ویرگول
ورودثبت نام
Dr Mohammad Khosravi - دکتر محمد خسروی
Dr Mohammad Khosravi - دکتر محمد خسرویعضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز - PhD Immunology; Tehran University - مدیرعامل شرکت آریا آزمای آویسا
Dr Mohammad Khosravi - دکتر محمد خسروی
Dr Mohammad Khosravi - دکتر محمد خسروی
خواندن ۶ دقیقه·۷ سال پیش

نانوذرات ایمونومگنت


آنچه باید درباره­ی روش جداسازی مغناطیسی (Immunomagnetic Separation) و نانوذرات ایمونومگنت (Immunomagnetic Beads) بدانیم:

مقدّمه:

تعریف کلّی: در روش جداسازی مغناطیسی (Immunomagnetic Separation) به کمک نیروی مغناطیس نانوذرات آهن میکروارگانیسم هدف از سایر میکروارگانیسم‌های غیرهدف و اجزای مهارکننده نمونه جدا می‌شود و سلول‌های هدف در حجم کمتری تمرکز می‌یابند.

تاریخچه: روش جداسازی مغناطیسی یک روش ساده اما قدرتمند برای جداسازی میکروارگانیسم موردنظر از سوسپانسیون­های ناهمگن است، مانند مواردی که در غذا، نمونه­های بالینی و مدفوع با آنها مواجه می­شویم. برای نخستین بار در ابتدای دهه­ی 1900 میلادی Johne و همکارانش از این روش برای جداسازی پاتوژن­های باکتریایی از نمونه­های شیر بهره بردند. پس از آن Cudjoe و همکارانش و همچنینOlsvik و همکاران، از این روش برای جداسازی باکتری­های پاتوژن از نمونه­های غذایی استفاده کردند. در ادامه، این روش در نمونه­های مختلف بالینی و غذایی توسط Muramatsu و همکاران،Skjerve و همکاران وی مورد استفاده قرارگرفته و موفق نیز بوده است. برای نخستین بار در سال 1998 روش جداسازی مغناطیسی توسط Grant برای جداسازی باکتری مایکوباکتریوم اویوم تحت­گونه­ی پاراتوبرکلوزیس از نمونه­ی شیر شرح داده شد. از این روش برای جداسازی پاتوژن­های هدف از مایع مغزی نخاعی و مدفوع بیماران مبتلا به ایدز نیز استفاده شده است.

روش جداسازی مغناطیسی؛ چرایی و چگونگی:

فلسفه­ی پیدایش روش جداسازی مغناطیسی: روش جداسازی مغناطیسی در کنار دیگر روش­های تشخیصی، برای ردیابی ارگانیسم­های بیماری­زا به کار گرفته می­شود. روش­های تشخیصی مختلف برای شناسایی میکروارگانیسم­های موردنظر حائز نقاط ضعفی هستند. برای روشن شدن بیشتر موضوع به توضیح مختصری درباره­ی دیگر روش­ها می­پردازیم:

روش کشت باکتریایی: این روش در عین حال که در زمینه شناسایی بسیاری از عوامل بیماری­زا به عنوان روش استاندارد طلایی برگزیده شده است اما؛ در معرض آلودگی با سایر پاتوژن­های غیرهدف است. برای باکتری­های کند رشد و نیازمند به پالایش شیمیایی روش کشت بسیار زمان­بر بوده و دارای مراحل پیچیده و پرزحمت است و نیز احتمال آسیب به سلول­های هدف حین پالایش شیمیایی دائما چالش­برانگیز می­باشد. حساسیت این روش برای برخی پاتوژن­ها در نمونه­های بالینی با غلظت­های پایین پاتوژن هدف ضعیف گزارش شده است.

روش PCR: این روش برای تشخیص میکروارگانیسم­های بیماری­زا سریع و دارای حساسیت بالا می­باشد اما؛ هر نمونه­ی بالینی یا مواد غذایی حائز اجزای پروتئینی و ترکیباتی هستند که از آن­ها به عنوان مهارکننده­های روش PCR یاد می­شود و موجب کاهش چشمگیری در حساسیت این روش می­شود.

روش الایزا: برای تشخیص آلودگی و غربالگری، سرم بهترین نمونه و الایزا مطمئن‌ترین، سریع‌ترین و ساده‌ترین روش است اما؛ حساسیت آزمایشات مبتنی بر الایزا برای برخی پاتوژن­ها ضعیف و نتایج آن همواره محل بحث می­باشد.

