
منتشر شده: ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۵:۲۲ بعد از ظهر به وقت گرینویچ نویسنده پاتریک ای. شیا- مدرس ارشد روابط بینالملل و حکومت جهانی، دانشگاه گلاسگو
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اخیراً اعلام کرد که روسیه ۵۰ روز فرصت دارد تا به جنگ خود در اوکراین پایان دهد. در غیر این صورت، با تحریمهای ثانویه جامعی روبرو خواهد شد که کشورهایی را که به تجارت با مسکو ادامه میدهند، هدف قرار میدهد.
در ۱۵ ژوئیه، ترامپ هنگام توصیف اقدامات جدیدی که تعرفههای ۱۰۰ درصدی را بر هر کشوری که صادرات روسیه را خریداری میکند، اعمال میکند، هشدار داد: "این اقدامات بسیار گزنده هستند. بسیار قابل توجه هستند. و برای کشورهای درگیر بسیار بد خواهند بود."
تحریمهای ثانویه نه تنها روسیه را مستقیماً هدف قرار میدهند، بلکه دسترسی هر کشوری را که با مسکو روابط تجاری برقرار میکند، به بازارهای ایالات متحده قطع میکنند. پیامدهای اقتصادی آن بر زنجیرههای تأمین جهانی تأثیر میگذارد و اقتصادهای بزرگی مانند چین و هند را که به شریانهای تجاری روسیه تبدیل شدهاند، هدف قرار میدهد.
با وجود تهدیدهای شدید، بورس مسکو بلافاصله پس از اعلام ترامپ ۲.۷ درصد افزایش یافت. ارزش روبل روسیه نیز تقویت شد. در مقیاس جهانی، به نظر میرسد بازارهای نفت آرام شدهاند و این نشان میدهد که معاملهگران هیچ خطر قریبالوقوعی را نمیبینند.
اخبار خود را از کارشناسان واقعی، مستقیماً به صندوق ورودی خود دریافت کنید. برای دریافت آخرین پوشش خبری و تحقیقاتی The Conversation UK، از سیاست و تجارت گرفته تا هنر و علوم، در خبرنامه روزانه ما ثبت نام کنید.
این واکنش بازار با مسکوی بیتفاوت همزمان شد. در حالی که بیانیههای رسمی اشاره میکردند که روسیه برای «تحلیل آنچه در واشنگتن گفته شد» به زمان نیاز دارد، بیانیههای دیگر حاکی از آن بود که این تهدیدها هیچ تاثیری نخواهند داشت. به عنوان مثال، دیمیتری مدودف، رئیس جمهور سابق روسیه، در رسانههای اجتماعی اعلام کرد که «روسیه اهمیتی به تهدیدات ترامپ نمیدهد».
واکنش مثبت بازار و عدم وحشت مقامات روسی، چیزی بیش از یک شک و تردید ساده در مورد تمایل ترامپ به پیگیری را به ما نشان میدهد.
اگر سرمایهگذاران به اعتبار ترامپ شک داشتند، انتظار بیتفاوتی بازار را داشتیم، نه اشتیاق. در عوض، این واکنش نشان میدهد که بازارهای مالی انتظار پاسخ قویتری از ایالات متحده را داشتند. همانطور که آرتیوم نیکولایف، تحلیلگر Invest Era، به شوخی گفت: «ترامپ پایینتر از انتظارات بازار عمل کرد.»
یک مهلت، نه یک تهدید
تهدید ترامپ نه تنها غیرقابل باور است - واکنش مثبت بازار در روسیه نشان میدهد که این یک هدیه برای مسکو است. اولتیماتوم ۵۰ روزه نه به عنوان یک ضربالاجل، بلکه به عنوان یک مهلت تلقی میشود، به این معنی که تقریباً دو ماه عدم اقدام تضمین شده از سوی ایالات متحده وجود خواهد داشت.
این به روسیه زمان بیشتری میدهد تا بدون مواجهه با فشار اقتصادی جدید، برتریهای نظامی خود را در اوکراین اعمال کند. پنجاه روز همچنین در سیاست آمریکا زمان زیادی است، جایی که تقریباً مطمئناً بحرانهای دیگری برای منحرف کردن توجه از جنگ به وجود خواهد آمد.
مهمتر از همه، تهدید ترامپ به طور فعال تلاشهای جدیتر تحریمها را که در کنگره ایالات متحده در حال افزایش بود، تضعیف میکند. یک لایحه دو حزبی در حال پیشبرد یک بسته تحریمی بسیار شدیدتر است که تعرفههای ثانویه تا ۵۰۰٪ را پیشنهاد میدهد و مهمتر از همه، توانایی رئیس جمهور برای چشمپوشی از آنها را به شدت محدود میکند.
ترامپ با شروع ابتکار عمل خود، کنترل دستور کار سیاست را به دست گرفت. پس از صدور اولتیماتوم، جان تون، رهبر اکثریت سنای ایالات متحده، اعلام کرد که هرگونه رأیگیری در مورد لایحه تحریمهای شدیدتر تا پس از دوره ۵۰ روزه به تعویق خواهد افتاد. این امر عملاً تهدید معتبرتری را که کرملین با آن مواجه است، متوقف میکند.
این ماجرا، مشکلی را در تلاشهای ایالات متحده برای استفاده از سیاست اقتصادی در روابط بینالملل برجسته میکند. سه عامل با هم ترکیب شدهاند تا اعتبار تهدیدهای ترامپ را تضعیف کنند.
اول، سابقه خود ترامپ است. بازارهای مالی چنان به اعلام تعرفههای شدید توسط دولت عادت کردهاند که آنها را به تأخیر میاندازند، تضعیف میکنند یا رها میکنند که عبارت "تاکو"، مخفف "ترامپ همیشه از موضع خود عقبنشینی میکند"، در محافل مالی مورد توجه قرار گرفته است.
این شهرت برای عدم پایبندی به تهدیدها به این معنی است که دشمنان و بازارها به طور یکسان یاد گرفتهاند که احتمال بالای عقبنشینی را در نظر بگیرند.
دوم، اعتبار دولت به دلیل فقدان پاسخگویی سیاسی داخلی تضعیف شده است.
تحقیق در مورد اعتبار دموکراتیک در روابط بینالملل بر این نکته تأکید دارد که چگونه محدودیتهای داخلی - آنچه دانشمندان علوم سیاسی آن را «هزینههای مخاطب» مینامند - میتوانند به طور متناقضی تعهدات بینالمللی یک کشور را تقویت کنند.
وقتی رهبران میدانند که به دلیل عقبنشینی از یک تهدید با مجازات سیاسی از سوی رأیدهندگان یا مجلس قانونگذاری مواجه خواهند شد، تهدیدهای آنها وزن بیشتری پیدا میکند. با این حال، اکراه عمومی کنگره برای محدود کردن ترامپ این منطق را تضعیف میکند. این به دشمنان نشان میدهد که تهدیدها میتوانند بدون پیامد انجام شوند و اثربخشی آنها را از بین ببرند.
و سوم، اجبار اقتصادی مؤثر نیاز به یک دستگاه دیپلماتیک و بوروکراتیک قوی برای اجرا و اعمال آن دارد. تضعیف سیستماتیک وزارت امور خارجه و توقف برنامههای آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده (USAID) زیرساختهای دیپلماتیک لازم برای فشار اقتصادی پایدار را از بین میبرد.
تحریمهای مؤثر نیاز به هماهنگی دقیق با متحدان دارد که دولت ترامپ آن را تضعیف کرده است. علاوه بر این، اجبار اقتصادی مؤثر نیاز به برنامهریزی و تعهد معتبر به اجرا دارد که همه اینها بدون یک هیئت دیپلماتیک حرفهای غیرممکن است.
به نظر میرسد سرمایهگذاران و دولتهای خارجی شرط بستهاند که این ترکیب از تناقضات ریاست جمهوری، فقدان پاسخگویی داخلی و دستگاه دیپلماسی ضعیف، هرگونه تهدیدی را بیشتر به یک نمایش سیاسی تبدیل میکند تا یک اجبار اقتصادی واقعی. افزایش قیمتها در بازارهای روسیه نشانه روشنی بود مبنی بر اینکه تهدیدات اقتصادی آمریکا کمتر ترسناک شدهاند.