول زمان در پالایش و بهبود قابلیت ها و تبدیل آن به ارزش های نوآورانه و مدل های درآمدزائی جدید، بکار می گیرد..
بخشی از استراتژی های کسب و کارها، قابل پیشبینی است. آنها را نهایی کنید. اما قبل از اجرای آن استراتژی، آن را با شرایط جهان ووکا یعنی شرایط ناپایدار و غیر قابل پیشگویی، سرشار از عدم قطعیت، پر از پیچیدگی و نادانسته ها و در نهایت پر از ابهام چک کنید. اگر استراتژی تان در چنین شرایط ووکاگونه ای به نتایج مثبت رسید، که عالی است. اما اگر خیر، استراتژی ها خود را به روز کنید و از خود این تغییر استراتژی نیز درس بگیرید.
نظرات و سوالات ارزشمند تان را با من و در پایین همین مطلب به اشتراک بگذارید.
ارادت- محمد احمدزاده