با توجه به تمامی این نقصان­ها در سایر روش­های تشخیصی، روش جداسازی مغناطیسی به وجود آمده تا به کمک خاصیت مغناطیسی نانوذرات آهن میکروارگانیسم هدف را از سایر میکروارگانیسم‌های غیرهدف و اجزای مهارکننده نمونه جدا کند و سلول‌های هدف را در حجم کمتری متمرکز سازد. به‌ طور خلاصه، مزیت روش جداسازی مغناطیسی این است که خاصیت ویژگی تحلیلی و حساسیت روش تشخیصی بعدی را به میزان چشمگیری افزایش می­دهد.

در نتیجه ابداع روش جداسازی مغناطیسی و تولید نانوذرات ایمونومگنت برای نیل به دو هدف کلی صورت گرفته است:

1) افزايش حساسيت روش­هاي تشخيصي: جهت انجام آزمون­هاي تشخيصي به صورت تصادفي قسمت اندكي از نمونه مورد آزمون انتخاب و بررسي مي­شود؛ در شرايط ميزان اندك و يا پراكنش ناهمگون هدف در زمينه مورد بررسي احتمال منفي كاذب شدن نتيجه آزمايش افزايش مي­يابد. نانوذرات ايمونومگنت با تخليص چند هزار برابري هدف در حجم مورد بررسي منجر به افزايش چشم­گير حساسيت آزمون­هاي تشخيصي خواهد شد.

2) تخليص و جداسازي هدف مدنظر از زمينه­هاي مختلف: نمونه­هاي مورد ارزيابي در آزمايش­هاي مختلف اغلب در بردارنده تركيبات مخل آزمون است؛ لذا جداسازي عامل مد نظر منجر به رفع اين نقص خواهد شد. نانوذرات ايمونومگنت جداسازي هدف از زمينه­هاي مختلف از قبيل نمونه­هاي خون، شير، مدفوع، ادرار، آب و خاك را امكان­پذير مي­نمايند.

ساختار و روش کار نانوذرات ایمونومگنت:

در روش جداسازی مغناطیسی برای ایجاد نوعی واکنش حساس بین نانوذرات مغناطیسی و پاتوژن هدف، سطح نانوذرات مغناطیسی معمولا با مولکول‌های تشخیصی‌زیستی مانند آنتی‌بادی، آپتامر، بیوپروتئین و یا کربوهیدرات پوشانده می­شود؛ که امکان تشخیص و هدف‌گیری میکروارگانیسم موردنظر را فراهم می‌سازد. روش جداسازی مغناطیسی متکی بر برهم‌کنش بین آنتی‌ژن‌های سطح سلولی پاتوژن هدف و مولکول‌های تشخیصی‌زیستی متصل­شده به نانوذرات پارامغناطیس است. به عنوان مثال اگر آنتی‌بادی‌های مناسب بر علیه آنتی‌ژن‌های سطحی پاتوژن X تولید یا بهینه شود، می­توان به وسیله­ی روش جداسازی مغناطیسی این ارگانیسم را به صورت انتخابی از نمونه‌های بالینی و مواد غذایی جداسازی و تغلیظ نمود، بنابراین ویژگی و حساسیت روش‌های تشخیصی بعدی بهبود می‌یابد.

سیر تکاملی نانوذرات ایمونومگنت:

روش جداسازی مغناطیسی نیز همانند سایر روش­های شناسایی میکروارگانیسم­ها دارای نقاط ضعف مشخصی است؛ که در سیر تکامل این به رفع این نواقص پرداخته شده است. مهم­ترین نقطه ضعف روش جداسازی مغناطیسی اتصال غیراختصاصی است. دو نوع اتصال غیراختصاصی برای نانوذرات ایمونومگنت توصیف کرده­اند. اولین نوع مشاهده شده، زمانی­ست که نانوذرات پارامغناطیس بدون پوشش استفاده می­شده و درصد اتصال پاتوژن­های غیرهدف کمتر از % 11 بوده است. این امر ناشی از اتصال غیراختصاصی سطحی نانوذرات پارامغناطیس و میکروارگانیسم­های غیرهدف است که احتمالا به دلیل پیوندهای الکترواستاتیک یا نیروهای واندروالسی می­باشد. نوع دوم اتصال غیر اختصاصی که بیش از % 11 رخ می­دهد، ناشی از واکنش متقابل بین لیگاند پوششی (پپتید یا آنتی­بادی) و معمولا پاتوژن­هایی رخ می­دهد که ارتباط نزدیک با هدف دارند اما خود هدف نیستند. چالش­های مربوط به اتصال غیراختصاصی به ایمونومگنت­ها را می­توان در سیر تکاملی این روش، با پوشش نانوذرات پارامغناطیس با لیگاندهای خاص حل کرد.

