
دیدن خانواده بعد از گذشت بیست ماه دوری، واقعاً یه حس فوقالعاده بود. اما به خاطر خستگی سفر، ما اصلاً نتونستیم اون لحظه رو اونطور که باید و شاید درک کنیم. سختیهای سفر با یه نوزاد چهارماهه به قدری زیاد بود که حتی توان بروز احساسات رو هم از ما گرفته بود.
گرمای هوا و نبود رطوبت با ما کاری کرده بود که اصلاً نمیتونستیم درست استراحت کنیم. ولی میشه گفت یه ناهار خوشمزه در کنار خانواده و هیاهوی زیاد اطرافمون، برای ما هم خیلی غریب بود و هم آشنا.
توی فنلاند ما با ایرانیهای زیادی در ارتباط هستیم، اما این ارتباط خیلی زیاد نیست. سعی میکنیم رفتوآمد داشته باشیم، ولی کار و زندگی و داستانهای نوزاد و بارداری نمیذاره خیلی فرصت این معاشرتها رو داشته باشیم.
سکوت و آرامش فنلاند بهطوری ما رو توی این بیست ماه در خودش فرو برده بود که وارد شدن دوباره به یه فضای دائم در هیاهو، برای ما قدری غریب بود. تازه به این رسیدم که میگن آدمهای شمال اروپا سرد هستن، به چه دلیل هست. اونها توی سکوت و آرامش غرق شدن و این براشون یه سبک زندگیه.
یادمه اولین بار شوهر خواهر همسرم، یا همون باجناقم، منو با موتور برد و یه دور توی شهر اصفهان چرخیدیم. اینکه همهجا بوی بنزین میداد، کوچهها بوی گاز میداد و چهارباغ عباسی بوی سیگار میداد، واقعاً اذیتکننده بود. من اصلاً اینجوری نیستم و سریع با اوضاع کنار میام، ولی باور کنید اینا علاوه بر اینکه باعث آبریزش بینی، سوزش چشم و خراب شدن پوست برام میشد، واقعاً آزاردهنده بود.
یادمه روی پل فردوسی باجناقم گفت: «ببین چه هواییه!» و یادمه رودخونه رو هم چند وقتی بود باز کرده بودن. من به منظره رودخونه نگاه کردم، ولی اصلاً برام جذاب نبود. هوا واقعاً کثیف و گرم بود. بماند که چند روز قبل برگشت دوباره زایندهرود بسته شد و تبدیل شد به یه بیابان خشک و بیروح.
ولی میخوام بگم با این وجود هم حتی بد بود. اینکه از چراغ خطر رد میشدیم وقتی قرمز بود، اینکه همه بوق میزنن و لاین عوض میکنن و...
بماند.
یادمه توی خیابون مشتاق، که اون روزها اونجا کار میکردم، وقتی وارد شدم قشنگ متوجه شدم که درختها خشکتر شدن. از اون سرسبزی دیگه خبری نبود. ما فقط بیست ماه نبودیم و اینجا بهطور چشمگیری تغییر کرده بود. واقعاً وحشتناک بود.
ولی شوک اصلی قیمتها بود.
یادمه رفتیم دو تا فالودهبستنی خریدیم و بیشتر از یک میلیون شد. من از اینجا تا آخر سفر واقعاً قیمتها رو میدیدم دهنم باز میموند. وقتی داشتیم ایران رو ترک میکردیم، ما با دویست هزار تومن یه چلوکباب خوردیم و حالا با اون پول فقط میشد دو تا نوشابه خانواده خرید.
برام ترسآور بود که هیچچیزی عجیب نبود برای اونها. مثل داستان قورباغه که توی آب توی قابلمه بوده و آب کمکم جوش میاد و وقتی میفهمه، دیگه دیره.
یادمه اولین بار که شب از خونه زدم بیرون برای خرید، کنار دیوارها راه میرفتم. گرمای دیوارها به بدنم میخورد و لذت میبردم. چیزی که توی فنلاند نداشتیم همین گرما بود. اما روزهایی که میرفتم بیرون و گرمای روز رو تجربه میکردم، اغلب سردرد شدید میگرفتم.
یه بار برای نوزاد میخواستم پوشک بگیرم. دیدم نوشته ۸۵۰ هزار تومن. تازه فروشنده میگفت: «زود بخر، قیمت جدید تقریباً دو برابر اینه.»
نمیدونم مردم ایران چطور با این کنار میان. تورم جدا، ولی اینکه این اعداد بزرگ رو بخوان توی ذهنشون داشته باشن، دیوانهکنندهست. چرا باید این همه رقم و صفر باشه برای یه جنس؟
میدونی قوه بررسی آدم از کار میافته. مثلاً شما میتونی راحت اینجا مقایسه کنی که مثلاً نارنگی کیلویی ۳ یورو هست و پرتقال کیلویی ۲ یورو. نهایتاً تصمیم میگیری برای مهمونی پرتقال بگیری. ولی مقایسه دو تا عدد چندرقمی کار بسیار سختیه.
مثلاً یادمه گیلاس از ۲۵۰ هزار تومن بود تا ۵۰۰ هزار تومن. حالا شاید شما بگی دم کوچه ما ارزونتره، ولی مفهوم حرفم غیر از تورم اینه که مقایسه دو تا عدد بزرگ خیلی دشواره و گاهاً گیجکننده.

یه شوک دیگه این بود که ما به خیال خودمون میخواستیم بریم بیرون. اول اینکه اسنپ جایی برای کالسکه بچه نداشت. بعدشم وقتی کالسکه رو بیرون آوردم، اصلاً مسیری برای کالسکه نبود.
