محمد دادگر
انتقال اطلاعات کوانتومی شیوه نوین انتقال اطلاعات است که مبتنی بر پدیده های فیزیکی مانند در هم تنیدگی کوانتومی میباشد. در هم تنیدگی کوانتومی نوعی همبستگی در سطح کوانتومی است؛ به گونه ای که دو ذره در هم تنیده به طور آنی تحت تاثیر یکدیگر میباشند و رفتار یکی بر دیگری تاثیر میگذارد. از جمله تفاوت های انتقال کوانتومی و کلاسیک در واحد های اطلاعاتی میباشد. در سیستم های کلاسیک واحد محتوای اطلاعاتی بیت میباشد که دارای تنها یک حالت از دو حالت صفر و یک است. اما واحد محتوای اطلاعات در سیستم های کوانتومی، "کیوبیت" می باشد که میتواند در هر لحظه صفر، یک، هر دوی آنها یا هر عددی بین آنها را اختیار کند. یک کیوبیت ممکن است یک فوتون در یک کامپیوتر کوانتومی نوری خطی، یک یون در یک کامپیوتر کوانتومی یون به دام افتاده، مجموعه ای بزرگ از اتمها مانند یک کامپیوتر کوانتومی ابررسانا باشد. بهترین آنها در حال حاضر برای ارتباطات مسیر طولانی، انتقال از راه دور اطلاعات کوانتومی از طریق فوتون ها میباشد. از جمله مزایای استفاده از روش کوانتومی سرعت انتقال و پردازش بسیار بالای اطلاعات است. برای مثال محققان شرکت گوگل در مقاله ای در نشریه نیچر اعلام کرده اند با دستیابی به فناوری جدید کوانتومی انجام محاسبه هایی با پیشرفته ترین رایانه حال حاضر جهان ۱۰۰۰۰ سال طول میکشد، در ۳ دقیقه و ۲۰ ثانیه امکان پذیر شده است. از دیگر مزایای انتقال اطلاعات با سیستم های کوانتومی میتوان به امنیت بسیار بالای آنها اشاره کرد. علت آن هم به در هم تنیدگی کوانتومی و سازوکارهای میان کیوبیت ها بر میگردد که موجب میشود هک و لورفتن داده ها تقریبا غیر ممکن شود. سیستم های کوانتومی معایبی هم دارند. برای مثال با توجه به ناپایداری سیستمهای کوانتومی و عدم امکان کپی کردن حالتها، ذخیره اطلاعات کوانتومی بسیار دشوارتر از ذخیره اطلاعات کلاسیک است. همچنین به دلیل محدودیت های سخت افزاری امکان انتقال داده ها تا فواصل محدودی امکان پذیر است. در سال ۲۰۱۴ که پژوهشگران برای اولین بار موفق به این نوع انتقال شدند، برد این انتقال تنها ۳ متر بود. اما به مرور این برد افزایش یافت تا اینکه هم اکنون پژوهشگران چینی موفق شده اند این برد را تا ۱۲۰۰ کیلومتر افزایش دهند و انتظار میرود در سالیان آینده با توسعه ی طرح های تحقیقاتی این مقدار افزایش یابد. فناوری نوپای کوانتومی با اتکا به فیزیک و مهندسی نویدبخش آینده بهتری برای بشر میباشد و به وسیله انتقال و پردازش امن و سریع اطلاعات بستر رشد بسیاری از شاخه های فناوری را فراهم آورده و موجب انقلاب فناوری در آیندهای نه چندان دور خواهد شد.