
۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ بود؛ تو استانبول بودیم و فردا صبحش، حدود ساعت ۶:۳۰، هتل رو ترک کردیم. تو هولووولا و عجلهی برگشت و ادامهی سفر، هارد اکسترنالم رو پشت تلویزیون اتاق جا گذاشتم؛ یادمه همون صبح به همسرم گفتم اتاق را چک کنه. و اون هم بنده خدا چون صبح زود بود و درگیر گذاشتن نوزاد خواب توی کالسکه بودیم و بردن وسایل، حواسش نبود که هارد را برداره. البته شایدم اگه خود منم بررسی میکردم یادم میرفت چون هارد پشت تلویزیون بود که ما شب قبلش برای نوزاد یه سری ویدیو گذاشته بودیم که بخوابه چون خیلی خسته بودیم.
هارد فقط حاوی عکس و خاطرات خانوادگی نبود؛ کلی فایل پروژه، مدرک و سند مهم هم توش داشتم. راستش نگرانی اصلیام اصلا عکسها نبودند؛ ترس این رو داشتم که اطلاعات مهم و شخصیام بدون رمزگذاری روی هارد مونده باشند و دست نااهل بیفتند یا سوءاستفاده بشه.
به خاطر شرایط خاص ایران، مجبور شده بودیم با عجله به فنلاند برگردیم. اونجا یه لپتاپ جدید خریده بودم و میخواستم اطلاعات رو سریع منتقل کنم، اما اصلاً فرصت نشده بود هارد رو پاکسازی کنم. حالا از فنلاند باید با کمک پیامهایی به زبان ترکی (با لطف هوش مصنوعی!) پیگیر پیدا کردن هارد میشدم.
بعد از کلی پیام تو واتس اپ، بالاخره موضوع ارسال هارد به فنلاند مطرح شد. هزینهای حدود ۳۸۰ دلار برای ارسال اعلام کردند و گفتند با یه سرویس پستی دیگه هم تقریباً همینقدر درمیاد؛ تازه مدعی شدند که امکان ارسال وسایل الکترونیکی به فنلاند از ترکیه وجود نداره!

یکی از دوستانم تو فنلاند پیشنهاد داد از یه آشنا در ترکیه کمک بگیریم تا بره هارد رو از هتل تحویل بگیره. اولش خیلی امیدوارکننده به نظر میرسید، اما بعدش گفتند نمیشه ارسال کرد فنلاند و این کار ممنوعه! آخه دوست عزیز اینو با من هماهنگ میکردی و این هزینه را روی دست من نمیذاشتی.

تو همین گیرودار، یه مبلغ ۵۰۰۰ لیر ترکیه (حدود ۱۰۰ یورو) برای هزینهی رفتوآمد و تاکسی درخواست شد؛ هزینهای که قبلش اصلا با من هماهنگ نشده بود. گذشته از اون، حدود دو میلیون تومان هم برای ارسال هارد به ایران. این وضعیت واقعاً کلافهام کرده بود؛ آخه اگر هزینهها از همون اول شفاف گفته میشد، حداقل میتونستم آگاهانه تصمیم بگیرم که با این شرایط موافقم یا نه.
اما از اونجا که گفتند هزینهی رفتوآمد انجام شده، ترجیح دادم ۵۰۰۰ لیر رو بپردازم تا ماجرا بیشتر از این کش پیدا نکنه و به اختلاف نکشه. برای انتقال پول از فنلاند، اپلیکیشن Revolut رو نصب کردم و اطلاعات بانکی گیرنده (مثل IBAN و سوئیفتکد) رو گرفتم. ولی متأسفانه آدرس گیرنده تو سامانه تأیید نشد و الان منتظرم آدرس درست رو بفرستن تا بالاخره این پول رو واریز کنم.
وقتی این هزینهها رو مقایسه میکنم، واقعاً خندهام میگیره (البته از نوع تلخش!). کل هزینهی هتل و ترانسفرهای فرودگاهیام از IST به هتل و از هتل به فرودگاه صبیحا تو استانبول که خیلی هم از هم فاصله دارند، رویهمرفته حدود ۲۳۰ یورو شده بود؛ ولی حالا فقط برای پس گرفتن و جابهجایی یه هارد، 100 یورو؟!. الان تو ایران یه هارد اکسترنال نو نهایتاً حدود ۲۰ میلیون تومان قیمت داره، ولی من تا همینجا نزدیک ۲۸ میلیون تومان براش هزینه کردهام! شاید واقعاً اون موقع عاقلانهتر این بود که به هتل میگفتم هارد رو فرمت کنن و پیش خودشون نگه دارن.
این ماجرا دو تا درس بزرگ برام داشت: اول اینکه به هیچ وجه نباید اطلاعات حساسمون رو، حتی وقتهایی که عجله داریم، بدون رمزگذاری رو هارد یا وسایل قابلحمل نگه داریم؛ ترجیحاً باید همه چیز تو گوگل درایو ذخیره بشه (که البته با اینترنت ایران، اون موقع اصلاً امکانپذیر نبود). دوم اینکه قبل از سپردن هر کار و پیگیریای به دیگران، حتماً هزینه، روش انجام کار و مسئولیتها رو بهصورت شفاف و ترجیحاً مکتوب توافق کنیم. نیت آدمها شاید کاملاً خیرخواهانه باشه، ولی بدون هماهنگی قبلی، یه کار ساده میتونه به تجربهای پرهزینه و پراسترس تبدیل بشه.
هنوز منتظرم این داستان بالاخره تموم بشه، ولی راستش دیگه خود هارد برامای پشیزی هم ارزش نداره! شاید مهمترین درس این قصه این باشه که توی زندگی همیشه باید وقتی کاری به دیگران میسپارم بهشون بگم که اول هزینه را بپرس. هر سفارشی که میدم اول شرایط را کامل بررسی کنم و هیچ وقت هزینه را همون اول پرداخت نکنم. اول بیعانه بدم و حتما بعد انجام کار یا تحویل محصول یا هر چیزی بعد از بررسی هزینه کامل را بدم.