ترمودینامیک شاخهای از فیزیک است که در مورد گرما، کار، دما و رابطه آنها با انرژی، تشعشع و ویژگیهای فیزیکی ماده مطالعه میکند. کلمه ترمودینامیک از دو بخش ترمو و دینامیک تشکیل شده است. ترمو به معنای گرما یا انرژی و دینامیک به معنای انتقال گرما یا انرژی است. بنابراین، در این شاخه از علم در مورد رابطه بین چگونگی انتقال گرما یا انرژی از نقطهای به نقطه دیگر صحبت میکنیم. ترمودینامیک موضوعی است که در فیزیک، شیمی و مهندسی مطالعه میشود.
دانشمندان سوالات زیادی در مورد مفاهیم اولیه انتقال گرما داشتند و پاسخ بسیاری از سوالات مطرح شده را نمیدانستند. به عنوان مثال، چگونگی گرم یا سرد شدن مواد و مفهوم دما را نمیتوانشتند به خوبی توضیح دهند. حتی در سالهای بسیار دور راه مناسبی برای اندازهگیری دما وجود نداشت. گالیله و نیوتن تلاش بسیاری برای یافتن راه مناسبی برای اندازهگیری دما کردند، اما موفق نبودند.
سرانجام، «گابریل فارنهایت» (Gabriel Fahrenheit) در قرن هجدهم میلادی توانست دما را اندازه بگیرد، اما توضیح مناسبی برای چرایی گرم یا سرد شدن مواد نیافت. دانشمندان زیادی، مانند «آنتونی لاوازیه» (Antonie Lavoisier) تلاش کردند تا چرایی این موضوع را توضیح دهند. او از نظریه کالری برای توضیح انتقال گرما یا حرارت استفاده کرد. بر طبق این نظریه، گرما به صورت اِتِر یا مایعی بیرنگ منتقل میشود.
لاوازیه بیان کرد که گرما یا حرارت از جسم با دمای بالاتر به جسم با دمای پایینتر منتقل میشود. گرچه لاوازیه این نظریه را قبول داشت، اما مفهوم آن اشتباه بود. در حقیقت، در قرن ۱۸ میلادی از اتر برای توضیح بسیاری از پدیدههای ناشناخته استفاده میشد. نظریههای اترِ زیادی وجود داشتند که با یکدیگر متناقض بودند. تعداد زیادی از مهندسان، شیمیدانها، فیزیکدانها و ریاضیدانها در سراسر جهان تلاش کردند تا فیزیک حاکم بر گرما و حرکت را بهدست آورند.
پس از توضیح ساده بالا و بعد از اینکه فهمیدیم ترمودینامیک چیست شاید این پرسش برایتان مطرح شود که این شاخه از فیزیک چه تفاوتی با مکانیک کلاسیک دارد. در ادامه، به این پرسش پاسخ میدهیم.
تفاوت مکانیک و ترمودینامیک چیست ؟
تا اینجا میدانیم ترمودینامیک چیست. دانستن تفاوت این شاخه از فیزیک با مکانیک، خالی از لطف نیست. در فیزیک مکانیک، تنها روی حرکت ذرات و اجسام، تحتتاثیر نیروها و گشتاورها، تمرکز میکنیم. در مقابل، ترمودینامیک در حالت کلی تنها روی حرکت سیستم تمرکز نمیکند. در واقع، ترمودینامیک تنها به حالت ماکروسکوپی داخلی جسم توجه میکند.