یا اگر مثلاً پیادهرو بود، هم موتورها با سرعت توش حرکت میکردن، هم مردم در حال سیگار کشیدن توی صورت بچه فوت میکردن، هم ماشین توی پیادهرو پارک بود و راه رو بسته بود، یا جماعتی یه قسمت از پیادهرو رو برای مراسمشون بسته بودن، یا مغازهدارها وسایل رو توی پیادهرو گذاشته بودن...
به هر روی فهمیدم که اینجا مثل فنلاند نیست که مثلاً من با کالسکه راحت هر جا خواستم برم.
به فکر این بودم که معلولها چه کار میکنن. بندهخداها باید توی خونه حبس باشن. حتی مطب کودک هم یا توی زیرزمین بود یا پله داشت و هیچ راهی نداشت که کالسکه ببریم. بچه مدام باید بغل باشه یا از آغوشی استفاده کنیم.
مورد دیگه این بود که تحمل مردم خیلی بالا رفته بود.
پیرمردی رو دیدم که با سه تا صندوق میوه اومد توی اتوبوس. یا پدری که بچه لاغر خودش رو روی دست داشت توی اتوبوس و بچه هم خواب بود. تازه وقتی پیاده شدیم، با همون نوزاد رفت و بدون توجه به چراغ عابر پیاده از خیابون عبور کرد و ماشینها هم که براش بوق میزدن، نوزاد رو بیدار نمیکرد.
مشکل بعد این بود که ما میترسیدیم اپ بانک رو باز کنیم و میشه گفت اتصال ما به دنیا قطع بود. این شدیداً اذیتکننده بود.
یا اینکه یه رستوران رفتیم و صورتحساب به راحتی شد یازده میلیون.
شوک بعدی اجناس بیکیفیت بود. مارکهایی که من تا حالا نشنیده بودم. مثلاً تیغ اصلاح بیک یه کالای لوکس بود که دزدگیر داشت. فروشنده چند بار گفت: «این بیک هست و خیلی گرونه، مطمئنی که اینو میخوای؟»
منم با تعجب نگاش کردم. با خودم گفتم شاید من بد لباس پوشیدم! ولی بعد فهمیدم این گرونترین تیغ اصلاحشه که به نظرم اصلاً کیفیت نداشت، ولی قیمتش مثلاً نزدیک دو میلیون بود.
از شوک قیمتها که بگذریم، موتورسواری خانوما بود.

من کلاً خوشحال شدم که خانوما موتورسواری میکنن. تازه خیلی شیک هم این کار رو انجام میدن. مثلاً رنگ موتور با پیراهن اون خانوم ست شده.
ولی جالب بود که هیچکدوم کلاه ایمنی نداشتن یا مثلاً خیلی از اونها چراغ قرمز رو رد میکردن و خلاف میکردن. قطعاً آقایون هم این کارها رو میکردن، ولی همیشه احساس میکردم که نسلی که رنگ موتور رو با لباسش ست میکنه، قطعاً میدونه این کار چقدر بیکلاسیه و چهره شهر رو زشت نشون میده.
یه بار رفتیم یه رستوران معروف. یه سری جوون هم کنار ما بودن، دختر و پسر، که تا نوزاد رو دیدن خیلی قربونصدقهاش رفتن. خلاصه بعد اینکه یه مدت گذشت، همه با هم سیگار روشن کردن.
من واقعاً تعجب کردم. درسته سیگار کشیدن توی این رستوران مشکلی نداشت، ولی وقتی نوزاد هست نباید رعایت کنین؟
از روشنفکری فقط تیپ و قیافه و لایفاستایل بلد شدین؟
واقعاً اون چند نفری که دیدم برام عجیب بودن. آدمهایی که از بیرون خیلی مدرن و امروزی به نظر میرسیدن، ولی در بعضی رفتارهای خیلی ساده اجتماعی اصلاً چیزی که من از روشنفکری و ملاحظه انتظار داشتم رو نمیدیدم. شاید دارم چند نمونه رو زیادی جدی میکنم و به کل یک نسل تعمیم میدم؛ نمیدونم. ولی چیزی که اون لحظه دیدم واقعاً باعث شد با خودم فکر کنم نکنه بخشی از چیزی که ما به اسم روشنفکری میشناسیم، فقط در ظاهر و لایفاستایل خلاصه شده باشه.
بگذریم...
این نسل وبلاگخون نیست که بخواد به من فحش بده یا نهایتاً بیاد دو تا غلط املایی از من بگیره که اونم بعید میدونم.
چی بگم. شایدم من دارم اشتباه میکنم و چند تا نمونه بد رو تعمیم میدم به کل یک نسل.
ایران خاطرات خوب هم داشت. از دورهم بودن کنار خانواده تا دیدار چند تا از دوستام که بسیار هم برام عزیز هستن.
ولی اینجا فهمیدم که اگه کسی به من گفت «از ایران چه خبر؟» باید بگم: «قطعا خبرا دست شماست.»
واقعاً ایران هر روز یه خبری هست. هیچ روزی نیست که شما با یه خبر جدید و عجیبوغریب روبهرو نشی.
کلاً خوش میگذره وسط اون همه بینظمی.
شما میتونی بریونی بخوری، کباب چنجه و برگ، حلیم و عدس و نون سنگک صبحانه و خلاصه کلی غذای خوشمزه که یکیش توی فنلاند نیست.