سایت طراحی شده، صفحات اصلی تکمیل شدهاند و نام کاربری پنل مدیریت هم تحویل داده شده است. همهچیز ظاهراً آماده به نظر میرسد، اما چند ماه بعد آخرین مقاله همچنان مربوط به زمان راهاندازی است، بعضی اطلاعات قدیمی شدهاند، فرمها بهدرستی پیگیری نمیشوند و حتی مشخص نیست چند نفر وارد سایت میشوند. این اتفاق برای بسیاری از کسبوکارها رخ میدهد و مشکل همیشه طراحی ضعیف سایت نیست. در بسیاری از موارد، کسبوکار برای روز بعد از تحویل سایت هیچ برنامهای ندارد.
واقعیت این است که تحویل سایت پایان پروژه نیست، بلکه شروع استفاده از آن است. اگر سایت قرار است بخشی از بازاریابی و فروش کسبوکار باشد، باید بعد از راهاندازی هم مدیریت، اندازهگیری و توسعه پیدا کند.

یکی از مهمترین دلایل بلااستفاده ماندن سایت، مشخص نبودن هدف آن است. درخواست «یک سایت حرفهای میخواهیم» برای شروع کافی نیست. باید بدانیم سایت قرار است مشتری جدید جذب کند، محصول بفروشد، درخواست مشاوره دریافت کند، نمونهکارها را نمایش دهد یا از گوگل ورودی بگیرد.
اگر پاسخ این سؤال مشخص نباشد، ممکن است سایتی زیبا ساخته شود که نقش مشخصی در کسبوکار ندارد. برای جلوگیری از این مشکل باید بتوانید یک جمله ساده را کامل کنید. سایت ما باید به کسبوکار کمک کند تا چه نتیجهای به دست بیاورد؟ پاسخ این سؤال روی طراحی صفحات، تولید محتوا، سئو و حتی نوع فرمهای سایت تأثیر میگذارد.
مشکل رایج بعدی زمانی ایجاد میشود که همه تصور میکنند شخص دیگری مسئول سایت است. مدیر آن را وظیفه بازاریابی میداند، بازاریابی آن را به بخش فنی مربوط میکند و بخش فنی هم مسئولیت خود را فقط رفع مشکلات تکنیکی میداند. نتیجه این است که سایت صاحب مشخصی ندارد.
مسئول سایت لزوماً نباید برنامهنویس باشد. کافی است یک نفر پیگیری کند که اطلاعات صفحات بهروز باشند، فرمها بررسی شوند، محتوای جدید منتشر شود و مشکلات فنی به فرد مناسب ارجاع داده شوند. وقتی چنین مسئولی وجود ندارد، سایت بهتدریج از فهرست اولویتهای کسبوکار حذف میشود.
گاهی برای تغییر یک شماره تلفن، انتشار مقاله یا اضافه کردن یک تصویر باید دوباره با طراح تماس گرفت. وقتی هر تغییر سادهای به یک فرایند زمانبر تبدیل شود، تیم خیلی زود ترجیح میدهد سایت را دستنخورده باقی بگذارد.
در زمان تحویل، حداقل یک نفر از مجموعه باید بداند چگونه محتوای صفحات را ویرایش کند، مقاله منتشر کند، فرمهای دریافتی را ببیند و اطلاعات ضروری سایت را مدیریت کند. هدف این نیست که کارفرما تبدیل به توسعهدهنده شود، بلکه نباید برای کوچکترین تغییر به فرد فنی وابسته باشد.
بسیاری از سایتها با صفحه اصلی، درباره ما، خدمات و چند مقاله اولیه منتشر میشوند و بعد برای ماهها هیچ محتوای تازهای دریافت نمیکنند. اگر سایت قرار است از گوگل ورودی بگیرد یا به مشتری در انتخاب خدمات کمک کند، چنین روشی کافی نیست.
لازم نیست هر روز مقاله منتشر شود. حتی یک برنامه منظم برای انتشار چند محتوای مفید، اضافه کردن نمونهکارهای جدید، پاسخ به سؤالات مشتریان و بهروزرسانی صفحات خدمات میتواند سایت را فعال نگه دارد. نکته اصلی استمرار است، نه تولید حجم زیادی از محتوای بیهدف.
گاهی تیم فروش هر روز به سؤالات تکراری مشتریان پاسخ میدهد، در حالی که هیچکدام از این پاسخها در سایت وجود ندارند. در شبکههای اجتماعی تبلیغ میشود، اما کاربر به صفحه مناسبی از سایت هدایت نمیشود. مشتری فرم پر میکند، اما معلوم نیست چه کسی باید آن را پیگیری کند.
سایت زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که بخشی از مسیر مشتری باشد. سؤالات مشتریان میتوانند به محتوای سایت تبدیل شوند، شبکههای اجتماعی میتوانند کاربران را به صفحات مناسب هدایت کنند و درخواستهای ثبتشده در سایت باید به تیم فروش برسند. در این حالت سایت از یک بروشور آنلاین به یک ابزار واقعی کسبوکار تبدیل میشود.
اگر ندانیم کاربران از کجا وارد سایت شدهاند و چه کاری انجام دادهاند، تصمیمهای بعدی بیشتر براساس حدس خواهند بود. ابزارهایی مانند Google Search Console و Google Analytics کمک میکنند بفهمیم چه صفحاتی بازدید بیشتری دارند، کاربران با چه جستوجوهایی وارد سایت میشوند و کدام بخشها نیاز به بهبود دارند.
لازم نیست هر روز نمودارهای مختلف بررسی شوند. یک بررسی ماهانه ساده از ورودیها، صفحات مهم، درخواستهای ایجادشده و عملکرد محتوا برای بسیاری از کسبوکارها کافی است.
وقتی سایتی نتیجه نمیدهد، اولین تصمیم نباید همیشه طراحی دوباره باشد. شاید مشکل اصلی کمبود محتوا، نبود ورودی، CTA نامناسب، اطلاعات قدیمی یا پیگیری نشدن درخواست مشتریان باشد. قبل از هزینه کردن برای ظاهر جدید باید ابتدا مشخص شود نسخه فعلی چرا استفاده نمیشود.
برای شروع، سایت را مثل یک مشتری بررسی کنید، اطلاعات قدیمی و فرمهای خراب را اصلاح کنید، ابزارهای اندازهگیری را کنترل کنید و سه صفحه مهم سایت را بهبود دهید. سپس برای سه ماه آینده مشخص کنید چه محتواهایی منتشر میشوند، چه کسی مسئول سایت است و چه شاخصهایی باید بررسی شوند.
سایتها معمولاً به این دلیل بلااستفاده نمیشوند که الزاماً بد طراحی شدهاند. مشکل اصلی این است که بعد از تحویل، هدف، مسئول، برنامه و معیار مشخصی برای ادامه کار وجود ندارد. یک سایت فعال باید بخشی از بازاریابی، فروش و ارتباط با مشتری باشد و بهصورت مستمر بهروزرسانی و ارزیابی شود.
اگر سایت شما مدتی است رها شده، قبل از فکر کردن به طراحی مجدد یک سؤال ساده بپرسید. این سایت قرار است در سه ماه آینده دقیقاً چه کمکی به کسبوکار ما بکند؟ پاسخ روشن به همین سؤال میتواند نقطه شروع فعال کردن دوباره سایت باشد.