مردمسالاری دینی
فاطمه خلیل زاده
"مردم سالاری دینی به این معنیست که اداره و کنترل جامعه در حوزه سیاسی توسط نمایندگان مردم مطابق با ارزشهای دینی و مذهبی صورت میگیرد ، در مردم سالاری دینی هدف حفظ و ارتقاء ارزشهای انسانی و اخلاقی جامعه است. بر همین اساس انعطاف در برابر استدلال برتر از هر شخص خارج از جایگاه اجتماعی-اعتقادی، ملاک اداره یا کنترل جامعه قرار میگیرد."
اساسا مردم سالاری دینی یعنی چه؟ مردم سالاری دینی که از تاریخ انبیاء ریشه دارد؛ یعنی کشور با نمایندگان مردم اداره میشود ، اما نمایندگان مردم کسانی هستند که بر اساس ارزش های دینی و اخلاقی انتخاب شده باشند ؛ و کشور را بر اساس این معیار های دینی و اخلاقی و .... اداره کنند. در جامعه ای که مردم سالاری دینی دارد هدف ، حفظ و ارتقای ارزش های دینی و اخلاقی است . بر همین اساس هست که فقه به عنوان یک استدلال پویا ، فعال و به روز است. یعنی بر حسب مسائل روز اجتماعی فقه خودش را با تکیه بر آیات و احادیث به روز رسانی میکند.
پایه گذار نظریه مردم سالاری دینی امام خمینی (ره) هستند. و این نظریه مردم سالاری دینی زیر شاخه ی نظریه ی جمهوری اسلامی و ولایت فقیه میباشد.
حال تاثیر این مشارکت مردمی به چه شکل است ؟! طبق تجارب تاریخی بهترین شیوه ی اداره ی یک جامعه شیوه ای است که در آن مردم خود حاکمیت دارند و خودشان سرنوشت شان را انتخاب کنند. حالا بر اساس مدل مردمسالاری دینی ، نمایندگان بر اساس ارزشهای دینی و اخلاقی انتخاب می شود.
در این دولت اسلامی و این مردم سالاری دینی نقش مردم به عنوان کسی که به نظام و دولتش مشروعیت میبخشد نیست بلکه کسی است که با انتخابش به نظام فعلیت می بخشد مهم است. فلذا برای تحقق فعلیت دولت اسلامی باید باید مشارکت مردم را دائماً داشته باشیم ، چرا؟ چون این دولت اسلامی ما به فعلیت برسد و نکته مردمسالاری دینی و مشارکت نیز همین است. در مردم سالاری غربی انتخابات و مشارکت به نظام و دولت مشروعیت میبخشد ، ولی در مردمسالاری دینی مشروعیت را ما از دین و اسلام گرفتهایم و توحید به عنوان راس موضوع درانتخابات مشروعیت می بخشد و مشارکت مردمی فعلیت می بخشد.
در اخر چند مثال از موثر بودن مشارکت مردمی که ریشه در تاریخ انبیا دارد میزنیم ، از تشکیل حکومت اسلامی در دوران پیامبر گرفته تا جنگ هایی که همگی با مشارکت مردم به سر انجام میرسید ، از برکناری عثمان گرفته تا انقلاب فرانسه و حکومت مردم بر دولت ها ، از قیام تنباکو و شکستن انحصار گرفته تا نهضت ملی شدن نفت ، از پیروزی انقلاب اسلامی گرفته تا ۸سال دفاع مقدس ، همه و همه نشان از تاثیر مشارکت مردم در تغییر وضع فعلی وقت خود دارند ، و هر جا انفعال و بی توجهی مردم را در تاریخ ورق میزنیم چیزی جز سکوت و تایید وضع موجودشان نمیبینیم .
لَهُ مُعَقِّباتٌ مِن بَينِ يَدَيهِ وَمِن خَلفِهِ يَحفَظونَهُ مِن أَمرِ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَومٍ حَتّىٰ يُغَيِّروا ما بِأَنفُسِهِم ۗ وَإِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَومٍ سوءًا فَلا مَرَدَّ لَهُ ۚ وَما لَهُم مِن دونِهِ مِن والٍ﴿۱۱﴾رعد
برای انسان، مأمورانی است که پی در پی، از پیش رو، و از پشت سرش او را از فرمان خدا [= حوادث غیر حتمی] حفظ میکنند؛ (امّا) خداوند سرنوشت هیچ قوم (و ملّتی) را تغییر نمیدهد مگر آنکه آنان آنچه را در خودشان است تغییر دهند! و هنگامی که خدا اراده سوئی به قومی (بخاطر اعمالشان) کند، هیچ چیز مانع آن نخواهد شد؛ و جز خدا، سرپرستی نخواهند داشت!