در ابتدای ابداع روش جداسازی مغناطیسی از آنتی­بادی پلی­کلونال به عنوان ملکول­ زیستی­-تشخیصی برای پوشاندن سطح نانوذرات آهن استفاده شد؛ اما به دلیل بروز مشکل اتصال غیراختصاصی پس از مدتی به آنتی­بادی­های منوکلونال و سپس به ملکول­های زیستی دیگری مانند پپتیدها روی آورده شد. به کار بردن لیگاندهای تشخیصی اختصاصی­تر برای پوشاندن روی سطح نانوذرات مغناطیس موجب بالاتر رفتن هزینه­ی سنتز نانوذرات ایمونومگنت نیز می­شد؛ که خود عاملی مهم در دور کردن این محصول کارآمد بیولوژیک از بازار تجاری بود.

به روزترین روش­ها در سنتز نانوذرات ایمونومگنت از پپتیدهای مشتق شده به روش بیوپنینگ به عنوان ملکول زیستی-تشخیصی پوشاننده سطح نانوذرات آهن برای به دام انداختن پاتوژن هدف استفاده می­کنند. علاوه بر این پپتیدها، امروزه برای جداسازی به روش ایمنی مغناطیسی از Immunomagnetic Dynabeads نیز استفاده می­شود؛ در این روش پاتوژن هدف با استفاده از نانوذرات آهن پوشیده شده با آنتی‌بادی‌های پلی‌کلونال خرگوشی ضد پاتوژن هدف و IgG ضد خرگوش بز (BioMag)، شناسایی می­شود.

جداسازی مغناطیسی به روش آریاآزمای آویسا:

روش نوین سنتز نانوذرات ایمونومگنت که طی تحقیقات پیشرفته و مداوم در آزمایشگاه­های شرکت آریاآزمای­آویسا بهینه شده است؛ ضمن استفاده از پلی­کلونال آنتی­بادی ضد پاتوژن هدف برای به دام انداختن آن، از ترکیباتی پوششی نوینی نیز بهره برده است که سبب می­شود، اتصالات غیراختصاصی از هر دو نوع به حداقل برسد.

در حالی که به طور معمول، امروزه از اتصال­دهنده­های EDC-NHS برای پوشاندن مولکول­های زیستی­-تشخیصی روی سطح نانوذرات آهن بهره­می­برند؛ در روش نوین آریاآزمای آویسا برای سنتز نانوذرات ایمونومگنت از اتصال­دهنده­های شیمیایی­ای استفاده می­شود که پایداری بیشتری برای نانوذرات ایمونومگنت فراهم نموده و میل اتصال مولکول زیستی-تشخیصی را به نانوذرات آهن در مقایسه با روش­های موجود افزایش می­دهد.

به کار گرفتن پلی­کلونال آنتی­بادی از طرفی موجب کاهش چشم­گیر هزینه­ی سنتز نانوذرات ایمونومگنت می­شود و از دیگر سو به دلیل اینکه تمامی اپی­تاپ­های سطحی پاتوژن موردنظر را هدف قرار می­دهد، باعث ایجاد کارایی مناسبی در به دام انداختن پاتوژن هدف می­گردد.

همه­ی این­ها در حالی صورت پذیرفته است که طی این روش ابداعی، به دلیل استفاده از ترکیبات شیمیایی بلاک­کننده با کفایت امکان اتصال پاتوژن­های غیرهدف به سطح نانوذرات پارامغناطیس به حداقل رسیده است و همچنین مجاورسازی آنتی­بادی­های پلی­کلونال تخلیص شده با پاتوژن­های مشابه به هدف، احتمال واکنش متقاطع را به میزان زیادی کاهش داده است.

تصویر میکروسکوپ الکترونی از نانوذرات ایمونومگنت
تصویر میکروسکوپ الکترونی از نانوذرات ایمونومگنت


۴
۰
Dr Mohammad Khosravi - دکتر محمد خسروی
Dr Mohammad Khosravi - دکتر محمد خسروی
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز - PhD Immunology; Tehran University - مدیرعامل شرکت آریا آزمای آویسا
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید