ساعت ۸ صبح است. با انرژی وارد دفتر میشوید. لیوان چای را میگذارید، کامپیوتر را روشن میکنید و با خودتان میگویید: «امروز روز مهمی است. باید آن گزارش را تمام کنم، با دو مشتری صحبت کنم و به فکر قیمتگذاری جدید باشم.»
ساعت ۱۰ صبح: ده تب باز است. یک تماس بیربط، دو خبر اقتصادی درباره نرخ ارز، سه پیام واتساپ از تیم فروش و یک ایمیل از حسابدار. چایتان سرد شده. به صفحه نگاه میکنید و میبینید از آن سه کار مهم، حتی یکی را هم شروع نکردهاید. و بدتر از همه، احساس میکنید مغزتان خالی شده است.
اگر این صحنه برایتان آشناست، بدانید که تنها نیستید. من دکتر کامران رخشانی هستم، مدیرعامل شرکت «مدیران برتر» و سالهاست با مدیرانی کار میکنم که در همین وضعیت گیر کردهاند. اما خبر خوب این است که مشکل شما کمبود زمان نیست. مشکل شما هزینه پنهان جابهجایی ذهنی است.
هر بار که از یک کار به کار دیگر میپرید، مغزتان باید انرژی مصرف کند تا دوباره تمرکز بسازد. روانشناسان به این پدیده میگویند «هزینه جابهجایی» (Switching Cost). در شرایط عادی، این هزینه قابل مدیریت است. اما در اقتصاد پرنوسان ایران—با تورم بالای ۸۰ درصد، نرخ ارز متغیر، بخشنامههای ناگهانی و فشارهای معیشتی—این هزینه چند برابر میشود.
چرا؟ چون ذهن شما مدام مشغول چک کردن قیمت ارز، اخبار، نگرانیهای مالی و تصمیمهای فوری است. نتیجهاش این است که شب که به خانه میروید، خستهاید اما حس میکنید کار مهمی انجام ندادهاید. و این حس، بدترین دشمن انگیزه یک مدیر است.
قانون ۹۰-۹۰ میگوید: روز کاریات را به بلوکهای ۹۰ دقیقهای تقسیم کن. یک بلوک، کار عمیق. یک بلوک، بازیابی هدفمند.
حالا دقت کنید. این قانون نمیگوید ۹۰ دقیقه کار کن و ۹۰ دقیقه برو اینستاگرام. نه. بازیابی هدفمند یعنی کاری که مغزت را از حالت تصمیمگیری خارج کند؛ قدم زدن، آب خوردن، نگاه کردن به یک نقطه دور، یا حتی رسیدگی به کارهای سبک و مکانیکی. اما نه خبر، نه شبکه اجتماعی، نه تصمیمگیری جدید.
در بلوک ۹۰ دقیقهای کار عمیق، فقط یک هدف داری. یک هدف. گوشی روی حالت پرواز. تبهای اضافی بسته. در را ببند. به تیمت بگو تا ۹۰ دقیقه آینده فقط برای موضوع اورژانسی مزاحمت ایجاد کنند. و مهمتر از همه، آن ۹۰ دقیقه را به سنگینترین و مهمترین کار آن روز بده. نه به ایمیل. نه به پاسخ دادن به پیامهای بیاهمیت. به کاری که اگر انجام شود، بقیه روزت را سبک میکند.
بدن و مغز ما در چرخههای تقریبی نود دقیقهای انرژی و هوشیاری کار میکنند. این چرخهها را ریتمهای اولترادیان (Ultradian Rhythms) مینامند. بعد از یک بازه تمرکز بالا، کیفیت تصمیمگیری افت میکند. اگر با زور ادامه بدهی، فقط ساعت کار را زیاد کردهای، نه خروجی. و در اقتصادی که هر تصمیم اشتباه هزینه واقعی دارد، کیفیت تصمیم از کمیت ساعت مهمتر است.
تحقیقات نشان میدهد که مدیرانی که کار عمیق و بدون وقفه انجام میدهند، نه تنها خروجی بهتری دارند، بلکه در تصمیمهای استراتژیک نیز دقیقتر عمل میکنند. در بازاری که حاشیه سود تحت فشار است، همین دقت، تفاوت بین بقا و رشد است.
قبل از اینکه تلگرام و واتساپ را باز کنی، یک کارت بردار و بنویس: «مهمترین کار امروز من این است...». بعد ۹۰ دقیقه فقط همان را انجام بده. بعد از ۹۰ دقیقه، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بلند شو، راه برو، آب بخور، به صفحه نگاه نکن. بعد اگر شد، یک بلوک ۹۰ دقیقهای دیگر. و در پایان روز، فقط یک سؤال از خودت بپرس: «امروز چند بلوک تمرکز واقعی داشتم؟» نه «چند ساعت سر کار بودم؟»
این قانون، ساده است. اما ساده بودن به معنی آسان بودن نیست. اگر یک هفته واقعاً اجرا کنید، متوجه میشوید چیزی که در ماههای شلوغ و پرتلاطم برمیگردد، فقط انرژی شما نیست؛ احساس کنترل است. و در بازار امروز ایران، احساس کنترل، گرانترین سرمایه یک مدیر است.
من در سالهای مشاوره با دهها کسبوکار کوچک و متوسط ایرانی، بارها دیدهام که مدیران با تمام توان کار میکنند، اما چون تمرکزشان بین دهها موضوع پخش شده، نتیجه مطلوب نمیگیرند. قانون ۹۰-۹۰ را ابتدا روی خودم اجرا کردم. نتیجهاش این بود که در هفته اول، تعداد کارهای انجامشدهام کاهش نیافت؛ بلکه کیفیتشان بهطور محسوسی بالا رفت. و مهمتر از آن، توانستم شبها با آرامش بیشتری بخوابم.
این تجربه شخصی، مبنای یکی از محبوبترین کارگاههای «مدیران برتر» شده است: کارگاه «تمرکز مدیرانه». اگر شما هم میخواهید این مهارت را در تیم خود نهادینه کنید، این کارگاه میتواند نقطه شروع خوبی باشد.
این مقاله خلاصهای از اپیزود اول پادکست «انسان برتر، مدیر برتر، زندگی بهتر» است که به صورت کامل و با جزئیات بیشتر در شنوتو و آپارات منتشر شده است. اگر ترجیح میدهید نسخه صوتی یا تصویری را بشنوید، آن را در کانالهای ما دنبال کنید.
من دکتر کامران رخشانی هستم، از شرکت «مدیران برتر». اگر این مقاله برایتان کاربردی بود، آن را برای یک مدیر دیگر بفرستید و نظرات خود را در ویرگول برایم بنویسید. تا مقاله بعد، مراقب انرژیتان باشید.
انسان برتر، مدیر برتر، زندگی بهتر.
درباره نویسنده:
دکتر کامران رخشانی، مدیرعامل شرکت «مدیران برتر»، مدرس و مشاور کسبوکار است. تمرکز او بر آموزش و مشاوره کاربردی به مدیران و صاحبان کسبوکارهایی است که میخواهند در شرایط سخت اقتصادی، تصمیمهای بهتر، تیمهای قویتر و کسبوکار پایدارتری بسازند. مجموعه «مدیران برتر» همراه مدیران است در تصمیمهای سخت و مسیر رشد.
#تمرکز #بهره_وری #مدیریت_زمان #مدیریت #کسب_وکار #دکتر_کامران_رخشانی #مدیران_برتر #اقتصاد_ایران #تصمیم_گیری #توسعه_فردی #کارآفرینی