دست چدنی در آستین مخملی
محمدرضا رضایی
حاصل استکبار آمریکا و رژیم صهیونسیتی در نفوذ به کشور ها چه بود؟! تاریخ نشان میدهد که آمریکاییها هیچگاه به وعدههای خود عمل نکرده و هرگاه رهبر کشوری و علیالخصوص رؤسایجمهور کشورهای مسلمان سعی در نزدیکی با غرب و آمریکا داشتهاند، دیر یا زود امنیت داخلی و نظام سیاسی کشورشان از هم پاشیده است.
لیبی (اول مذاکره بعد جنگ)
لیبی و برنامه هستهای قذافی برای کشورش نمونهی بارزی از عهدشکنی و غیر قابل اعتماد بودن آمریکا بود. معمر قذافی بهدلیل دنبال کردن برنامههای هستهایاش بهشدت از لحاظ دیپلماتیک تحت فشار قرار گرفته و تحریمهای زیادی از طرف آمریکا و متحدان غربیاش علیه او اعمال شده بود. از یکسو تحریمها بود و از سوی دیگر فشارهای دیپلماتیک و قرار گرفتن نام این کشور در فهرست کشورهای حامی اقدامات تروریستی.
آمریکا هر از گاهی نیز با تجاوز به حریم هوایی لیبی، به هر ترتیب ممکن قصد داشت با عملیاتهای هوایی، محل استقرار قذافی را هدف قرار دهد. از سال ١٩٧۹ یعنی سال ١٣۵٧ شمسی که فشارها بر لیبی آغاز شد تا سال ٢۰٠١ که آغاز گفتوگوهای رسمی دو کشور بود، لیبی تحت تحریمهای گوناگونی قرار داشت. در سال ٢٠٠١ اولین گفتوگوهای مقدماتی لیبی با غرب آغاز شد و در سال ٢٠٠٣ سرانجام گفتوگوها تحت تأثیر جنگ آمریکا با عراق، چهره جدیتری به خود گرفت.
قذافی تصمیم گرفت ضمن پذیرفتن مسئولیت حمله به هواپیمای خطوط هواپیمایی پانآمریکن و یا بهقول رسانهها، «حادثه هوایی لاکربی» خسارت خانوادههای قربانیان را بپردازد و از سوی دیگر در مذاکرات با آمریکا برای برداشته شدن تحریمها از تمام حق این کشور در داشتن برنامه هستهای صلحآمیز نیز گذشت.
قذافی در آن زمان با کل مطالبات آمریکاییها موافقت کرد. آنها از لیبی خواسته بودند ضمن انهدام و انتقال تجهیزات هستهای این کشور به کشوری دیگر، دسترسی کامل و نامحدودی به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بدهد و در عین حال از تمام فعالیتهای هستهای اعم از تحقیق و تولید دست بکشد.
لیبی که برای برنامه هستهایاش تحت فشار بود، در نهایت مجبور شد اطلاعات مربوط به چگونگی دستیابی به تجهیزات هستهای را نیز در اختیار طرف غربی قرار داده و در عین حال برای مبارزه با شبکهی القاعده در این کشور همکاری کاملی با آمریکاییها داشته باشد.
لیبی با به اجرا گذاشتن تمام خواستههای آمریکا توانست شاهد لغو شدن تعدادی از تحریمها نیز باشد؛ اما در همان زمان نیز رئيس سیا در کنگره و سفیر آمریکا در رژیم صهیونیستی بهشدت با برداشته شدن تحریمهای شورای امنیت علیه لیبی مخالفت کردند و هرروز اتهام تازهای را متوجه این کشور کردند.
در سال ٢٠٠۴ یعنی یک سال بعد از نزدیکی لیبی به آمریکا، این کشور معاهدهی منع گسترش سلاحهای هستهای را امضا کرد و بازرسان آمریکایی و انگلیسی برای از بین بردن سلاحها وارد این کشور شدند. بسیاری از این ورود و خروجها که حجم زیادی از مراودات بینالمللی لیبی را نیز تشکیل میداد، با ورود و خروج اطلاعات محرمانه از لیبی و تشریح زیرساختها و نقاط استراتژیک و حساس این کشور نیز همراه بود. بهعوض انگلستان در سال ٢٠٠۶ معاهدهای نظامی با لیبی با نام «نامه مشترک صلح و امنیت» امضا کرد تا در صورتی که لیبی مورد حمله قرار گیرد، انگلستان ملزم به حمایت از این کشور باشد.
آمریکاییها نیز برای اینکه حسننیت خود را اثبات کنند، پیمانهای همکاری اقتصادی و البته نفتی را با این کشور به امضا رساندند. با این حال این پیمانها هنوز به مرحلهی اجرای کامل درنیامده بود که عهدشکنیهای غرب آغاز شد. تنها پس از گذشت ۵ سال آمریکا با متحد همیشگی خود انگلستان، بهدلیل بالا گرفتن اعتراضات مردمی در لیبی بهصورت هوایی به این کشور حمله کرد! انگلستان که زمانی متعهد شده بود از لیبی در صورت حمله نظامی کشوری دیگر دفاع کند، خود در حمله به لیبی تحت عنوان نیروهای ائتلاف یا ناتو حضور داشت. اینطور بود که قذافی همه چیز را از دست داد.
مصر (انقلابی که زود منقلب شد)
انقلاب مردمی مصر رؤیای چندین سالهی مردم این کشور برای رسیدن به آزادی و تشکیل دولت دموکراتیک غیرنظامی را به واقعیت تبدیل کرد. رییسجمهوری با رأی مردم انتخاب شد و دولت شکل گرفت. با این حال این رؤیای تحققیافته، با تلاش مرسی برای نزدیکی به آمریکا به رؤیای ناتمام مردم مصر تبدیل شد و کشور دوباره در باتلاق حکومت نظامیان بر مردم و کودتا فرو رفت.
تلاش مرسی برای نزدیکی به آمریکا در راستای کاستهنشدن از میزان کمکهای اقتصادی این کشور به مصر و ارتش آن، باعث شد آمریکاییها به یار جدید خود در منطقه نیز پشت کرده و در حالی که هیلاری کلینتون در سفر به مصر گفته بود برای تشکیل دولت دموکراتیک تمام تلاش خود را به کار میبندد، چند ماه بعد با کودتایی نظامی، رئیسجمهور منتخب به زندان افتاد و دوباره نظامیان اوضاع را در دست گرفتند.
مسئلهی مصر نیز بهخوبی بیانگر در صدر قرار داشتن منافع آمریکاییها بر سایر مسائل را نشان داد؛ زیرا رژیم صهیونیستی بهشدت از روی کار آمدن دولتی برآمده از حزب اخوان المسلمین در هراس بود و این کار آمریکا و حمایت از کودتای نظامی در مصر، برای تأمین منافع این رژیم در منطقه صورت گرفت.